Кіріспе

Американдық дипломат Роберт Биггер Оукли (12 наурыз 1931 - 10 желтоқсан 2014) - 34 жылдық дипломатиялық мансабында (1957-1991) сыртқы қызмет қызметкері ретінде Зайр, Сомали және Пәкістанда АҚШ елшісі, ал 1990 жылдардың басында Сомалидегі американдық араласу кезінде арнайы елші болып тағайындалды.

Мемлекеттік департамент

Техас штатының Далас қаласында туған Оукли 1948 жылы Коннектикут штатының Оңтүстік Кент мектебін бітіріп, төрт жыл АҚШ әскери-теңіз флотында барлау офицері болып қызмет етті. 1957 жылы Сыртқы істер қызметіне кіріп, 1958 жылы Суданның астанасы Хартумға тағайындалды. Ол алдымен Біріккен Ұлттар Ұйымының Мемлекеттік департаментінде қызмет етті, кейіннен Абиджан, Сайгон, Париж және Бейрут қалаларындағы американдық елшіліктерде қызмет етті. Ол сондай-ақ АҚШ-тың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы миссиясында және Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің штабында Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия бойынша аға директор болып қызмет етті. 1977 жылы ақпанда Шығыс Азия және Тынық мұхит істері жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болды. 1979 жылы қарашада Заирде АҚШ елшісі, 1982 жылы тамызда Сомалиде АҚШ елшісі болды. 1984 жылдың қыркүйегінде ол Мемлекеттік департамент терроризмге қарсы күрес басқармасының директоры болып тағайындалды. 1987 жылы 1 қаңтарда Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің штабына Президентке Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия бойынша көмекші болып қосылды. 1988 жылы тамыз айында ол Пакистанның президенті Мұхаммед Зия әл-Хақпен бірге 17 тамыздағы ұшақ апатында қаза болған Арнольд Льюис Рафельдің орнын басып, АҚШ-тың Пакистандағы елшісі болып тағайындалды. Ол бұл рөлін 1988 жылғы жалпы сайлаудан кейін Беназир Бхуттоның жаңа демократиялық үкіметін қолдауға және Ауғанстан қақтығысында Орталық барлау агенттігі мен Интер-қызметтер барлау қызметі арасындағы операцияларды үйлестіруге жұмсады. Кеңестер Ауғанстандан кеткеннен кейін Оукли 1989 жылы Жалалабад шайқасында Ауғанстанның Жалалабад қаласын басып алуды жоспарлаған кездесулерге қатысты. Алайда, ол сонымен қатар АҚШ-тың Пәкістанмен қарым-қатынасы Пәкістанның ядролық қару бағдарламасына байланысты шиеленісіп жатқан кезде, ол Оукли АҚШ-тан жеңілдіктер алуға мәжбүрлеу үшін пайдаланылады деп сенді және Преслер түзетуін шақырудан кейін Пәкістанға АҚШ көмегін тоқтатты. 1991 жылдың қыркүйегінде Сыртқы істер қызметінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Оукли АҚШ Бейбітшілік институтына қосылды. 1992 жылдың желтоқсанында президент Джордж Буш оны Сомалиге арнайы елші етіп тағайындады, ол 1993 жылдың наурызына дейін Сомалиде үмітті қалпына келтіру операциясымен қызмет етті. 1993 жылдың қазан айында президент Билл Клинтон оны Сомалиге арнайы елші етіп тағайындады және ол 1994 жылдың наурызына дейін осы қызметте болды. 1995 жылдың қаңтар айында Ұлттық қорғаныс университетінің Ұлттық стратегиялық зерттеулер институтына жұмысқа орналасты. 2000 жылы Оукли "Вашингтон Пост" газетіне берген сұхбатында Клинтон әкімшілігінің "Осамаға деген құмарлығы" бен Ладенді күшейтті деп мәлімдеді.

Таныс алу

Мемлекеттік департаментте қызмет еткен кезінде Оукли көптеген Мемлекеттік департамент наградаларын алды, соның ішінде: Мемлекеттік департамент Құрмет сыйлығы, төрт Президент Құрмет сыйлығы және Мемлекеттік департамент Құрмет сыйлығы. Сомалидегі арнайы елші ретінде атқарған қызметі үшін ол екінші Мемлекеттік департамент ерекше құрмет сыйлығын және Қорғаныс министрлігінің ерекше мемлекеттік қызметі үшін медальын алды. 1993 жылы 18 маусымда ол Америка дипломатия академиясының үздік дипломаты атанды. 2008 жылдың қазан айында Оуклиге Африкадағы Принстон университетінің өмір бойына сіңірген еңбегі үшін сыйлық берілді.

Отбасы

1958 жылдың маусым айында Каирде Оукли өзінің сыртқы қызмет офицері Филис Эллиотқа үйленді, ол сол кездегі ережелерге сәйкес отставкаға кетуге мәжбүр болды. Оуклилердің екі баласы және бес немересі бар. Филис Э. Оукли 1974 жылы Сыртқы істер қызметіне оралды.

Өлім

Оукли 2014 жылдың 10 желтоқсанында 83 жасында Вирджиния штатының Маклин қаласында Паркинсон ауруының асқынуынан қайтыс болды.