Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Архангел Михаилдың соборлық шіркеуі - Сербияның Белград қаласының орталығында, қаланың ескі бөлігінде, Кралья Петра және Кнеза Симе Марковица көшелерінің қиылысында орналасқан серб православ соборы. Ол 1837 және 1840 жылдар аралығында, сонымен қатар Архангел Михаилға арналған ескі шіркеудің орнында салынған. Бұл - елдің ең маңызды ғибадат орындарының бірі. Қала тұрғындары арасында ол жай ғана Саборна crkva (Кафедраль) деп аталады. 1979 жылы ерекше маңызды мәдени ескерткіш деп жарияланды. Собор шіркеуі - 19 ғасырдың бірінші жартысындағы Белградтың сақталған ескерткіштерінің бірі. Жаңа әлеуметтік және саяси құрылымдар баяу пайда болған уақытта собор шіркеуі түрік орталықшылдығынан тәуелсіздік үшін күрестегі негізгі қолдаушы болды.
The Cathedral Church of St. Michael the Archangel is a Serbian Orthodox cathedral church in the centre of Belgrade, Serbia, situated in the old part of the city, at the intersection of Kralja Petra and Kneza Sime Markovića streets. It was built between 1837 and 1840, on the location of an older church also dedicated to Archangel Michael. It is one of the most important places of worship in the country. It is commonly known as just Saborna crkva (The cathedral) among the city residents. It was proclaimed as a Cultural Monument of Exceptional Importance in 1979. The cathedral church is one of the few preserved monuments of Belgrade from the first half of the 19th century. During the times when new social and political structures were slowly emerging, the cathedral church became a central support in the independence fight from Turkish centralism to the final freedom from Ottoman rule.
Ескі шіркеу
Қазіргі шіркеудің орнында Киелі Михаил бас періштеге арналған ескі шіркеу болған. Протестанттық діни қызметкер және саяхат жазушысы Стьепан Герлах 1573-1578 жылдары император делегаттарының Стамбулға саяхаттарын сипаттағанда оның көрінісі туралы құнды деректерді ұсынды. Ол кеңістікке ие болса да, барлық қажетті литургиялық керек-жарақтар мен жиһаздармен жабдықталған, бірақ Белградтың барлық христиан азаматтарын қабылдауға жеткіліксіз болды. Бұл шіркеудің бар екендігі туралы кейінгі жазбалар негізінен 17-18 ғасырлардағы саяхат жазушылары сақтаған. XVIII ғасырдың басында Аустрия-Түркия қақтығыстары кезінде ол қиратылды, ал Австрия билігі Сербияның зақымдалған ғибадатханаларын қалпына келтірмеу туралы нақты бұйрық берді. Бұрынғы митрополит Можие Петрович, сол кезде қайтыс болған Ресей патшасы Ұлы Петрдің қолдауына үміттенген, шіркеуді жаңадан жаңартуды бастады. 1739 жылы Белград келісімінен кейін Османдық түрік әскері тағы да Белградқа кірді және "қалаға кірген бойда олар сербтерге және сербтердің жәдігерлеріне ашуын білдірді". Сербия митрополиті орналасқан елеулі үй бұзылды, ал шіркеу "тоналып, шатыры қиратылды". Қоңырау құю үшін үш күн бойы жанып тұрған үлкен от жағылды. Сол кезде адамдар жол бойымен өтіп бара жатқанда, күміс бұйымдарды балқып жатқан қолаға құйып тастайтын. Белградтың бұрынғы тұрғындары бұл оқиғаны "бір үлкен әрі қол жетпес нәрсе ретінде күтті. Олар үшін қоңыраудың дыбысы жай ғана діни дәстүрдің белгісі болған жоқ. Бұл қоңыраулар ғасырлар бойы күткен жеңістің символы болды". Түрік халқының арасында князь Милош қабылдаған шешім күмәнмен және қорқынышпен қабылданды. Белградтың уәзирі Гусейн-паша Гаванозоглу (1827-1833) қоңыраулар салуға жауапты герцог Петар Чукичке қатысты, ол үшін жазаланатынын айтып, қауіп төндіргендігі туралы анекдот бүгінгі күнге дейін сақталған. Герцог былай деп жауап берді: "Мен білемін, мен білемін, efendi Паша, егер мен оларды көтерсем, мен түрік қолынан өлемін, егер мен олай етпесем, мен қожайыным князь Милоштың қолынан өлемін. Мен қожайынымның құлы болып, оған мойынсұнбағаннан гөрі түрік қолынан өлгенді жақсы көремін". Қазіргі кезде ескі собор шіркеуінің қоңырауы Аспанға көтерілу шіркеуінің (1863) қоңырау мұнарасында орналасқан, сонымен қатар басқа төрт тарихи қоңырау, олардың көлемі мен шығу тегі әртүрлі. Бұл қоңырау алғаш рет 1830 жылы 15 ақпанда Сербия княздігі өз автономиясын алған кезде естілді. Бұрынғы шіркеу 1836 жылы 22 маусымға дейін қираған, бірақ көптеген талқылаулардан кейін князь Милош шіркеуді қиратып, жаңасын салуды бұйырды. Жаңа собор шіркеуінің құрылысы 1837 жылы 28 сәуірде басталды. Оның іргетастары 1837 жылы 15 шілдеде киеліленді, бұл ерекше оқиға ретінде сипатталған, оған митрополит Петар Йованович, жоғары дәрежелі шіркеу беделділері, Любица ханшайымы және Милан мен Михаил, крепостнойлар, балалар және "екі жынысты адамдар" куә болды.
There was an older church, dedicated to St. Archangel Michael, at the site of today's church. Protestant priest and a writer on travel Stjepan Gerlach provided valuable records of its looks in his descriptions of travels of the Emperor's delegates to Istanbul, 1573–1578. Although spacious, with all necessary liturgical accessories and furniture, it was not large enough to receive all the Christian citizens of Belgrade. Later records of existence of this church were mainly saved by travel writers from the 17th and 18th centuries. During the Austro–Turkish conflicts in the beginning of the 18th century it was destroyed, and the Austrian authorities were explicit in their order not to restore the damaged Serbian temples. Former Metropolitan Mojsije Petrović, who had expected the support of Russian Czar Peter The Great, who had meanwhile died, started renewal of the Church from its foundations, decorating it with a new iconostasis. Following the Treaty of Belgrade concluded in 1739, Ottoman Turks once again entered Belgrade and "as soon as they entered the town they showed their anger toward Serbs and Serbian relics on this occasion". Impressive residence of Serbian Metropolitan was torn down, and the church was "robbed and its roof torn down". For the purpose of bell casting, a great fire was lit, which burned for three days. People would pass by and throw various silver objects to mould with bronze that was melting, so the bells would have "a more silvery" sound. Former Belgrade citizens were waiting for this happening "as for something great and unreachable. For them the sound of bells did not represent just an ordinary religious custom. The bells represented a symbol of centuries expected victory". Decision brought by Prince Miloš was accepted among Turks with doubt and threat. An anecdote was saved until present days about a threat of Belgrade's vizier Husein Pasha Gavanozoglu (1827–1833) referring to Duke Petar Čukić, who was in charge of construction of the bells, that he shall be punished for that. The Duke replied: "I know, I know efendi Pasha, if I raise them I shall die of Turkish hand, and if I do not, I shall die of hand of my master Prince Miloš. I prefer to die from a Turkish hand than from the hand of my master, as his disobedient servant.". Today, the bell of the old cathedral church is situated in the bell tower of the Church of the Ascension (1863) along with four more historical bells, different in size and origin. This bell sounded for the first time on 15 February 1830 when Serbian Princedom got its autonomy. Destroyed and repaired, the old church had struggled until 22 June 1836, when, after numerous discussions, Prince Miloš ordered the church to be torn down and a new one constructed. Construction of the new cathedral church had begun on 28 April 1837. Its foundations were consecrated on 15 July 1837, a contemporary described as an exceptional happening, witnessed by Metropolitan Petar Jovanović, Church dignitaries of high rank, Princess Ljubica and successors Milan and Mihailo, serfs, children and "folk of both sexes".
Қазіргі шіркеу
Собор 1837 және 1840 жылдар аралығында салынған. Алтынмен қапталған ою-өрнектелген иконостасты мүсінші Димитрий Петрович жасаған, ал иконостаста, тақтарда, хорлар мен амбулаторларда, сондай-ақ қабырғалар мен аркаларда орналасқан иконаларды 19 ғасырдың ең танымал серб суретшілерінің бірі Димитрий Аврамович сурет салған. Кафедральдық шіркеу Сербиядағы ең үлкен діни ғимараттардың бірі болды, ал Топчидердегі Петр мен Пауыл шіркеуінен кейін (1832-1834), Белградтағы ең көнесі. Ғимараттың шығыс жағында жартылай дөңгелек апсидасы бар бір кемелі бар, ал батыс жағында жоғарыда қоңырау мұнарасы тұр. Ішкі кеңістік құрбандық үстелінің кеңістігіне, кемеге және балабақшаға бөлінеді, онда баптистерия мен қоңырау мұнарасына апаратын баспалдақтар орналасқан. Солтүстік және оңтүстік қасбеттерінен ерекшеленетін батыс қасбеттің формасы қарапайым және бірдей, ал оның ерекше порталы мен кең кіреберіс сатылары бар. Собор шіркеуінің архитектурасы өзінің құрастырылуымен және жақсы пропорцияларымен Австрияда бір уақытта салынған танымал барокколық мұнарасы бар неоклассикалық шіркеулердің стандарттарын тікелей қабылдады. Сремски Карловчидегі ескі собор шіркеуі (1758), ол да осы топқа жатады, мүмкін үлгі болуы мүмкін. Бұл шіркеудің сәулеті Милош Обренович билік құрған кезде сакральдық сәулеті үлгісі ретінде қолданылған. Собор шіркеуінің суреті 19 ғасырдағы ең әйгілі серб суретшілерінің бірі Димитрие Аврамовичке (1815-1855) сеніп тапсырылды, ол 1841-1845 жылдар аралығында он сегіз үлкен қабырға композицияларын және иконостастар үшін елуге жуық иконалар сурет салған. Суретші Венаның тарихи мектебі мен неміс назареттерінің ықпалынан шыққан, бірақ оның драмалық түстер схемасы мен пластикалық драмалық ырғаққа деген ерекше сезімі танымал серб стилін жасады. Ол собор шіркеуінің қабырғаларында діни мазмұндағы бірегей монументальді композициялар жасады, олар сербтердің жаңа суреттерінде жоғары бағаланады. Сурет салу, иконостастаста, хор мен амнатада ою жұмыстары, қабырға суреттерімен қатар, қазыналық арнайы құндылықтарды ұсынады, онда қолданбалы өнер бұйымдары сақталады. Шіркеудің маңында, бүгінгі Задарская көшесі мен Kralja Petra көшесі мен Косанчичев Венацтың бір бөлігінде көне серб зираты орналасқан. Оның біртіндеп кеңейтілуі собордың шіркеу ауласын қамтыды, ол 19 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында қоршалмаған және ол сол кездегі танымал серб тұлғалары жерленген зират ретінде қызмет етті. Герцог Караджордтың бас сүйегі шіркеу ауласының оңтүстік бөлігінде 1837 жылға дейін көмілген, содан кейін ол Любица ханшайымның тілегі мен бұйрығына сәйкес алынып, Тополаға көшірілді. Қасиетті Иоаннның монументтері Қасиетті Урос және Сент-Деспот Стефан Штильянович († 1540), Сербия билеушілері князь Милош (1780-1860) және Михаило Обренович (1823-1868) қабірлері, сондай-ақ кейбір шіркеу беделділерінің қабірлері шіркеуде орналасқан. Сербия жазушысы және педагог Доситей Обрадович (1742-1811) және серб тілінің реформаторы Вук Караджич (1787-1864) шіркеудің басты кіреберісі алдында жерленген. Сербияның діни музыкасын орындайтын алғашқы Белград әншілер қоғамы , ол 1853 жылы собор шіркеуінде құрылды. Бұл хорды Сербия музыкасының барлық көрнекті композиторлары, мысалы, Иосиф Маринов, Стеван Мокраняк, Корнелие Станкович және басқалар жүргізді. 1961 жылы Белградта өткен Бейтараптық қозғалысының 1-ші саммиті кезінде Кипр президенті және Кипр шіркеуінің архиепискобы III Макарий конференцияға ресми қатысуымен бірге шіркеудегі литургиялық мерекелеуді басқарды.
The cathedral was built between 1837 and 1840. The gold plated carved iconostasis was made by the sculptor Dimitrije Petrović, while the icons on the iconostasis, thrones, choirs and pulpits, as well as those on the walls and arches were painted by Dimitrije Avramović, one of the most distinguished Serbian painters of the 19th century. The Cathedral church was one of the biggest religious buildings in Serbia, and after the Church of Peter and Paul in Topčider (1832–1834), the oldest in Belgrade. The Church has a single nave construction with semi circular apse on the East side and narthex on the West side above which the high bell tower is rising. The inner space is divided into the altar space, nave and narthex in which baptistery and stairs leading to bell tower are situated. Different from the North and South façade, shaped simply and in the same manner, the West façade is emphasized by distinct portal and wide entrance stairs. Architecture of the cathedral church directly adopted with its assembly and fine proportions the standards of neoclassical churches with recognizable baroque tower, that were built at the same time in Austria. Somewhat older cathedral church in Sremski Karlovci (1758), which also belongs to this group, could have been a possible model. Architecture of this church was used as a model in sacral architecture during the reign of Miloš Obrenović. Painting of the cathedral church was confided to one of the most famous 19th century Serbian painters Dimitrije Avramović (1815–1855), who painted eighteen big wall compositions and almost fifty icons for iconostas during the period of 1841 to 1845. The artist was under the influence of the historical school of Vienna and German Nazarenes, but his distinct feeling for a dramatic colour scheme and plastic dramatic rhythm created a recognizable Serbian manner. He has created unique monumental compositions of religious content at the walls of the cathedral church, highly evaluated in newer Serbian painting. Besides painting, engraving works on the iconostasis, choir and pulpit, wall paintings, a treasury presents a special value, where applied art objects are kept – golden products from the 18th and 19th centuries, priests' garments, crosses, individual icons from second half of the 19th century and other objects of cultural historical importance. In the vicinity of the Church, in today's Zadarska Street and part of Kralja Petra Street and Kosančićev Venac an old Serbian graveyard was situated. Its gradual broadening included the church yard of the cathedral, which was not fenced during the first decades of the 19th century and it served as a graveyard, where prominent Serbian persons of those times were buried. The skull of Duke Karađorđe was buried in the south part of the Church yard until 1837, when it was, according to wish and order of Princess Ljubica taken out and transferred to Topola. The relics of St. Czar Uros and St. Despot Stefan Štiljanović (†1540), tombs of Serbian rulers Prince Miloš (1780–1860) and Mihailo Obrenović (1823–1868), as well as the tombs of certain Church dignitaries are situated in the Church. Serbian writer and educator Dositej Obradović (1742–1811) and reformer of Serbian language Vuk Karadžić (1787–1864) were buried in front of the main entrance of the Church. The first Belgrade Singers Society – performing Serbian sacred music, which is active today as well, was founded in 1853 at the cathedral church. This choir has been conducted by all distinguished composers of Serbian music, like Josif Marinković, Stevan Mokranjac, Kornelije Stanković and others. During the 1st Summit of the Non Aligned Movement in Belgrade in 1961 President of Cyprus and the archbishop of the Church of Cyprus Makarios III led the liturgical celebration at the church alongside his official attendance of the conference.
Қалпына келтірілгендер мен қабірлер
Шіркеудің ерекше құндылығы - оның қазынасы, онда серб әулиелері император Стефан Урош V, Сербияның Лазарь әулиелерінің молдарының бөлігі, деспот Стефан Штильянович және Милош Обренович, Михайло Обренович, Митрополит Михаил, Митрополит Инокентье, Патриарх Гаврило V, Патриарх Викентье II, Вук Караджич, Досей Obradović қабірлері.
The special value of the church is its treasury, in which the relics of Serbian saints emperor Stefan Uroš V, parts of the relics of Lazar of Serbia, despot Stefan Štiljanović, and the graves of Miloš Obrenović, Mihailo Obrenović, Metropolitan Mihailo, Metropolitan Inokentije, Patriarch Gavrilo V, Patriarch Vikentije II, Vuk Karadžić, Dositej Obradović.
Серб Православие шіркеуінің патриархаты
Патриархат ғимараты 1935 жылы салынған, оны сәулетші Виктор Лукомский жобалаған. Ол Саборна шіркеуінің қарама-қарсысында орналасқан. Ғимараттың негізі қатты металдан жасалған және монументальді формаларды қамтиды. Негізгі қасбеті төмен бағаналары бар және үстіне Серб Православие шіркеуінің мүсінді гербі бар аркалы порталы бар портик ерекшеленеді. Фасадтың жоғарғы жағында Иоанн Креститель бейнеленген мозаикалық композиция орналасқан. Ғимараттың шығыс бөлігінде киелі Симеонға арналған часовня орналасқан. Онда 1935 жылы Владимир Предоевич сурет салған иконалар бар, Охрид шеберлерінің жұмысы, ою-өрнектелген иконостас бар. Архангел Михаилдың соборлық шіркеуі 1979 жылы ерекше маңызды мәдениет ескерткіші деп жарияланды және оны Сербия Республикасы қорғайды. Серб Православие шіркеуінің кітапханасы мен мұражайы да осы ғимаратта орналасқан.
The Building of the Patriarchate was built in 1935, and designed by architect Viktor Lukomski. It is located across Saborna Crkva. The building has a square base made of solid and contains monumental forms. On the main facade, a portico stands out, with low columns and an arched portal above which is a sculpted coat of arms of the Serbian Orthodox Church. On the top of the facade there is a mosaic composition representing St. John the Baptist. In the east part of the building, there is a chapel dedicated to St. Simeon. It contains a carved iconostasis, the work of Ohrid masters, bearing icons painted in 1935 by Vladimir Predojević. The Cathedral Church of St. Michael the Archangel was declared a Monument of Culture of Exceptional Importance in 1979, and it is protected by the Republic of Serbia. The Library and Museum of Serbian Orthodox Church are in this building as well.
Тартылу
Собор Белградтағы танымал туристік нысан болып табылады. Дегенмен, туристер үшін шіркеуді апта күндері бару жақсы, өйткені шіркеуде әдетте үйлену тойлары, шомылдыру рәсімдері және т.б. өтеді. демалыс күндері.
The cathedral is a popular tourist attraction in Belgrade; however, for tourists, it is best to visit the church during weekdays as the church usually holds weddings, baptisms etc. during the weekend.