Кіріспе

1335 жылы 30 шілдеде Англия королевасы Филиппаның туған ағасы Гей, Намур графы мен Шотландияның қорғаушысы Джон Рэндольф арасында болған Боромуир шайқасы. Намур Шотландияға шабуыл жасаған Эдуард III-ге қосылуға бара жатқанда, оны Эдинбургтің оңтүстігіндегі ортақ жайылымнан ұстады. Жауынгерлік іс-қимыл қалаға дейін жалғасып, ескі қамалдың қираған жерінде өрескел күреспен аяқталды. Рэндольф Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысының кішігірім бөлігін құрайтын шайқаста жеңіске жетті.

Ұлы шабуыл

1332 жылдан бастап шотландтық абыройлылардың бір бөлігі, жалпы "мұрадан айырылғандар" деп аталатын, Джон Баллиолдың ұлы және мұрагері Эдвард Баллиолды Шотландия тағына Давид II орнына орнатуға тырысты. Бірінші тәуелсіздік соғысында Роберт Брюске қарсы соғысқан бұл ерлерге ағылшындардың белсенді қолдауы берілді. Дегенмен, Шотландияның басқарушы сыныбын жоюға жақын болған Дюплин Мур шайқасы мен Халидон төбелі шайқасындағы екі айтарлықтай жеңіске қарамастан, Баллиол партиясы өзін өз күшімен нығайтатын күшті немесе танымал емес еді. Эдвард Баллиол екі рет Шотландияның тағына отырды, ал екі рет оны құлатты. 1335 жылы король Эдуард өзінің бақытсыз және бақытсыз қорғанышы үшін Шотландияға өзі әскердің басында келіп, үлкен күш салуды шешті. Бұл әскер оның әкесі 1322 жылы Эдинбургке келгеннен бері елге ең үлкен болып кірді. Шілде айының екінші аптасында корольдің Ньюкасл қаласында 13000-нан астам қарулы жасағы болды. Оған Карлайлдан келген Эдвард Баллиол қосылды. Соғыс кеңесі өткізіліп, Шотландия құрлық пен теңіз арқылы үлкен қыспақпен қамтылатын болады деп шешілді. Әскер екіге бөлінді: Эдуард Шотландияға Карлайлдан бас сауғалады, ал Баллиол Бервиктен солтүстікке қарай қозғалды. Оның ілгерілеуін шығыс жағалаудан Тай теңізіне қарай жылжыған күшті теңіз күштері қолдады, ал Эдуардқа Ирландиядан Клайд теңізіне қарай жүзіп бара жатқан күштен ұқсас қолдау болды. Шабуылдың мақсаты - шотландтық әскерді табу және жою, қамалдарды алу емес. Эдуард Нитсдейл арқылы өтіп, әлі де король Дэвидтің қолында болған Лох-Дун қамалынан өтіп, Кэррик, Каннингхэм және Кайлға шабуыл жасады. Сол арада Баллиол шығыс жағалаудан Лотианға қарай жылдам қозғалды. Оның әскері, Киелі кітапта айтылған шегірткелердің індеті сияқты, өз жолында тапқан барлық нәрсені жалмап тастады. Эдуардтың қорғаныс хаттары Ньюбатл абатханасы мен Мануэль монастырын жоюдан қорғауға ешнәрсе жасамады. Форт-Ферт теңізінде Инчколм аралындағы аббатхананы ағылшын флоты қиратты, содан кейін солтүстікке қарай Тайға қарай аттанып, Дундиге келіп, қала мен оның францискан монахтар монастырын өртеп жіберді. Монастырдың тоналуы мен жойылуы "Ланеркост хроникасының" ағылшын авторына өзінің әдеттегі патриоттық шапанын тастап, христиандық бірліктің қысқаша гүлденуінде өзінің наразылығын білдірді. Шілде айының соңында шұңқырдың құрлықтық қарулары Глазго қаласында бірікті, олардың құшағында ешқандай мән-маңыз жоқ және одан Пертке қарай жүріп кетті. Шотландияның қарсылық күшінің қозғаушы күші - Морей графтығы болды. Ол тікелей шабуылда қарсыласқа қарсы тұру үшін жеткілікті күшті емес еді; ол өзінің іс-әрекеттерін негізгі ағылшын армиясының артқы жағында шағын ауқымды операцияларға, жабдықтау бағаналарына және басқаларына шабуыл жасауға шектеді. Эдвард пен Баллиолдың Глазгодағы кездесуі кезінде бұдан да қатаң әрекет жасау мүмкіндігі пайда болды.

Боромуарға барасың ба?

Ги Намурлық өзінің ертеңімен Бервикке келді, патшаға шабуылға қосылуға тым кеш болды. Намурдың ниеті ерлік дәстүріне берік негізделген: әскери оқиғаға қатысу және осылайша өзін және онымен бірге жүретін қарулы жүздей адамның ерлік беделін арттыру. Ол фламандтық болғандықтан, королева Филиппамен туыстығынан басқа, Эдуардтың шотланд соғысына қызығушылық танытпаған болуы керек. Ол жай ғана оқиға іздеп, деп болжауға әбден қауіпсіз; оның әрекетті құмарлық оған қадам жасауға әкелді, ол одан да парасатты кеңес кеңес керек болды қарсы кеңес берген. Ол 300-дей салт атты, қарулы адамдар мен садақшылардан тұратын шағын күшпен Шотландияға кірді, ол елдің орталығында патшамен кездесуге үміттенді. Оның қозғалысы бастапқыдан бастап байқалып тұрған болуы мүмкін, өйткені ол Эдинбургке жақындаған кезде Морей графына тұтқынға түсті. Намур Боро Мьюрге дейін күресіп, 30 шілдеде толыққанды шайқастың ортасында болды. Оның адамдары өздерін жақсы көрсетті; бірақ сэр Уильям Дуглас жақын маңдағы Пентленд тауынан Морейді нығайту үшін келген кезде, олар тез арада басып кету қаупіне ұшырады.

Жылқының етінен жасалған қабырға

Басқа амал жоқ болғандықтан, Намур мен оның адамдары қазіргі позициясынан солтүстікке қарай Эдинбургке қарай бет алды. Жаудың тығыз қууына ұшыраған олар қалаға Монахтар ауласы арқылы кірді, ал ұрыс Сент-Мэри ауласы арқылы 1314 жылдан бері қираған қамалға дейін жалғасты. Қорғаудағы саңылаулар тек қана бір жолмен толтырылды: жылқылар ет баррикадасын жасау үшін өлтірілді. Морей мен оның адамдары уақытша ұсталды, бірақ жағдай үмітсіз болды. Шежіреші Уолтер Бауэр олардың қиын жағдайы мен нәтижесін сипаттады; Сондықтан Намурдың адамдары қашып, батыл шайқасқан кезде, олар ағылшындардан қорқып бұдан бұрын қиратылған Эдинбургтің қыздарының қамалы болған өкінішті төбеге көтерілгенше бірге болды. Олар осы жартастарды батыл қорғап, шаршап, жараланған аттарын өлтіріп, өздерімен қорғаныс қабырғасын жасады. Осылайша, қоршалған және қоршауға шотландтық бүкіл түн бойы, олар оны үздіксіз ұйқысыз, аш, суық, шөл және шаршап өтті. Осылайша шаршап, уайымдап, ешқандай көмек күтіп тұрмаған олар келесі күні таңертең шотландтарға бас сауғалап, төлем туралы келісімге қол жеткізгеннен кейін, өз елдеріне кетуі мүмкін болған жағдайда, шотландтарға берілді.

Жеңіске ұшыраған

Морей оларға Дәуіт патшаның жақтастарына қарсы қару көтермеуге ант беріп, жолға шығуға рұқсат берді. Оның іс-әрекеті ерлік ой-пікірлерден басқа саяси аспектіге де ие болды. Намур Франция королі Филипп VI-нің азаматы болды, ал Guardian Шотландияның ең маңызды одақтасын ренжіткісі келмеді. Ол тіпті Намурды өзімен бірге шекараға шығарып салуды шешті. Бұл оған қымбатқа түседі. Қайтып келе жатқанда ол Уильям Прессеннің қолбасшылығындағы Джедбургтен ағылшын күштерінің шабуылына ұшырады. Сэр Уильям Дуглас қашып құтыла алды, бірақ оның інісі Джеймс қаза тапты. Морейдің өзі тұтқынға алынып, келесі бес жыл ағылшын түрмелерінде тұтқындалуға тиіс болды. Намур Бервикке оралып, Пертте Эдуардқа қосылу үшін королева Филиппамен бірге жүзіп кетті. Оның соңғы жеңілісі саяси ұятқа қалдырған болса керек. Мореймен жасасқан келісімінің арқасында граф Эдуард үшін әскери құндылықсыз болды, ол көп ұзамай Шотландиядан кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Оның беделіне қауіп төнгендіктен, ағылшын жылнамашылары Намурды жау аумағына кіруге батылы жеткені үшін қатты сынға алды.