Кіріспе

Елизавета Петерстің "Ол аспанда күн күркіреді" (Түн күркірі деп те басылып шыққан) - 2000 жылы алғаш рет жарық көрген, және көркем археолог және детектив Амелия Пибодидің қатысуымен шыққан Елизавета Петерстің тарихи құпия романдары сериясының 12-шісі. Бұл оқиға 1914-15 жылдары Египеттегі қазбалар кезінде орын алған.

Сюжет

Романның басында 14 жастағы жігіттің қарда үйге келе жатқаны, әйел мен оның ұлынан өтіп бара жатқаны баяндалады. Арба үйге қарай жалғасады, онда жесір анасы күтеді. Ол қыздың әкесі қайтыс болған, ал бала оның ұлы екенін айтады. Анасы оларға көмектесуден бас тартып, ұлын бөлмесіне кіргізіп қояды. Бұл оқиға 1914 жылдың күзінде, соғыс басталғаннан кейін, әйелдер Рамзес сияқты киім кимеген кез келген жігітке қорқыныш үшін ақ қауырсын береді. Эмерсонның жыл сайынғы археологиялық сапары соғысқа тосқауыл қойылмайды, бірақ қазба орнына өте жақын Суэц каналы қақтығыстың тікелей орталығы болып табылады; Ұлыбритания өзінің Египетті қорғауында ұстап тұру үшін өз позициясын нығайту үшін өз протекторатын ресмилендірді. Рамзес ата-анасымен бірге қазба жұмыстарын жүргізуде. Нефрет Форт Швейцарияда медицинаны оқып, дәрігерлік біліміне ие болды. Ол қысқа және қате некеден кейін толықтай сауығып кетті. Дәуіт Тодрос, марқұм Абдулланың немересі, Лияға үйленген, әрі толық білікті суретші және египтолог. Үш жас жақын. Мысырлықтардың ұлтшылдыққа қызығушылығын білдірген Дәуіт Үндістанға жіберілді. Эмерсон мен Амелия оны өздеріне қайтарып алуды үміттенеді. Лия Англияда, бірінші баласын күтіп отыр. Эмерсон Мысыр істеріне кеңесші ретінде армиямен бірге қызмет атқарады, Каирдің жанында, Гизада қазба жұмыстарын жалғастырады. Олардың үйі Ніл өзенінің батыс жағалауында. Амелия екі жыл бұрын кішкентай Сениа мен оның анасын өз үйіне әкелген кезде, олардың өміріндегі кенеттен өзгерген жағдайды еске алады. Бұл кезде сатып алушы Рэмзисті Пибодидің көзі бар баламен ұялтуға үміттенді. Перси Пибоди - ата, ол оқиға орнын дайындайды. Эмерсондар оны қабылдады. Ол Англияда қалып, 5 жасында қазба үшін тым жас. Нефрет пен Рамзес арасындағы қарым-қатынас бұрынғыдай болып кетті. Перси Пибоди, Амелияның немере інісі, Каирде британдық Мысыр әскерімен бірге болды, қазір ол капитан болды. Рамзес өзінің туған ағасын жек көреді, бұл сезім өзара. Осыдан бірнеше жыл бұрын Перси Палестинада төлем талап етіп ұсталған болатын. Араб киімін киген Рамзес Персиді ешкімге танылмай құтқарып қалды. Кейін Перси оның Рамзес екенін білгенде, ол ризашылық білдірмей, көбірек жек көрушілікке себепші болды. Каир полициясының Томас Расселл мысырлық ұлтшылдардың басшысы Варданидің өз ізбасарларын аулақ ұстап, өзін ұстап беруін қалайтынын, Суэц каналын бақылау әлі де қауіп төнген кезде Каирдегі азаматтық тәртіпсіздікті кешіктіруін қалайтынын айтады. Ол Эмерсон, Амелия және Нефретке көмек көрсетуді сұрайды. Олар Варданиді шақырып, қашуды айтады, ал Эмерсон полиция қызметкерлерін бұрмалайды. Көп ұзамай олар Расселден бас тартқан Рамзеспен кездеседі. Эмерсонның куәгерлері Вардани ретінде Рамзес осы рөлді өз мойнына алды; нағыз Вардани алынып, қажет болған кезде Рамзес ретінде көріне алатын Дэвидке алмасу үшін Үндістанға жіберілді. Амелия ұлын жамылған күйінде танымағаны үшін өзін ақымақ сезінеді. Ол соғыс күш-жігеріне осылай көмектеседі. Нефрет Рамзестің бұл жұмысынан бейхабар. Биік пирамидаға өрмелеп бара жатқан қызды құтқару үшін қазбадан шақырылған Рамзес пен Эмерсон Мелинда "Молли" Гамильтон мен оның тәрбиешісін кездестіреді. Ол жетім, қайырымдылық қайырымдылығы бойынша оның ағасы Гамильтон Каирде тұрады. Рамзес өзінің адал ұлтшылдарының бірі Вардани оны өлтіруге тырысып жатқанын және ол неміс түркілері альянсының тыңшысы екенін түсінеді. Амелия Расселге бұны айтып, оның бөлімшесінің тыңшыны ұстауын қалайды. Фарукты полицияға ұстап беру үшін көшеге шығару жоспары сәтсіз аяқталады, ал Эмерсон екі күндік кешіктірумен келісімге келеді. Үш күннен кейін Расселл Эмерсон мен Рамзеске Фаруктың денесі табылғанын айтады; оны түрік жасағы өлтірді. Олар Фаруктың байланыс адамының атын білмейді. Эмерсон мен Рамзес шөлдегі реликвияға қарай шығысқа қарай жүріп, алдымен Гамильтон орналасқан британдық әскери бекетке хабар береді. Ескерткіште, оқ Емерсонның атына тиді. Атулар жалғасады; екеуі қорғанысырақ орын тауып, күтеді. Олардың шабуылшысы ағылшын формасында, ағылшынша сөйлейтін. Эмерсон онымен сөйлесіп, сосын оған шабуыл жасайды. Рамзес оны қарусыздатып, есімін сұрайды. Ол тұтқындалғанын көріп, жас неміс сарбазы өз-өзіне қол жұмсайды. Сол түстен кейін Амелия француз графы де Севиньиге барады, ол Сетос екенін біледі. Ол оны жаудың тыңшысы деп санайды. Ол қайырымдылық жасағанда, оны тұзаққа түсіреді. Нефрет оны графтың үйінен табады; олар Нефрет перделерд...

Тарихи оқиғаларға немесе тұлғаларға сілтеме жасау

Романның шыңы 1915 жылдың қаңтарында Осман империясының Суэц каналына жасаған шабуылға сәйкес келеді. Олар Мысырдағы археология туралы романға таң қалды, Ұлы соғыстың басталуы Амелия мен Эмерсонды және отбасын қазбадан тоқтатқан жоқ. Британдықтар Суэц каналын ұстап тұруға бел буған, өйткені Германиямен одақтасқан түрік оны басып алғысы келеді. "Бұл танымал серияның соңғы керемет бөлімі Петерстің ең жақсыларының бірі.