Кіріспе
Гунтер (; Гюнтер; Гюнтер; 955-1045) - неміс (Бавария) католиктік ермегі және дипломаты, ол Венгрияның және әсіресе Богемияның ерте тарихында маңызды рөл атқарды, бұл оның сол елдердің билеушілерімен жақсы қарым-қатынастары арқасында болды. Чех, неміс және венгр тілдерінде ол ешқашан ресми түрде қасиетті деп жарияланбағанымен, қастерлі қасиетті ретінде қастерленеді.
Gunther (; Günther; Günter; c. 955–1045) was a German (Bavarian) Catholic hermit and diplomat, who had quite important role in early history of Hungary and especially Bohemia, thanks to his good personal relationships with the rulers of those countries. In Czech, German and Hungarian settings is venerated as a saint although he never had been officially canonized.
Өмір
Гунтер 955 жылы империялық Оттон әулетіне және Венгрия Арпадтарына қатысты асыл отбасында дүниеге келген. Ол Тюрингия герцогы болды және Шварцбург әміршілігінің ата-бабаларының қатарында саналады. Ол өмірінің алғашқы кезеңін патша сарайында өткізді. Ол 1005 жылы елу жасында Готтард Хилдесхаймдік, Герсфельд абысы, кейіннен Хилдесхайм епискобы, оны дінге айналдырды және өткен күнәлары үшін өкініш жасау үшін монастырь өмірін қабылдауға шешім қабылдады. Ол мұрагерлерінің келісімімен барлық дүние-мүлкін Герсфельд аббатшылығына қалдырды, ал Геллинген монастырын байлықпен қамтамасыз ету және ұстау құқығын сақтады. Готтардтың оған кедергі жасау үшін барлық күш-жігеріне қарамастан, ол осы монастырды ұстап тұруға тырысты. 1006 жылы Новиц Римге зыяратқа барды, ал келесі жылы Нидерлтаих монастырында абат Готтардтың алдында лайық бауыр ретінде ант берді. Оның өмірбаянын жазған Вольфер оны жақын танығанын және оның қамқоршысы, баптист Жақия туралы керемет уағыздарын жиі еститінін айтады. Гюнтер өзінің туысы, венгр патшасына көп рет барып, одан кедейлерге үлкен сомалар алып, бірнеше шіркеулер мен монастырлар салуға шақырды. Мабильон 1009 жылы 6 маусымда король Стефан жасаған сыйға тарту туралы құжатты қайта шығарды. 1029 жылы Конрад II Ринчнах монастырын мол сыйлады, ал 1040 жылы император Генрих III оны Нидерлтаич абатшылығына қосып алды. Қартайған шағында Гюнтер Киелі Рим империясының (Германия), Богемияның, Венгрияның және Польшаның билеушілері тарапынан жоғары құрметке ие болды. Бұл оған 1040 жылы Бөгемия герцогы Бретислав I мен Германия королі Генрих III арасындағы қақтығыста Бөгемия мен Германия фракциялары арасында сәтті келіссөз жүргізуге мүмкіндік берді. Гюнтер 1040 жылы 22-23 тамыздағы Бродке шайқасында Германияның жеңіліске ұшырауына қатысқан болуы мүмкін және ол шайқастан кейін Хлюмекте Бретиславпен келіссөздер жүргізген делегацияның басшысы болды. Гюнтер 9 қазан 1045 жылы Брезник тауындағы (бүгінгі Прашили муниципалитеті, Хартманице, оңтүстік-батыс Богемия) ермектегі тоқсан жасында герцог Бретиславтың және Прага епискобы Шебирдің қолында қайтыс болды. Ол Бржевнов монастырында жерленген, бірақ оның сүйектерін 1420 жылы гуситтер жойды. Дунайдағы Нидерлатейх монастырынан басталған жол Бавария орманына тереңдеп, Чехия шекарасынан Dobrá Voda ауылына (қазіргі Хартманице қаласының бөлігі) дейін өтеді. Бұл ауылда әлемдегі жалғыз осы адамға арналған шіркеу тұр, ол 1706 жылы салынған және 1995 жылға дейін мұқият жаңартылған, әулиенің қайтыс болғаннан бері 950 жыл өткен. Қайта құру кезінде шіркеудің ішкі бөлмесі чех суретшісі Владимира Тесаровамен ерекше түрде жасалды: құрбандық үстелі, құрбандық үстелі, бекет, балабақша, Крест жолы және Гюнтер мүсіні шыныдан құйылған. Сонымен қатар Венгрияда Гунтер туралы еске салушы табылды: Мур қаласындағы екі негізгі шіркеудің бірі - Киелі Үштік шіркеуі, порталдың оң жағындағы нишада Гунтердің барокколық мүсіні (1744 жылдан) бар.
Duke Bretislaus I of Bohemia and the German king Henry III in 1040. Gunther was likely present at the German defeat in the Battle at Brůdek on 22/23 August 1040, and he was the leader of the delegation negotiating with Bretislaus at Chlumec in the aftermath of the battle. Gunther died at about the age of ninety in the hermitage on Březník mountain (in today's Prášily municipality, near Hartmanice, southwestern Bohemia) on 9 October 1045, in the arms of Duke Bretislaus and of Šebíř, Bishop of Prague. He was buried in Břevnov Monastery but his remains were destroyed by the Hussites in 1420. Departing from the Niederalteich Monastery on the Danube, the path goes deep into the Bavarian Forest and across the Czech border to hamlet Dobrá Voda (now part of town Hartmanice). In that hamlet stands the only church in the world dedicated to this person, the Church of Saint Gunther, built in the years of 1706–34 and carefully renovated to 1995, on the occasion of 950 years since the saint's death. During the reconstruction, interior of the church was newly created by Czech artist Vladimíra Tesařová in a unique way: altar, sacrificial table, lectern, crèche, Stations of the Cross and the statue of Gunther himself are all cast from glass. Also in Hungary can be found a reminder of Gunther: one of the two main churches in the town Mór, the Church of Holy Trinity, has a Baroque Gunther's statue (from 1744) in a niche on the right side of its portal facade.