Кіріспе

Құдайдың Анасының ұйықтауы және Әулие Андрей шіркеуі (грекше: Καθεδρικός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Αποστόλου Ανδρέα) – Англияның Бирмингем қаласындағы Саммер Хилл террасасында орналасқан грек православие кафедралық соборы. Бұл собор Құдайдың Анасының ұйықтауы мен Әулие Андрейге арналған. 1958 жылы Бирмингемдегі алғашқы грек православие шіркеуі ашылды. Бирмингемде тұрақты діни қызметкер, әке Никодим Анахносту жүргізген тұрақты литургиялар басталды. Бұл ғимарат бұрын католик-апостолдық шіркеу болған. Оны 1873 жылы Дж. А. Чатвин жобалаған, ол Бирмингемдегі көптеген шіркеулерде, соның ішінде Санкт-Филипс соборында жұмыс істеген. Бұл – ерте ағылшын стиліндегі кірпіштен салынған готикалық қайта жаңғыру шіркеуі. Онда кең тіктөртбұрышты негізгі зал, екі басында апсидалар және тіреулер арқылы өтетін дәліздер бар. Ішкі кеңістігінде мықты бағаналармен тірелген ауыр кірпіш аркалар мен жоғары көтерілген шатырды қолдаушы қабырға тіректері арасындағы терезелер орналасқан. Батыс жағында биік арка бар, ол баптистерияға апаратын өрнекті кірпіш қабырғаға орнатылған. Кейбір әшекейлеу жұмыстарын Гимбс пен Кеннинг Тамворттан жасаған. 2000 жылдан бері жаңарту жұмыстары жүргізілуде. Собордың протопресвитері – Космас Павлидис. Соборда грек тілі мен мәдениетін үйренгісі келетін балалар мен ересектерге арналған грек мектебі де бар. "Апостолос Андреас грек мектебі" бөлімінде қосымша ақпарат берілген.

Тарих

ХХ ғасырдың басында Манчестерде, Ливерпульде және Кардиффте, сондай-ақ Лондонда грек православие қауымдары мен шіркеулері болды. Бирмингемде грек православие шіркеуінің негізі Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бірден қаланды. Осы ғасырдың басынан бастап Кипр гректері жақсырақ өмір сүру үшін Ұлыбританияға көшіп келе бастады. Олар көбінесе жұмыс табу оңай болатын ірі қалаларға келді. 1947 жылға қарай Бирмингемде жеткілікті грек православиешілер жиналды, сол кездегі Тиатеира архиепископы айына бір рет Першор Роудтағы протестант шіркеуінің жанындағы шіркеу залында литургия өткізу үшін дін қызметкерін жібере бастады. Айдың қалған күндері Бирмингем аймағының грек православие тұрғындары литургияға қатысу үшін Лондон мен Манчестердегі шіркеулерге баратын. Келесі бірнеше жылда қауымдар тұрақты түрде өсіп, 1951 жылы Эджбастондағы Сент-Джеймс англикан шіркеуінде тұрақты апталық жексенбілік литургиялар басталды. Православ литургиясы протестанттық қызмет аяқталғаннан кейін басталатын. Осы кезеңде алғашқы грек мектебі ашылды. Сабақтар Андреас Константину мырзаның кафесінің үстіндегі бөлмеде өтетін. Тиатеира архиепископы Вирвос кішкентай қауымға көбірек қаржы жинау үшін ұйымдасуға кеңес берді. Андреас Константину Бирмингемнің алғашқы кипрлік тұрғындарының бірі болды, ал оның кафесі қаладағы көптеген гректердің кездесу орнына айналды. Оның қарындасының күйеуі Кипрден жақында келген еді. Оның аты – Иоанн Ефстатиадис. Ефстатиадис мырза көп жылдар бойы Кипрдегі ауылдық шіркеуінің сақшысы болған, сондықтан ол көмектесе алатын. 70 жасқа жетсе де, Ефстатиадис мырза Андреас Константину, Джордж Сергиу, Христос Христофоридес, Джордж Апехес, Михаэль Ангелидес, Михаэль Эпифаниу және басқалармен бірге Бирмингемде грек православие шіркеуі үшін тұрақты ғимаратты қамтамасыз ету үшін тырыса бастады. Олар иконалар, иконостас және Киелі кітап сияқты ең қажетті шіркеу заттарын сатып алу үшін аймақтың барлық грек тұрғындарынан көмек сұрады. Олар сондай-ақ көмек үшін Бірмингемнің протестант епископына, өте құрметті Брайан Гринге жүгінді. Епископ оларға қаланың ішінде және айналасындағы бос төрт шіркеу туралы хабарлады, ал ең қолайлысы қала орталығына жақын Артур Плейстегі шіркеу болды. Сөйтіп, 1958 жылы Бирмингемдегі алғашқы грек православие шіркеуі ашылды. Шіркеу Құдай анасының ұйықтауы мен Әулие Андрейге арналды. Бірінші тұрақты дін қызметкері, әке Никодим Агнастоу басқаратын тұрақты литургиялар Бирмингемде басталды.

Қасиетті орынға бағышталу

1980 жылғы 14 желтоқсанда Ұлыбритания және Тиатеира архиепископтығының көмекшісі, шіркеуде архимандрит қызметін атқарған Патара Бирмингемдік Иринеос епископқа рукоположен болды. Рукоположениеге Тиатера және Ұлыбритания (Экуменикалық Патриархат) архиепискобы Мефодий, митрополит Антоний Блум және Тропаион епископы Грегориос, Кианея епископы Хризостомос және Тельмисс епископы Кристофор бірге қатысты. Жаңа епископтың тағайындалған орны ретінде шіркеу кейіннен Құдай анасының ұйықтауы және Апостол Андрей соборы ретінде қасиеттендірілді. Епископ Иринай 2009 жылғы 19 желтоқсанда қайтыс болды. Ол Афинаға жақын Оропос монастырында жерленген, зейнетке шыққаннан кейін соңғы жылдарын сол жерде өткізді.

Апостол Андреас грек мектебі

Бірмингемдегі Апостолос Андреас грек мектебі 1958 жылы құрылған. Бастапқыда ол Андреас пен Маргарита Константинуға тиесілі дәстүрлі грек кофеханасында (kafeneio) орналасқан. Кейін мектеп "Құдай шешесінің ұйықтауы және Апостол Андреас" шіркеуінің ғимаратына көшірілді. 60-шы жылдардың басында Кипр иммигранттарының отбасыларының көптеп келуіне байланысты студенттер саны күрт өсті. 260-тан астам оқушыны қабылдау үшін аймақтағы британдық мектептердің бірінен бөлмелер жалданып алынды. Келесі 40 жыл бойы мектеп Бірмингем қаласындағы түрлі британдық мектептерде және шіркеудің артындағы уақытша бөлмелерде орналасты. 23 қараша күні 2002 жылы архиепископ Григорийдің қатысуымен жаңа ғимараттың салтанатты ашылуы өтті. Осы күннен бастап мектеп шіркеудің жанында, жеке ғимаратта орналасқан. Мектепке жылдар бойы көптеген маңызды адамдар мен ұстаздар қосылды. Олардың ішіндегі ең көрнектісі – епископ Иринай, ол 30 жылдан астам қызмет етіп, сондай-ақ мектеп директоры болды. Бірақ мектебіміздің және оның тарихындағы ең маңызды тұлға – 1961 жылдан бері мектебімізде сабақ беріп келе жатқан Кристофорос Картудис мырза. Ол мектеп директоры, тіпті оқушыларының немерелеріне де сабақ берді. Грек тілі мен мәдениетіне қосқан үлесі үшін 2014 жылы Королеваның туған күні құрметіне Картудис мырзаға Британ империясының медалі табысталды. 1995 жылдан бері мектебіміз емтихан орталығы болып табылады және әр жылдары түрлі мектептерден оқушыларды қабылдайды. Соңғы 10 жылда Кипр Білім министрлігі Кипр білім беру миссиясы (C.E.M) арқылы Ұлыбританиядағы грек мектептеріне мұғалімдерді тағайындап келеді. Біздің мектептің CEM тағайындаған орынбасарлары – Мария Генари, Джанна Андреу, Кристина Христодулу, Маттеос Венецанос және қазіргі директор Панагиота Магу. Мектеп сонымен қатар қосымша білім берудің ұлттық ресурстық орталығының (NRCSE) мүшесі. Жылдар өте келе мектептің білім беру көзқарасы мен құндылықтары өзгермейді: студенттерге грек тілі, тарихы, діні және мәдениеті туралы білім беру арқылы олардың өзіне және түбірлеріне мақтаныш сезінуіне көмектесу.