Кіріспе

1984 жылғы "Тәубе" (аударма. Monanieba, Покаяние) - 1984 жылы жарық көрген реж. Фильм 1984 жылы түсірілді, бірақ Сталиндіктің жартылай аллегорикалық сын-пікірлері үшін Кеңес Одағында оны шығаруға тыйым салынды. Фильмнің премьерасы 1987 жылы Канн кинофестивалінде өтті, ол FIPRESCI сыйлығын, қазылар алқасының бас сыйлығын және Экуменикалық қазылар алқасының сыйлығын жеңіп алды. Фильм 60-шы академиялық сыйлықтарының үздік шетел тілі фильмі үшін кеңес кіруі ретінде таңдалды, бірақ номинация ретінде қабылданбады. 2021 жылдың шілдесінде фильм 2021 жылғы Канн кинофестивалінде Канн классикасы бөлімінде көрсетілді.

Сюжет

"Тәубе" Грузияның шағын қалашығында өтеді. Фильм торт дайындап жатқан әйел сахнасымен басталады. Отырған бір адам газеттен қала әкімі Варлам Аравидзе (Автандил Махарадзе) қайтыс болғанын оқиды. Жерлеуден кейін бір күні әкесі өлген жігіттің денесі ұлының үйінің бақшасында пайда болады. Мәйітті қайтадан көміп, бақшаға қайтадан шығады. Кейін Кетеван Баратели (Зейнаб Ботсвадзе) есімді әйел тұтқындалып, мәйітті қазып шығарды деп айыпталады. Ол өзін қорғап, Варламның жерленуге лайық емес екенін айтады, өйткені ол Сталиндіктей қорқыныш режиміне жауапты, оның ата-анасы мен достарының жоғалуына жауапты. Ол сотқа тартылып, куәлік береді, Варламның режимі туралы оқиғалар еске түсіріледі. Сот барысында Варламның ұлы Абель (Автандил Махарадзе) әкесі жасаған кез келген қылмысты жоққа шығарады және оның адвокаты Кетеванды ақылсыз деп жариялауға тырысады. Варламның немересі Торнике (Мераб Нинидзе) өзінің бабасының қылмыстары туралы жариялардан шошынып қалады. Ақырында ол өзін-өзі өлтіреді. Кейін Абыл өзі Варламның мәйітін қала сыртындағы жардан лақтырып тастайды. Фильмнің соңында әйел торт дайындап жатқан көрініске қайта оралады. Бір қарт әйел терезеде одан шіркеуге апаратын жол осы ма деп сұрайды. Әйел оған жол Варлам көшесі екенін және ғибадатханаға жете алмайтынын айтады. Қарт әйел: "Егер шіркеуге бармай тұрса, онда жолдың не керегі бар?" - деп жауап береді.

Музыка

Хачатурян, Сабыр биі: Варлам Аравидзе Сандро Барателиге берген аудиенцияның соңында, ол оған режимнің ескі шіркеуде орналасқан ғылыми жабдықтары оны жоюмен қауіптенеді деп шағымданады. Бұл жерде тыңдаушылар жылыжайға ұқсайтын жерде жиналады. Дебюсси, Des pas sur la neige: Сандро Баратели тұтқындалған күні таңертең өз пәтерінде Des pas sur la neige фортепианода ойнайды, ал Нино креслода ұйықтап жатыр. Музыка Ниноның өзі мен күйеуінің су басқан жер асты үңгірлерінен, содан кейін ескі Тбилиси көшелерінен қашып, артында ашық шатырлы автокөлікпен жүретін Варлам Аравидзе қуған арманын сүйемелдеп тұрады. Бетховен, "Шаттыққа арнаған ән" (Ode to Joy): Михаилдің әйелі Елена "Шаттыққа арнаған әнді" (Ode to Joy) әндейді, ал ол ойдан тайып кеткендей көрінеді, Ниноға ұлы қоғам құруда үлкен мақсатқа қызмет ету туралы айтады. "Ода Радости" содан кейін ойналады, өйткені Сандро өз жазасына кесілу жолына бара жатқандай көрінеді және шіркеудің тіректеріне шынжырмен ілінеді, символикалық түрде Иса Мәсіхке ұқсайды. Бетховен, Ай сәулесі сонатасы: Абель Аравидзе өзінің ұлы Торникемен кездескенге дейін өзінің вилласында фортепианода Ай сәулесі сонатасын ойнайды, ол кейін өзін-өзі өлтіруге шешім қабылдайды. Бони М., Санни: Торнике Аравидзе өзінің әжесі Варламнан сыйлық ретінде алған аңшылық мылтығымен өзін-өзі ату алдында, Абель мен Гулико Аравидзедің кейбір достары шампан бөтелкелерін алып, Кетеван Барателиге қарсы соттағы жеңісін тойлау үшін кіреді және радиода "Санни" әнін айқайлайды. Gounod, Mors et Vita: Mors et Vita ораторийінен көктегі хор фильмнің аяғына фоновую музыканы ұсынады, өйткені үлкен грузин актрисасы Вероко Анжапаридзе ойнаған кішкентай қарт ханым, Варлам Аравидзе көшесінен жоғары, Кетеван Барателиден Варлам режимі жарылған шіркеуге жол сұрағаннан кейін, төбеге көтеріледі.

Өндіріс

Тенгиз Абуладзе фильм туралы 1970 жылдардың басында ойлана бастады. 1980 жылдардың басында болған қазалы жол апаты Абуладзені фильм түсіруге көндірді. Оны сол кезде Грузияның Коммунистік партиясының бірінші хатшысы болған Эдуард Шеварднадзе жігерлендірді және фильм үшін Грузия теледидарынан арнайы және цензурасыз орын ұсынды. Фильм түсірілім кезінде актер Гега Кобахидзе "Аэрофлот" 6833 рейсін ұрлауға қатысы бар деп тұтқындалды. Өнім шығару уақытша тоқтатылды, бірнеше айдан кейін Мераб Нинидзе Кобахидзе орнына қайта басталды.