Gold-Tree and Silver-Tree

Кіріспе

Шотланд ертегісі Алтын ағашы мен күміс ағашы - Джозеф Джейкобс жинаған шотланд ертегісі. Бұл Арн Томпсон 709 типті, Қар ақ. Осы типтегі басқа суретшілерге Белла Венеция, Нури Хадиг, La petite Toute Belle және Мырсина жатады.

Сюжет

Бір патшаның әйелі - күміс ағашы, ал қызы - алтын ағашы болды. Бір күні олар көлдің жанынан өтіп бара жатқанда, күміс ағаш алабұғадан әлемдегі ең әдемі патшайым екендігін сұрады, ал алабұға алтын ағаш одан да әдемі екенін айтты. Күміс ағаш төсегіне жатып, Алтын ағаштың жүрегі мен бауырын жемегенше, ол ешқашан жақсы бола алмайтынын мәлімдеді. Бір патшаның ұлы Алтын ағашты үйленуге өтініш білдірді, сондықтан оның әкесі келісіп, оларды жіберді; содан кейін ол әйеліне ешкінің жүрегі мен бауырын берді, ол төсегінен тұрды. Күміс ағаш бұтаға қайтып келді, ол оған Алтын ағаш одан да әдемі екенін айтты, және шетелде принцпен бірге өмір сүрді. Күміс ағаш күйеуінің кемесіне қызына келіп тұруын сұрады. Принц аң аулауға кеткен еді, ал Алтын ағаш кемені көргенде қорқып кетті. Қызметшілер оны бөлмеге қамап қойды. Күміс ағаш оны кішкентай саусағын кілт тесігіне тығып, оны сүйе алуына көндірді, ал Алтын ағаш соны істегенде, күміс ағаш оған уланған тікенді тықты. Ханзада қайтып келгенде, қатты қайғырып, Алтын ағашқа жерлеуге көндіре алмады, өйткені ол өте әдемі еді. Ол оның денесін бөлмеде сақтап қалды. Екінші рет үйленген ол жаңа әйеліне бөлмеге кіргізбейді. Бір күні кілтті ұмытып қалып, жаңа әйелі кірді. Ол Алтын ағашты оятуға тырысты, бірақ саусағында тікенді тапты. Оны алып шығып, ол "Алтын ағаш" атты өлеңді қайта тірілтті. Оянған адамның кім екенін білгеннен кейін екінші әйел кетуге ұсыныс жасады, бірақ күйеуі рұқсат бермеді. Күміс ағаш бұтаға барып, болған оқиғаны айтып берді. Silver Tree кемеге қайтадан қол жеткізді. Принц қайтадан аңшылыққа шықты, бірақ екінші әйелі екеуі онымен кездесуі керек деді. Күміс ағашы у ішіп, Екінші әйелдің айтуынша, әдетте ішуге бірінші келген адам ішеді екен. Silver Tree ішімдік аузына, ал екінші әйел оның қолын соққы, сондықтан кейбір оның тамағына кетті. Ол өліп қалды. Сол кездегі ханзада, Алтын ағаш, екінші әйелі бақытты өмір сүрді.

A king had a wife, Silver Tree, and a daughter, Gold Tree. One day they walked by a pond, and Silver Tree asked a trout if she were the most beautiful queen in the world, whereupon the trout said that Gold Tree was more beautiful. Silver Tree took to her bed and declared she would never be well unless she ate Gold Tree's heart and liver. A king's son had asked to marry Gold Tree, so her father agreed and sent them off; then he gave his wife the heart and liver of a he goat, at which she got up from her bed. Silver Tree went back to the trout, which told her Gold Tree was still more beautiful, and living abroad with a prince. Silver Tree begged a ship of her husband to visit her daughter. The prince was away hunting; Gold Tree was terrified at the sight of the ship. The servants locked her away in a room so she could tell her mother she could not come out. Silver Tree persuaded her to put her little finger through the keyhole, so she could kiss it, and when Gold Tree did, Silver Tree stuck a poisoned thorn into it. When the prince returned, he was grief stricken, and could not persuade himself to bury Gold Tree, because she was so beautiful. He kept her body in a room. Having married for a second time, he would not let his new wife into the room. One day, he forgot the key, and the new wife went in. She tried to wake Gold Tree, and found the thorn in her finger. Pulling it out, she revived Gold Tree. Because of the wakened one's identity, the second wife offered to leave, but their husband refused to allow it. Silver Tree went back to the trout, who told her what had happened. Silver Tree took the ship again. The prince was hunting again, but the second wife said that the two of them must meet her. Silver Tree offered a poisoned drink. The second wife said that it was the custom that the person who offered the drink drank of it first. Silver Tree put the drink to her mouth, and the second wife struck her arm so that some went into her throat. She fell down dead. The prince, Gold Tree, and the second wife lived happily thereafter.

Тарихы

Әңгіме халықаралық Аарн Томпсон Утер индексі бойынша ATU 709 типінде "Қарлы ақ" деп саналады.

Нысандар

Фольклорист Джозеф Джейкобс өзінің "Келттік ертегілердің жазбаларында" ертегілердің нұсқалары мен мотивтеріне пікір білдірді. Ол ертегілерді шетелден көшіруді ұсынды. Ол сондай-ақ баспагер және келт фольклоры Альфред Натт Джейкобстың назарын Элидуктың бретондық лайына аударды. Алан Бруфорд, Дональд А. Макдональд және Кристин Шоджаи Каванның айтуынша, бассейндегі сөйлейтін көлі көлеңкеге айнаны алмастырады.