J-600T Yıldırım

Кіріспе

Түрік баллистикалық зымыраны J 600T Yıldırım (Thunderbolt) - қытайлық B 611 негізінде Roketsan компаниясы әзірлеген қысқа қашықтықтағы баллистикалық зымыраны. Ол жаудың әуе қорғанысы қондырғылары, C3I орталықтары, логистика және инфрақұрылым нысандары сияқты жоғары құнды нысаналарға шабуыл жасауға, сондай-ақ әсер ету аумағын кеңейту арқылы достық артиллерияға отпен қолдау көрсетуге арналған.

Тарих

Түркияның Қытаймен және Пәкістанмен баллистикалық зымырандарды бірлесіп әзірлеу бойынша ынтымақтастығы 1970 жылдардың аяғы мен 1980 жылдардың басында басталды. J жобасының тарихы, сондай-ақ оған дейінгі Kasırga жобасының тарихы 1990-шы жылдардың бірінші жартысына, Түркияда америкалық M 270 MLRS артиллериялық зымырандық жүйесін лицензия бойынша өндіру және технологияны беру туралы келіссөздер сәтсіз аяқталған кезде басталады. Түркия басқа да баламаларды іздестіруге шешім қабылдады, негізінен басқарушы зымырандарды жобалау мен әзірлеу үшін өзін-өзі қамтамасыз ететін ұлттық инфрақұрылымды құру үшін маңызды технологияларға толық егемендік беруге назар аударды. 1997 жылы Kasırga атауымен қытайлық WS 1A және WS 1B зымырандарын лицензиялық өндіру туралы келісімге қол қойғаннан кейін, 1998 жылы Қытайдың B 611 SRBM жүйесі үшін CPMIEC (Қытайдың дәл машиналарды импорттау және экспорттау корпорациясы) компаниясымен ұқсас келісімге қол қойылды, ол 200-ден астам зымыранымен B 611 батареясын лицензиялық өндіруді қамтиды, оның құны 300 000 000 АҚШ доллары. J 600T конструкциясы Қытайдың Precision Machinery Import Export Corporation (CPMIEC) компаниясы әзірлеген B 611 SRBM-ге негізделген, ол арзан бағалы тактикалық зымыран жүйесі, B 611M сияқты жақсартылған нұсқаларда 250 км-ге дейінгі қашықтықта және Қытайдың М 11 (CSS 7 және DF 11) зымырандарының орнына. CPMIEC өкілдері Анкарада өткен IDEF 2007 әскери жәрмеңкесіне қатысып, B 611M-дің жақсартылған нұсқасы Қытай-Түркия ынтымақтастық бағдарламасының бөлігі емес екенін растады. Түркияның ROKETSAN компаниясына J 600T ұшағының қашықтығын, өнімділігін және дизайнын жақсарту міндеті жүктелген және ол жабық подпускник қорапты, жақсартылған ұшқыш затты, жақсартылған GCU және жарылыс бас конфигурациясының әртүрлі түрлерін зерттеуді жүргізеді. Roketsan компаниясы J 600T ұшағының жетілдірілген нұсқасын жасап жатыр деп хабарланған, оның егжей-тегжейі әзірге өте болжамдық. Жүйенің алғаш рет 7 жылдан астам уақыттан кейін халыққа ашылғанын ескерсек, егер ол болса, жақсартылған нұсқа туралы ақпарат біраз уақыт бойы құпия болып қала береді деп күтуге болады.

Turkey's cooperation with China and Pakistan for the joint development of ballistic missiles began in the late 1970s and early 1980s. The story of Project J, as well as Project Kasırga which preceded it, goes back to the first half of the 1990s, when negotiations for the technology transfer and production under license in Turkey of the American M 270 MLRS artillery rocket system failed. Turkey decided to seek for other alternatives, mainly focusing on full sovereignty over critical technologies in order to establish a self sufficient national infrastructure for the design and development of guided missiles. After signing a contract for the licensed production of the Chinese WS 1A and WS 1B rockets under the name of Kasırga in 1997, a similar contract was signed with CPMIEC (Chinese Precision Machinery Import and Export Corporation) for the Chinese B 611 SRBM system in 1998, covering the licensed production of a battery of B 611 with more than 200 missiles, at a reported cost of USD 300,000,000. The J 600T design is based on the B 611 SRBM developed by China Precision Machinery Import Export Corporation (CPMIEC) as a low cost tactical missile system, with a range of up to 250 km in improved versions such as the B 611M, and as a replacement for the M 11 (CSS 7 and DF 11) missiles in Chinese inventory. CPMIEC officials have confirmed at the IDEF 2007 military fair in Ankara that B 611M, the improved version of B 611, was not a part of the Sino Turkish cooperation program. Turkey's ROKETSAN has been assigned with the task of improving the range, performance and design of the J 600T, and is conducting studies on alternatives such as a sealed pod launcher box design, improved propellant, improved GCU and different types of warhead configurations. Roketsan is reportedly working on an improved version of J 600T, details of which are highly speculative for the moment. Given that the system was first revealed to the public more than 7 years of its introduction to service, it can be expected that information about the improved version, if there is any, is going to remain secret for some time.

Операция

J 600T 2001 жылдан бері Түркия армиясында қызмет етіп келеді, бірақ ол алғаш рет алты жылдан кейін, 2007 жылдың 30 тамызында Анкарада Жеңіс күні (Зафер Байрамы) парад кезінде жұртшылыққа таныстырылды. TRT (Түрік радио және телеарнасы) комментаторы жүйені "Йылдырым зымыран жүйесі" деп жариялады. Бұл парадта және сол жылы өткен келесі екі парадта ұшыру қондырғылары мен жүк тиеу машиналары көпшілікке көрсетілді. Түркия 2007 жылдың наурыз айында Біріккен Ұлттар Ұйымының дәстүрлі қарулар тізіліміне "Йылдырым" жүйесін де ұсынған.