Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша сыншысы, әдебиет тарихшысы, саясаткер және масон Ян Йозеф Липский (26 мамыр 1926 жылы Варшавада 10 қыркүйек 1991 жылы Краковта) - поляк сыншысы, әдебиет тарихшысы, саясаткер және масон. Армия Крайованың сарбазы ретінде Варшава көтерілісіне қатысқан. Ян Каспрович, Бенедикт Хмиеловский және Габриэла Запольсканың жинақталған шығармаларының редакторы.
Polish critic, literature historian, politician and freemason
Jan Józef Lipski (26 May 1926 in Warsaw – 10 September 1991 in Kraków) was a Polish critic, literature historian, politician and freemason. As a soldier of the Home Army (Armia Krajowa), he fought in the Warsaw Uprising. Editor of collected works by Jan Kasprowicz, Benedykt Chmielowski and Gabriela Zapolska.
Саяси өмір
1956-1957 жылдары Липский реформаға қарсы "По prostu" апталығының редакторы болды; 1957-1959 жылдары ол Crooked Circle клубының президенті болды. 1964 жылы Липский 34-тің хаттарын ұйымдастырды (коммунистік Польшада цензураның кеңеюіне қарсылық білдірді). 1975 жылы ол 59-шы хатқа қол қойды және 1976 жылы ол жұмысшыларды қорғау комитетіне (Komitet Obrony Robotnikow) қаржы қорын қосты; осы ұйымның ең белсенді мүшелерінің бірі ретінде ол 1976 жылы маусымда Радомда және Варшаваның Урсус ауданында үкімет қолдаған бағаны көтеруге қарсы наразылық білдірген жұмысшыларға көмек ұйымдастырды. 1980 жылы Липский "Солидарлық одақ" партиясының мүшесі болды және 1-ші делегаттар жиналысына Мазовия аймағының өкілі ретінде (Варшавада) сайланды. 1981 жылы 14 желтоқсанда әскери жағдай енгізілгеннен кейін, ол тұтқындалып, наразылық акциясын ұйымдастырғаны үшін айыпталды. Коммунистік емес оппозицияның жалғыз жоғары лауазымды мүшесі ретінде ол Польша социалистік партиясын (Polska Partia Socjalistyczna) қайта құрды, оны 1987 жылдан бастап басқарды. 1989 жылы Радомнан сенатор болып сайланды және Азаматтық парламенттік клубтың (Обывательский парламент клубы) мүшесі болды; ол қызметте болған кезінде қайтыс болды.
Between 1956 and 1957 Lipski was an editor of the pro reform weekly "Po prostu"; from 1957 to 1959 he was president of the Crooked Circle Club. In 1964 Lipski organized the Letter of the 34 (objecting to the expansion of censorship in communist Poland). In 1975 he signed the Letter of 59 and in 1976 he co funded the Workers' Defence Committee (Komitet Obrony Robotnikow); as one of the most active members of this organization he organized help for the workers who protested in June 1976 against the government sponsored price increases in Radom and in Ursus district of Warsaw. In 1980, Lipski became a member of the Solidarity Union and was elected a delegate to the 1st Delegates' Rally to represent the Masovia Region (based in Warsaw). On December 14, 1981, after the imposition of the martial law, he was arrested and charged with orchestrating a protest. As the only senior member of the non communist opposition, he re established the Polish Socialist Party (Polska Partia Socjalistyczna), which he led from 1987. In 1989 he was elected Senator from Radom and was a member of the Civic Parliamentary Club (Obywatelski Klub Parlamentarny); he died during his term in office.
Құрметтер мен марапаттар
1969 жылы 8 желтоқсанда Липский Армия Крайованың айқасын алды, ал 1969 жылы 12 желтоқсанда төртінші рет Армия медалімен марапатталды. 1984 жылы Париж X Нантер университетінің құрметті докторлық дәрежесін алды. Көтеріліс кезінде жасаған әрекеттері үшін Липскийге Батылдық кресті (Krzyż Walecznych) ("өмір бойы жеткен жетістіктері үшін, 25 қыркүйектегі көшедегі шайқаста батыл ұстанымы үшін, полиция бөлімшесіндегі шағын өртке қарсы күресте табандылық танытқан үшін, ол жараланды және патрульдерге белсенді қатысқан үшін") берілді), ол өлімнен кейін Польша Реститута орденінің Үлкен крестімен (Польша президенті Лех Валенса 1991 жылы 13 қыркүйекте) және Польшаның ең жоғары ордені - Ақ бүркіт орденімен (Президент Лех Качинский, 2006 жылы 23 қыркүйекте) марапатталды. 2000 жылы Яцек Курон Теремискидің Ян Йозеф Липский ашық университетін құрды.
On December 8, 1969, Lipski received the Armia Krajowa Cross, and on December 12, 1969 he was awarded the Medal of the Army for the fourth time. In 1984 awarded an honorary doctorate at the University of Paris X Nanterre. For acts during the uprising, Lipski was decorated with the Cross of Valour (Krzyż Walecznych) ("for lifetime achievement, for the brave stance in the street fighting of 25 September, for persevering in a shed at the police station giving a small fire under a strong defence, where he was wounded, and for active participation in patrols"), posthumously awarded the Grand Cross of the Order of Polonia Restituta (by Polish President Lech Walesa on 13 September 1991) and with the highest Polish decoration, the Order of the White Eagle (by President Lech Kaczynski, 23 September 2006). In 2000, Jacek Kuroń established the Jan Józef Lipski Open University of Teremiski.