Кіріспе

Орташа тізбекті май қышқылдары Орташа тізбекті триглицерид (МТҚ) - 612 көміртек атомдарынан тұратын алифалық құйрығы бар екі немесе үш май қышқылдары бар триглицерид, яғни орта тізбекті май қышқылы (MCFA). MCT-ны коммерциялық өндіруге арналған бай азық-түлік көздері пальма тұқымы майы мен кокос майын қамтиды.

МКТ көздері

MCT пальмалық ядролық майы мен кокостық майында кездеседі және оларды фракциялау арқылы бөліп алуға болады. Олар сондай-ақ интерстерификация арқылы да өндірілуі мүмкін. MCT ұнтағы крахмалға салынған MCT майы болып табылады, сондықтан майлардан басқа көмірсулар да бар. Ол спреймен кептіру арқылы жасалады.

МКФА тізімі

Липидтер саны Атауы Тұз/эстер атауы Формула Массасы ((g/mol) Көрінісі Химиялыққұрылысы Ортақ жүйелі Ортақ жүйелі Молекулалық Құрылысы C6:0 Капроин қышқылы Гексаноин қышқылы Капроат Гексаноат . авто=1 C6H12 O2CH3 CH2) 4COOH 116.16 Майлы сұйықтық C8:0 Каприл қышқылы Октаноин қышқылы Каприлат Октаноат C8H16O2 CH3 CH2) 6COOH 144.21 Майлы сұйықтық C10:0 Каприл қышқылы Деканоин қышқылы Деканоат Капрат Деканоат C10H20O2 CH3 CH2) 8COOH 172.26 Ақ кристалдары C12:0 Лаврен қышқылы Додеканоид Лаврен қышқылы Додеканоид C12H24O2 CH3 CH32) CO10OH 200.32 Жоғарыда аталған MCF-ға қатысты ақ ұнтақ, тік тізбелі (ті емес) майлы қышқылдар (тіктер) сияқты, тік тізбелі майлы (желі) қышқылдар да бар.

Калорияны шектеу

2020 жылы Азық-түлік ғылымдары мен тамақтанудағы сын-тексерулер жүргізген жүйелі шолу мен мета-талдауда MCT ұзақ тізбекті триглицеридтерге (LCT) қарағанда энергияны тұтынуды азайтатыны дәлелденді. Осыған қарамастан, ол тәбетті бұзбайды, сондықтан авторлар бұл жағдайдың механизмін түсіндіру үшін қосымша зерттеулер қажет екенін айтты.

Тамақпен байланыстылығы

Әр түрлі түрлердің сүтінің молекулалық салмағын талдау барлық зерттелген түрлердің сүт майлары негізінен ұзақ тізбекті (16 және 18 көміртегілік) май қышқылдарынан құралған болса, жылқы, сиыр, қой және ешкі сүтіндегі май қышқылдарының шамамен 10-20% орта тізбекті май қышқылдары болып табылады. Кейбір зерттеулер MCT-ның артық калорияны жағу процесінде көмектесетінін көрсетті, сондықтан салмақ жоғалту. MCT майлардың тотығуына ықпал етіп, тамақ қабылдауды азайтады. MCT-ны кейбір төзімділік спортшылары мен бодибилдинг қауымдастығы ұсынған. MCT-ның денсаулыққа пайдасы бар сияқты, бірақ оның жаттығуларды жақсартуға қатысы жоқ.

Фармацевтикалық маңызы

MCT ерітінділерде, сұйық суспензияларда және эмульсиялар үшін липидтік дәрілік препараттарды жеткізу жүйелерінде, өзін-өзі эмульсиялайтын дәрілік препараттарды жеткізу жүйелерінде, кремдерде, мазьдарда, гельдерде және көбіктерде, сондай-ақ супозиторийлерде қолдануға болады. MCT-ны жұмсақ гельдегі еріткіш және сұйық майлы майлау ретінде пайдалануға да болады. Фармацевтикалық сапалы МКТ- ның бренд атаулары Kollisolv MCT 70- ті қамтиды.

Медициналық маңызы

MCT асқазан- ішек жолдарынан бауыр портал жүйесіне пассивтік диффузия жасайды (ұзынды май қышқылдары лимфа жүйесіне сіңіріледі), ұзақ тізбекті май қышқылдары немесе өте ұзақ тізбекті май қышқылдары сияқты өзгеруді қажет етпейді. Сонымен қатар, MCT сіңу үшін өт тұздарын қажет етпейді. Тамақ тапшылығы, сіңірілудің нашарлауы немесе май қышқылдарының метаболизмі бұзылуы бар пациенттер MCT- мен емделеді, өйткені MCT- ні сіңіру, пайдалану немесе сақтау үшін энергия қажет емес. Орташа тізбекті триглицеридтер әдетте адам ағзасы оңай метаболизмге ие болатын жақсы биологиялық инертті энергия көзі болып саналады. Олардың ақуыз метаболизміне пайдалы қасиеттері бар, бірақ кейбір жағдайларда кетогенезді және метаболикалық ацидозды тудыратын бейімділігі бар деп мәлімделгендіктен, қарсы көрсетілуі мүмкін. Алайда, басқа да деректер бар, олар MCT- ларды қалыпты тұтынумен байланысты деңгейлерде кетоацидоз немесе кетонемия қаупі жоқ екенін көрсетеді. MCT- лар кейбір елдерде кейбір мамандандырылған парентеральді тамақтану эмульсияларының құрамдас бөлігі болып табылады. Зерттеулер сондай-ақ кетогендік диета қолдану арқылы эпилепсияға қатысты үмітті нәтижелер көрсетті. Ауызбен ішкен орта тізбекті триглицеридтер бірінші өту метаболизмі арқылы бауырда порталды вена арқылы қабылданады және β-окисдеу және лимон қышқылы циклы арқылы көмірқышқыл, ацетат және кетон денелерін өндіру үшін кофермент А аралықтары арқылы тез метаболизделеді.

Техникалық қолдануы

MCT басқа майлармен салыстырғанда жай және LCT сияқты тез ноталарды (дисонанс дәмдерді) тудырмайды. Олар сондай-ақ LCT-ге қарағанда полярлы. Осы қасиеттері үшін олар тағамдық қоспалар мен дәрі-дәрмектер мен витаминдер үшін тасымалдаушы майлар немесе еріткіштер ретінде кеңінен қолданылады.