Кіріспе
Кит Уотерхаустың 1959 жылғы романы «Билли Өтірікші» – Кит Уотерхаустың 1959 жылғы романы, кейіннен пьеса, фильм, мюзикл және телесериалға бейімделді. Бұл туынды көптеген танымал әндерге ықпал етті және оларда пайда болды. Жартылай комикалық оқиға Йоркширдегі Stradhoughton қалашығында ата-анасымен бірге тұратын, жұмысшы отбасынан шыққан 19 жастағы Уильям Фишер туралы. Жерлеу бюросындағы қарапайым қызметкер болып жұмыс істейтін Билли, үлкен қалада комедия жазушы болу арманымен және қиялымен уақытын өткізеді.
Billy Liar is a 1959 novel by Keith Waterhouse that was later adapted into a play, a film, a musical and a TV series. The work has inspired and been featured in a number of popular songs. The semi comical story is about William Fisher, a working class 19 year old living with his parents in the fictional town of Stradhoughton in Yorkshire. Bored by his job as a lowly clerk for an undertaker, Billy spends his time indulging in fantasies and dreams of life in the big city as a comedy writer.
Сахналық ойын
1960 жылы роман авторы Кит Уотерхаус, Уиллис Холлмен бірлесіп үш актілік сахналық нұсқасын жазды. Оқиға Фишерлер отбасының қонақ бөлмесі, дәліз және террасасын біріктіретін бір декорацияда өрбітеді. Алғашқы қойылым Лондонның Вест-Эндінде Альберт Финни басты рөлде ойнап, ашылды. Содан бері ол әлемнің түкпір-түкпірінде қойылды және әуесқой театрлардың арасында кең танылды. 1976 жылы Хью Леонард бұл пьесаны ирландиялық сахна үшін «Лиам Өтірікші» деп бейімдеді. Пьесаның оқиғасы бір сенбі күнінде өтеді: 1-ші акт таңертең, 2-ші акт кешкі уақытта, ал 3-ші акт түнгі уақытта.
Фильм
1963 жылы түсірілген фильмді Джон Шлезингер режиссерлік етті. Альберт Финни Вест-Энд қойылымындағы актерлік құрамнан кеткен соң Том Куртенэй Билли рөлін ойнады, ал Джули Кристи оның үш қарындасының бірі – Лиз рөлінде ойнады. Мона Уошборн Миссис Фишерді, ал Уилфред Пиклс Мистер Фишерді сомдады. Родни Бьюс, Финли Карри және Леонард Росситер де фильмде рөлдерді ойнады.
Британдық телесериалдар
Роман сондай-ақ 1973-1974 жылдары Лондон Weekend Television компаниясы түсірген ситкомның негізі болды, онда Джефф Роул Билли рөлін ойнады. Сериалдың сценарийін пьеса авторлары Уотерхаус пен Холл жазды, ал оқиға 1970 жылдарға дейін жаңартылды. Джордж А. Купер Биллидің әкесі рөлін Вест-Эндтегідей қайта ойнады. Басқа тұрақты актер құрамына Памела Вейзи Элис, Колин Джевенс Шадрак, Мей Уорден Биллидің әжесі және Салли Уоттс Барбара кірді. Сондай-ақ, бірнеше жаңа достары таныстырылды. Сериал 1975-1976 жылдары Австралияда Seven Network арнасында, 1975-1976 жылдары Канадада CBC Television арнасында және 1982 жылы Ирландияда RTÉ 2 арнасында көрсетілді. Ол қайта көрсетілген жоқ, бірақ алғашқы сериясы 2006 жылдың тамызында 2 аймақтық DVD форматында шықты. Екінші серия 2007 жылдың наурыз айында жарық көрді. Толық серия 2018 жылдың 7 мамырында шығарылды.
Сахналық мюзикл
1974 жылы Уэст-Эндте сәтті өткен мюзиклде (жай ғана "Билли" деп аталған) Майкл Кроуфорд және Элейн Пейдж (оның Уэст-Эндтегі тұңғыш дебюті) басты рөлдерді ойнады. Актерлік құрамға Гей Сопер, Эвис Баннедж, Брайан Прингл және Локвуд Уэст кірді. Мюзиклдің либреттосын танымал британдық комедиялық сериалдардың авторлары Дик Клемент пен Ян Ла Френайс жазды, ал музыкасын Джон Барри, әннің сөздерін Дон Блэк жазды.
Америка телесериалдары
Білли атты американдық бейімделуі, Стив Гаттенберг, Пегги Поуп және Джеймс Галлерияның қатысуымен, 1979 жылы CBS телеарнасында қысқа мерзімге көрсетілді.
Танымал мәдениетте
Уотерхаус кейіннен "Айдағы өтірікші Билли" атты жалғасын жазды. Шотландиялық акустикалық фолк/панк әншісі Билли Лиар да бар. "Billy Liar" - The Decemberists тобының "Her Majesty the Decemberists" атты екінші трекінің атауы. Saint Etienne тобы "You're in a Bad Way" әнінде фильмнен кейбір сөздерді пайдаланған. Oasis тобының "The Importance of Being Idle" әнінің музыкалық видеосы Billy Liar фильміндегі сахналарға негізделген, бірақ оның көп бөлігі Kinks тобының "Dead End Street" музыкалық видеосына негізделген. "Twisterella" әнінің атауы сонымен қатар Билли роман ішінде бірлесіп жазған әннің атауы болып табылады. The Kids in the Hall тобының "Билли Dreamer" кейіпкері шамалы дәрежеде Билли Лиарға негізделген. The Smiths тобының "William, It Was Really Nothing" әні кітаптан шабыттанды. Кітапта да, фильмде де пародиаланған жергілікті газет бағанашысының, Кит Уотерхаус өзінің Daily Mail газетінде жұмыс істеген кезіндегі кейіп-келбетімен ерекше ұқсас екендігі айтылады. Алайда, Билли Лиар 1959 жылы, Кит Уотерхаус 30 жасқа толғанда жазылған және ол 2009 жылы қайтыс болғандықтан, оның мүліктерінде уақыт машинасының кез келген дәлелі табылмағандықтан, саналы пародия едәуір күлкілі болып көрінеді.