Кіріспе

1855 жылғы Пойнт Эллиотт келісім-шарты, Пойнт Эллиотт келісім-шарты, Пойнт Эллиотт келісім-шарты, Пойнт Эллиотт келісім-шарты - Америка Құрама Штаттары мен Пуджет саунд аймағындағы жергілікті американдық тайпалар арасындағы келісім-шарт. Келісімге 1855 жылы 22 қаңтарда Муктелтео немесе Пойнт Эллиотта, қазіргі Мукильтео, Вашингтон қаласында қол қойылды және 1859 жылы 8 наурыз мен 11 сәуірде ратификацияланды. Келісімге қол қойылып, ратификацияланғаннан кейін бүкіл аймақта ұрыстар жалғасты. 1845 жылы Вашингтон территориясына қоныс аудару басталғаннан бері еуропалық американдықтар жерлерді басып алды. Point Elliott келісімінің қол қоюшылары арасында Сиэтл (si'áb Si'ahl) және аумақтық губернатор Исаак Стивенс болды. Дувамиш, Суквамиш, Снокуалми, Снохомиш, Лумми, Скагит, Свиномиш (қол қою ретімен) және басқа тайпалардың өкілдері де қол қойды. Келісім бойынша Суквамиш Порт-Медисон, Тулалип, Суин-а-Миш (Свиномиш) және Лумми резервациялары құрылды. Американың түпкүлкілі қол қоюшылары арасында Суквамиш және Дуамиш (Дуамиш) Сиэтл, Снокуалмуо (Снокуалми) және Сно хо миш Патканим Пат канам, Лумми, Чоу итс хут және Скагит Голиах болды. 1855 жылғы 22 қаңтардағы Пойнт-Эллиотт шартына Дуамиш қол қойғандар Сиэтл баслығындағы Сиалл сиабы және Дуамиш сиабы Цуахнтл, сиаб қазір шаис және сиаб Ха дуан болды. Келісімге сәйкес балық аулау құқығына да, резервтерге де кепілдік берілген. Резервациялар Дууамиш, Скагит, Снохомиш және Снокуалми халықтарына тағайындалмаған.

Контекст

1834 жылғы жыныстық қатынасқа тыйым салу туралы заң ақ американдықтардың үнді аумақтарына кіруіне тыйым салды. 1850 жылғы Орегон жерін тарту туралы заң Орегон аумағын еуропалық америкалықтардың қоныстануына ашты; Вашингтон территориясында ұқсас заң болды. Заң 1855 жылдың 1 желтоқсанына дейін күшін жойды; отарлаушылар осы күнге дейін өздерінің жерлерін талап етуді тапсыруы керек еді, сондықтан ақсүйектердің басшылары ақсүйектердің дамуына мүмкіндік беру үшін америкалықтармен мүмкіндігінше тез арада келісімшартқа қол қоюға ынталанды. Қоныстануға ынталандырушы заңдарға сәйкес, әрбір ер адам қоныстанушы үйге ие бола алады және өзі үшін және әйелімен бірге 640 акр ала алады (әйелдер жеке меншік иеленуіне құқығы жоқ). 1850 жылға дейін келген қоныстанушылар 1 шаршы мильді немесе 1 Регламенттік бөлімді ала алады. Бұл талаптарды әскери емес, тіпті әскери күштер де қолдаған біржақты оккупация жасады. Американың түпкүлкілері отарлаушылардың өз аумақтарына басып кіруіне алаңдай бастады, кейде шабуыл жасап немесе оларға қарсы көтеріліс ұйымдастырып, жауап берді. Жалпы алғанда, жергілікті басшылар өздерінің жерлерін сатуға дайын болды (олардың жерді пайдалану туралы мүлдем басқа түсініктері және еуропалық америкалықтардың меншік құқығы туралы мәдени түсініктері болмаса да). Олар Пьюгет саунд аймағынан көшіру ұсыныстарын қабылдамады. Соттар Үндістан ісі бойынша Конгресстің өкілеттігі үлкен, бірақ қазіргі заң бойынша абсолютті емес деп айтты. Федералды үкімет пен тайпалар тең егеменді субъектілер; тайпалық үкіметтер Америка Құрама Штаттарының пайда болуына дейін болды. Үнді ұлттарының негізгі қағидаларының бірі - олар "әрбір егеменді ұлттың барлық табиғи билігін сақтайды", барлық бастапқы егемендік құқықтары мен биліктерін сақтайды, олар "заңның тиісті процесімен берілмеген немесе алынбаған". Соттар "Конгресс заң арқылы Үндістан үкіметтерінің егемендік өкілеттіктерін шектеу ниеті тиімді болу үшін заңда анық айтылуы керек" деп шешті (заңдық терминологияда, Saito, Georgia State University College of Law). [Арнайы сөздер] АҚШ Конституциясының 6-бабында былай делінген: Осы Конституция және оған сәйкес жасалатын АҚШ заңдары; және АҚШ билігімен жасалған немесе жасалатын барлық шарттар елдің жоғарғы заңы болып табылады; және әрбір штаттағы судьялар осыған байланысты, Конституциядағы немесе кез келген штаттың заңдарында қарама-қайшы нәрсеге қарамастан. [Арнайы сөздер] Әсіресе, ХХ ғасырдың соңында америкалық белсенділіктің артуынан бастап көптеген келісімдерге, жер қоныстарына және келісім шарттарына жаңа заңдық сын-қатерлер болды. Жоғарғы Сот келісімшарттарды түсіндіру үшін "құрылыс канондары" бар деп шешті; екі негізгі канондардың бірі - олар келісімшартқа қол қойған тараптар түсінгендей түсіну керек. Жоғарғы Сот "Келісімдер оларға емес, үндістерге құқық беру ретінде түсіндіріледі" деп шешті. (Бұл принцип, мысалы, Американың түпкүлкі тұрғындарының балық аулау және аң аулаудың дәстүрлі құқықтарын үкіметке берілген жерлерге, егер бұл құқықтар айрықша шектелмесе, ұстап тұруды басшылыққа алды. Бұзылған келісім бұзылмайды. Тек келесі келісім немесе келісім ғана бастапқы келісімге қол қойған тараптарды босата алады. "Келісімдер Америка Құрама Штаттарының Конституциясы сияқты ескі және құрметке лайық. Жасы олардың заңдылығын бұзбайды". [Делория, 1994] Үнді тайпалары, көбінесе, Еуропалық заңның бөтен дәстүрімен олардың егемендік өкілеттіктерінің азаюына қатыспады және сирек келісті. Олар көбінесе жиырмасыншы ғасырдың соңынан бастап, федералды үнді заңдарынан гөрі үлкен егемендік билікті сақтауға дайын. Саяси динамиканың нәтижесінде рулар, федералды және мемлекеттік үкіметтер арасындағы ығыстық пен даулар туындады. Бұл жерде рулар мен мүшелер ешқашан өз еріктерімен берілмегенін атап өтті. Егемендіктің азаюы жерлерді иелену кезінде әдетте жоқ.

Америка тумасы

Басшыларды губернатор Стивенс тағайындады, бірақ келісімде "осы рулар атынан және олармен тиісті түрде уәкілеттік берілген" деп жазылған.

Қолтаңбаламаған тайпалар

Түрлі себептермен Ноуксак, Семияму, Төменгі Пуялуп және Куилеут тайпалары келісім кеңестеріне қатыспады, бірақ Нуксактардың құқықтарын Лумми баслығы Чоу-з-Хут олардың қатысуынсыз қол қойды. Самилердің қатысуын этнолог Джордж Гиббс және ресми түрде губернатор Исак Стивенс тіркеді. Самиштер келісімнің алғашқы жобасында луммилердің қасында санамаланғанмен, соңғы жобаны жазып жатқанда бұл жол қасақана алынып тасталған. Бірнеше тайпалар, мысалы Дувамиш пен Снохомиш, ресми федералды тануға жұмыс істеуді жалғастыруда.