Кіріспе
Нарықтағы үлестің шоғырлануын сандық тұрғыда бағалау үшін қолданылатын математикалық қатынастар, химия және биология тұжырымдамасы.
the chemistry and biology concept
Экономикада шоғырлану коэффициенттері нарықтық шоғырлануды сандық бағалау үшін қолданылады және белгілі бір саланың компанияларының нарықтық үлесіне негізделген. Шоғырлану коэффициенті (ШК) – өнеркәсіптегі ең ірі фирмалардың (алдын ала белгіленген санының) нарықтық үлестерінің проценттік қосындысы. n фирмалық шоғырлану коэффициенті – нарық құрылымының жиі қолданылатын өлшемі және нарықтағы n ең ірі фирманың біріккен нарықтық үлесін көрсетеді. Мысалы, егер n = 5 болса, CR5 белгілі бір саланың ең ірі бес фирмасының біріккен нарықтық үлесін анықтайды.
Концентрация деңгейлері
Концентрация қатынастары 0%–100% аралығында. Концентрация деңгейлері былай түсіндіріледі:
Concentration LevelConcentration RatioExplanationPerfect competitionPerfect competition exists where an industry's concentration ratio is CRn = n/N, where N is the number of firms in the industry. That is, all firms have an equal market share. Low concentration – 40%A concentration ratio of close to 0% implies perfect competition at the least. This is only possible in an industry where there is a very large number of firms. Medium concentration40% – 70%An industry in this range is likely an oligopoly. An oligopoly describes a market structure which is dominated by a small number of firms each with significant market shares. High concentration70% – 100%This category ranges from an oligopoly to a monopoly.
Концентрация деңгейі | Концентрация қатынасы | Түсіндірме
---|---|---
Кәдемі бәсекелестік | Кәдемі бәсекелестік | Өндіріс саласының концентрация қатынасы CRn = n/N болса, онда N – өндірістегі фирмалардың саны. Яғни, барлық фирмалардың нарықтағы үлесі тең.
Төмен концентрация | ≤40% | 0%-ға жақын концентрация қатынасы ең болмағанда кәдемі бәсекелестікті білдіреді. Мұндай жағдай көптеген фирмалардың жұмыс істейтін салаларда ғана мүмкін.
Орташа концентрация | 40% – 70% | Бұл диапазонға жататын сала, әдетте, олигополия болып табылады. Олигополия – нарықтың құрылымы, онда бірнеше ірі фирмалар басымдық құрып, әрқайсысының нарықтағы үлесі айтарлықтай.
Жоғары концентрация | 70% – 100% | Бұл санат олигополиядан монополияға дейінгі аралықты қамтиды.
Concentration LevelConcentration RatioExplanationPerfect competitionPerfect competition exists where an industry's concentration ratio is CRn = n/N, where N is the number of firms in the industry. That is, all firms have an equal market share. Low concentration – 40%A concentration ratio of close to 0% implies perfect competition at the least. This is only possible in an industry where there is a very large number of firms. Medium concentration40% – 70%An industry in this range is likely an oligopoly. An oligopoly describes a market structure which is dominated by a small number of firms each with significant market shares. High concentration70% – 100%This category ranges from an oligopoly to a monopoly.
Пайдасы мен кемшілігі
Концентрация коэффициенттерін өнеркәсіптік деректерден оңай есептеуге болады, бірақ олар қарапайым, жалғыз параметрлі статистикалық көрсеткіш. Олар белгілі бір саладағы нарықтық концентрацияны тиімді және қысқаша түрде өлшеуге мүмкіндік береді, бірақ нарық үлестерінің таралуы туралы барлық қолдағы ақпаратты қамтымайды. Атап айтқанда, концентрация коэффициентінің анықтамасы саладағы барлық компаниялардың нарық үлесін пайдаланбайды және компаниялардың мөлшерінің таралуын ескермейді. Сонымен қатар, ол өнеркәсіптің бәсекелестік деңгейі туралы көп мәлімет бермейді. Келесі мысал концентрация коэффициентінің жоғарыда айтылған кемшіліктерін көрсетеді.