Кіріспе

Адамгершілік білім кеңінен жан-жануарларға жанашырлық пен құрметпен қарауды тәрбиелеу деп анықталады. Адамгершілік білім адам емес жануарларға адамгершілікпен қарауды көздеуге қоса, қоршаған ортаға, басқа адамдарға жанашырлықпен қарауды және адамдар мен планетаға қатысты мәселелердің өзара байланысын қамтиды. Адамгершілік білім адам, жануарлар, планета және олардың арасындағы қиылысулар арқылы сын ойлау, проблеманы шешу, көзқарас алу және жанашырлық сияқты жеке даму арқылы танымдық, эмоциялық және мінез-құлықтық өсуді ынталандырады. Адамгершілік педагогика көзқарасы арқылы оқытылатын білім білім алудан да көп нәрсені қолдайды, ол білім алушыларға жеке құндылықтарды өңдеуге және сол құндылықтарға сәйкес келетін әлеуметтік мінез-құлықтарды таңдауға мүмкіндік береді.

Тарих

Адамгершілік білім беруді 1800 жылдардың соңында Джордж Ангел сияқты адамдар әлеуметтік әділетсіздіктерді жою және жануарларға қатыгездік жасауды болдырмау үшін, Масачусетс SCPA және ASPCA сияқты SPCA құрылғанға дейін жеке білім беру саласы ретінде құрды. Адамгершілік білім беру және жануарларды қорғау / әл-ауқат ұйымдарының құрылуы әйелдердің сайлау құқығын кеңейтумен және еріктілік қозғалысымен байланысты болды, және адамгершілік білім беруді құруға және ерте қолдау көрсетуге қатысы бар көптеген адамдар әлеуметтік өзгерістердің басқа салаларында да жұмыс істеді. Жануарларды қорғау ұйымдары мектептер мен басқа да жастар орталықтарына барып, "өнер" бағдарламасын оқытты, ол балалардың басқа білімдерін толықтырды және мүмкіндігінше арттырды. Мектептердегі бағдарлама мен іс-шаралардан басқа, адамгершілік білім беру алғашқыда "Мейірімділік топтары" арқылы жүргізілді. Бұған жануарлар қоныстары, гуманитарлық білім беру орталықтары мен саябақтар, сондай-ақ, мысалы, ұлдар мен қыздар клубтары, YWCA және YMCA, мәдени және діни орталықтар және т.б. жатады. Қазіргі уақытта гуманистік білім беруді көбінесе жануарларды қорғау ұйымдары және гуманистік білім беруді негізгі бағыттары арасында қамтитын ұйымдар жүргізеді, мысалы, Латам қоры, Кәсіби гуманистік педагогтар қауымдастығы (APHE), Гуманистік білім берудің халықаралық желісі (InterNICHE) және ACTAsia. Бұл "жандылықпен өсіру" әдісі, мысалы, балалардың үй жануарларына деген қамқорлығын олардың қоғамдарындағы жануарларға, цирктер мен зоопарктардағы жануарларға, ауыл шаруашылығындағы және фабрикалық фермалардағы жануарларға беру немесе бір адамның көршілес аймағындағы ластануды азайту алыс жердегі экожүйелерге қалай көмектесе алатынын көрсету үшін қолданылады.

Қазіргі кездегі типтік мазмұн

Үй жануарларына адамгершілікпен қараудан басқа, гуманистік білім беру қазір көбінесе адам қарым-қатынасы мен жануарларды пайдалануды қамтитын кең мәселелерді қарастырады. Қазіргі кезде қарастырылып отырған жалпы тақырыптарға үй жануарларына жауапты күтім (мысалы, стерилизация / стерилизация және жауапты асырап алу); жануарлар шаруашылығы; зауыттық шаруашылық; тұтқынға алынған жабайы жануарлар; жануарлардың эмоцияларын, сезімталдығын және қарым-қатынасын түсіну; қан спорты; тістеудің алдын алу; экологиялық басқару; өмірдің өзара байланысы; ластану; материалдарды азайту / қайта пайдалану / қайта өңдеу; қорлау; зорлық-зомбылықсыз жанжалдарды шешу; сыншыл ойлау, бала еңбегі; және күнделікті іс-әрекеттердің басқа адамдарға, жануарларға және қоршаған ортаға әсері.

Педагогикалық стратегиялар

Бастапқыдан бастап гуманистік білім беру оқытудың конструктивті әдісіне негізделген және қызмет көрсетуді оқыту және тәжірибелік оқыту сияқты әдістерді қамтиды. Ең күшті гуманистік педагогика жазбаша және жазба оқу бағдарламасының бір бөлігі болып табылады. Гуманистік тәрбие дәстүрлі сабақтарға да енгізілуі мүмкін. Көптеген балалар мен жасөспірімдер жануарлар мен табиғатты қызықты тақырыптар деп санайтындықтан, гуманистік білім әдебиет, тарих, азаматтық білім немесе ғылым сияқты басқа да мазмұнды үйретудің тиімді құралы бола алады.

Тиімділігі

Гуманистік білім беруді қолданатын мұғалімдер жиі оның жұмыс істейтіндігі туралы анекдоттық дәлелдерді хабарласа да, және сапалық зерттеулердің көпшілігі оның тиімді екенін көрсеткенмен, гуманистік білім беру бағдарламаларын жақсы бақылау топтарымен салыстыратын объективті, жақсы бақыланатын зерттеулер аз. Дегенмен, оны мұқият зерттегендер, оның тиімді екенін, кем дегенде, басқа, салыстырмалы адамгершіліксіз білім беру бағдарламалары сияқты тиімді екенін табады.

Жануарлар көмегімен білім беру

Жануарларды оқыту - жануарлардың тікелей қарым-қатынасын / қабылдауын оқытуды жақсарту үшін қолданатын білім беру. Осындай бағдарламалардың бірі - мектептердегі зорлық-зомбылықтың алдын алу және мінез-құлық тәрбиесі бағдарламасында баспана иттерін пайдалану. Зерттеушілердің айтуынша, "талдаулар көрсеткендей, бағдарламаны қабылдау оқушылардың агрессияға қатысты нормалық көзқарастарын, жанашырлық деңгейлерін және зорлық-зомбылық пен агрессивті мінез-құлықтарын айтарлықтай өзгертеді".

Мектептердегі бағдарламалар

Адамгершілікпен тәрбиелеудің ең үлкен зерттеуіне "Қытайдың шығысындағы 5 қаланың 25 бастауыш мектептерінде 3 жыл бойы жүргізілген үлкен бағалау" кірген. Автор мектептердің жартысын "Өмірге қамқорлық жасау" бағдарламасына қатыстыруға, ал қалған жартысын бақылау тобына тағайындады. Барлығы, бағдарламаның әсері 2,000-ден астам бірінші және екінші сынып оқушыларында сыналды. Автор "бағдарламаға қатысқан студенттер просоциалдық жағынан қатыспаған студенттерге қарағанда айтарлықтай жоғары нәтиже көрсетті. Бұл бағдарламаның кеңейтілген нұсқасына қатысқан студенттер одан да көп пайда көрді". Басқа бір ірі масштабтағы, кездейсоқ бақылаудағы сынақ 12 сабақты адамгершілік білім беру бағдарламасының төменгі бастауыш сынып оқушыларының қоршаған ортаға деген көзқарасы мен мінез-құлқын айтарлықтай жақсартқанын анықтады. Оқушылардың мұғалімдері бір оқу жылында мектеп күнінің бір кезеңінде гуманистік білім беру бағдарламасын оқытты. Жыл соңына қарай бағдарламаға қатысқан балалар қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне көбірек көңіл бөлетінін және осы мәселелерді шешу үшін көбірек іс-әрекеттер жасағанын (гуманистік білім беру бағдарламасына қатыспаған құрбыларына қарағанда) мәлімдеді. Зерттеуге алынған гуманистік білім беру бағдарламасы Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымының (ЮНЕСКО) білім берудің төрт тірегі бойынша гуманистік білім беру стратегиясы мен мазмұны арқылы қарастырылды. Тағы бір эксперименттік және бақылау зерттеуінде АҚШ-тың екі қаласында бірнеше мектептердегі бастауыш сынып оқушыларына арналған HEART гуманистік білім беру бағдарламасының әсері салыстырылды. Оқушылар жануарлар мен қоршаған ортаға қатысты көзқарастарын өздері баяндады, ал мұғалімдер әр оқушының әлеуметтік және бұзылушылық мінез-құлқын бағалады. Авторлар "қоғамдық мінез-құлықтардың дамуы мен өзін-өзі баяндау ұстанымдары топтық тапсырмамен айтарлықтай өзара әрекеттескенін анықтады: гуманистік білім беру бағдарламасына қатысқан студенттер бақылау тобындағы студенттермен салыстырғанда осы екі нәтижеде де күшті өсуді көрсетті". Алайда, олар топтар арасында бұзылушылық мінез-құлықтардың өзгеруін таппады. Жалпы, авторлар "айырмалы түрде үлкен және әртүрлі топтағы жоғары сынып оқушыларын жануарлар қамын ойлау мәселелерін үйрету және олардың әлеуметтік мінез-құлқын жақсарту үшін гуманистік білім беру бағдарламасының тиімділігін қолдайды. Бұл әсерлер мінез-құлықтарға әсер етеді; мінез-құлық әсерлері көбінесе адамгершілік білім беру бағдарламасының тікелей қарастырған мінез-құлықтарына ғана қатысты екені анықталды".

Есерінің ұзақтығы

Адамгершілікке негізделген білім беру бағдарламасының әсері кем дегенде бір жылға созылады. Пиек пен оның әріптестері "жас балалардың қозғалыс және әлеуметтік дамуын жақсартуға арналған" Animal Fun бағдарламасына қатысуға кездейсоқ тағайындалған кішкентай балалардың бақылау тобына кездейсоқ тағайындалған балаларға қарағанда мұғалімдер бағалаған просоциалды мінез-құлық пен жалпы қиындықтар бойынша елеулі жақсарулар көрсеткенін анықтады. Бағдарламаның әсері 6 айдан кейін ғана емес, 12 және 18 айдан кейін де күшті болып табылды. Авторлар айтқандай, "Жануарлардың ойын-сауық бағдарламасы әлеуметтік және мінез-құлық нәтижелерін жақсартуда тиімді болып көрінеді".