Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гетерогамия – түрлі ғылыми салалардағы әртүрлі құбылыстарды білдіретін термин. Әдетте, "гетеро" дегені – қандай да бір ерекшелік, ал "гамия" – көбеюмен байланысты. Нақтырақ мағыналарымен төменде танысуға болады.
Heterogamy is a term applied to a variety of distinct phenomena in different scientific domains. Usually having to do with some kind of difference, "hetero", in reproduction, "gamy". See below for more specific senses.
Репродуктивті биология
Репродуктивті биологияда гетерогамия – әртүрлі құрылымдасқан ұрпақтардың кезектесіп алмасуы, атап айтқанда партеногенездік және жыныстық ұрпақтардың алмасуына қатысты қолданылады. Мұндай гетерогамия мысалы, кейбір құмырсқаларда кездеседі. Сонымен қатар, гетерогамия сөзі гетерогаметиканың синонимі ретінде жиі қолданылады, яғни бір жыныста әртүрлі хромосомалардың болуын білдіреді. Мысалы, XY еркектер және ZW әйелдер гетерогамиялық жыныс деп аталады.
In reproductive biology, heterogamy is the alternation of differently organized generations, applied to the alternation between parthenogenetic and a sexual generation. This type of heterogamy occurs for example in some aphids. Alternately, heterogamy or heterogamous is often used as a synonym of heterogametic, meaning the presence of two unlike chromosomes in a sex. For example, XY males and ZW females are called the heterogamous sex.
Жасушалық биология
Клеткалық биологияда гетерогамия – анизогамияның синонимі, бір түрдегі әртүрлі жыныстар немесе жұптасу түрлерінің өндіретін әртүрлі өлшемдегі еркек және әйел гаметтерінің болу жағдайы.
In cell biology, heterogamy is a synonym of anisogamy, the condition of having differently sized male and female gametes produced by different sexes or mating types in a species.
Ботаника
Ботаникада өсімдік гетерогамиялық деп аталады, егер ол репродуктивтік құрылымдарына қатысты кем дегенде екі түрлі гүлді тасыса, мысалы, аталық және аналық гүлдер немесе екі жынысты және аналық гүлдер. Тораптар мен аналық тораптар әрбір гүлде немесе гүлшолақта үнемі кездеспейді.
In botany, a plant is heterogamous when it carries at least two different types of flowers in regard to their reproductive structures, for example male and female flowers or bisexual and female flowers. Stamens and carpels are not regularly present in each flower or floret.
Әлеуметтік ғылымдар
Әлеуметтануда гетерогамия – белгілі бір критерий бойынша ерекшеленетін екі адамның арасындағы неке немесе одақты білдіреді, ал гомогамия – сол критерий бойынша ұқсас серіктестер арасындағы неке немесе одаққа қарама-қарсы қойылады. Мысалы, этникалық гетерогамия – әртүрлі этникалық топтарға жататын адамдардың арасындағы неке. Жас гетерогамиясы – жас айырмасы зор серіктестер арасындағы неке. Гетерогамия мен гомогамия адамдардың әртүрлі және бірдей жынысты (немесе гендерлік) арасындағы неке немесе одақты сипаттау үшін де қолданылады.
In sociology, heterogamy refers to a marriage between two individuals that differ in a certain criterion, and is contrasted with homogamy for a marriage or union between partners that match according to that criterion. For example, ethnic heterogamy refers to marriages involving individuals of different ethnic groups. Age heterogamy refers to marriages involving partners of significantly different ages. Heterogamy and homogamy are also used to describe marriage or union between people of unlike and like sex (or gender) respectively.