Кіріспе

Басавакальяна - Үндістанның Карнатака штатының Бидар ауданындағы тарихи қала және муниципалдық кеңес. Бұл қала екі династияның астанасы болды - Каляни Чалкуя және Калачури Каляни. Бұл қала әлемдегі ең биік Басаванна мүсінімен танымал, оның биіктігі 108 фут (33 метр). Бидар ауданының ірі қалаларының бірі және өнеркәсіптік орталығы.

Тарих

Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін Басавакалян Кальяни деп аталатын. 1956 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін және мемлекеттерді тілдік негізде бөлуден кейін, Кальяна Басава Кальяна деп аталды. Бұл атау 12 ғасырдағы Үндістанда Анубхава Мантапа (рухани демократия) құрған әлеуметтік реформатор Вишвагуру Басаваннаның есімімен берілді. Басавакалянды Батыс Чалкуялар, Кальянидің Калачурилері, Девагиридің Ядавалары, Какатиялар, Дели сұлтандары, Бахамани сұлтандары (Бидар, Гүлбарга), Бидар сұлтандары, Бижапур сұлтандары, Моғолдар және Хайдарабад низамы басқарды.

Батыс шалукиялар

Бұл қала 1050 жылдан 1195 жылға дейін Батыс Чалкуя (Каляни Чалкуя) әулетінің патшалық астанасы болды. Сомешвара I (1041-1068) Кальянаны өзінің астанасы етіп, Бадами шалукиясынан айырмашылығын көрсету үшін Кальяни шалукиясы деп таныды. Кейін Сомешвара II, Викрамадитья VI, Сомешвара III, Жағадекамалла III және Тайлапа III билік жүргізді. Сомешвара I (1042-1068) патша астананы Маняхетадан (қазіргі Малхед) Калабураги ауданынан Кальяниге көшірді. 10 - 12 ғасырларда ол Үндістанның жартысына жуығын, батыс Декан мен Оңтүстік Үндістанның көп бөлігін биледі. Викрамадития VI патшаның сотында Сомешвара, Билхана (Кашмир ақыны) және Вигьянешвара (заңгер) сияқты ғалымдар болды. 1077 жылы 26 ақпанда VI Викрамадитияның тажына отырғызылуынан кейін, Халкыя Викрама Варша Жалсанги ғибадатханасы басталды.

Кальяни шалукиялық сәулет

Кальяни шалукия стиліне қатысты ең алғашқы үлгілер Кукнурда табылған. Каллешвара және Навалинга ғибадатханалары Айхоле мен Паттадкалдың алғашқы шалукиялық топтарына ұқсайды. Гадагтың маңындағы Лаккундидегі джайна ғибадатханасы осы стильді жетілдірудегі келесі қадам болып табылады, ол беттің өңдеуінде үлкен әшекейлік әсерді енгізеді. Кальяни стилі 12 ғасырда өзінің жетілуіне және шыңына жетті. Лакундидегі Каси Вишвешвара, Куруватидегі Малликарджуна және Махадева ғибадатханасы (Итаги) - кейінгі шалукиялық сәулетшілердің ең жақсы үлгілері. Гадагтағы Сарасвати және Сомешвара ғибадатханалары қираған күйде. Бұл кезеңде Деканның түкпір-түкпірінде орналасқан жүзге жуық ескерткіш бар, олар бізге кейінірек Кальяни шалукийлерінің қол жеткізген көркемдік шеберлігі туралы ақпарат береді.

Калачури және Басавешвара

Қалыяны қаласын Қалыянынан кейінгі Калачурилер басқарды. 12 ғасырда Кальяни патшасы Биджаланың (1156 1167) Калачурилер таққа отырды, ал Басавешвара оның премьер-министрі болып тағайындалды. Басавешвара қол сұғылмаушылық пен гендерлік кемсітушілікті тоқтату үшін әлеуметтік қозғалысқа көшті, Шивашара революциясы болды. Басавешвара көпшілікті Вачана сахитиямен ынталандырып, 600-ден астам адам Вачанакаралар деп аталатын жазушылар болды.

Әлеуметтік және діни қозғалыстың орталығы

Ұлы әлеуметтік және діни қозғалыстың орталығы. 12 ғасырда Басаваның әлеуметтік реформасы нәтижесінде ол білім ордасына айналды. Басава, Акка Махадеви, Чаннабасавана, Сиддарма және басқа да шараналар Басавакальямен байланысты. Басава индуизмдегі касталық және ортодоксалдыққа қарсы күресті. Вишвагуру Басаванна - 12 ғасырда Үндістанда "Анубхава Мантапа" деп аталатын рухани демократияны құрған ұлы революционер. Ол Алампрабхудың басшылығымен құрылған болатын. Ол кезде адамзатқа қиындық тудырған барлық мәселелерге практикалық шешімдер берілді. Оның ілімдері уақыт сынағынан өткен, ғылыми және дәлелденген. Басава Татва адамзат игілігіне үлес қосуда ешқашан тоқтамайды.

География

Басавакалян 621 метр биіктікте орналасқан.

Демография

2011 жылғы халық санағы бойынша Басавакалян қаласының тұрғындарының саны 69 717 адам, оның ішінде 36 116 еркек, 33 601 әйел. Халықтың басым көпшілігі канада тілінде сөйлейді. Қалада маратхи, хинди және урду тілдерінде де сөйлейді. 0 мен 6 жас аралығындағы балалар саны 9 949, яғни Басавакалян (МКК) тұрғындарының 14,27% құрады. Басавакалян қаласында жыныстық қатынас қатынасы 930 әйелге 1000 еркекке тең, ал Карнатака штатының орташа көрсеткіші 973 әйелге 1000 еркекке тең. Сонымен қатар, Басавакалян қаласында жыныстық қатынас бойынша балалардың саны 879 шамасында, ал мемлекеттік орташа көрсеткіш 948-ге тең. Басавакалянның сауаттылық деңгейі 77,46%, бұл мемлекеттік орташа көрсеткіштен 75,36% жоғары. Ерлердің сауаттылығы 82,46%, ал әйелдердің сауаттылығы 72,13% құрады.