Ғылыми білімнің мәңгілік қағидалары

Кіріспе

Білім беру философиясы

Білім берудің тұрақтылығы – нормативтік білім беру философиясы. Тұрақтылықты қолдаушылар білім берудің басты мақсаты – ғасырлар бойы сақталып келген қағидаларды оқыту екеніне сендіреді, фактілерді емес. Адамдар адам болғандықтан, алдымен машиналар мен техникаларға емес, адам туралы, сондай-ақ кәсіби емес, гуманитарлық тақырыптарды оқыту керек. Тұрақтылық эссенциализмге ұқсас көрінеді, бірақ ол жеке дамуға, ал эссенциализм – қажетті дағдыларға баса назар аударады. Эссенциалистік оқу жоспарлары көбінесе кәсіби және фактілерге негізделген, ал гуманитарлық және қағидаларға негізделгені кем. Екі философия да көбінесе оқытушыға бағытталған болып есептеледі, прогрессивизм сияқты білім берудің оқушыға бағытталған философияларынан өзгеше. Тұрақтылықпен байланысты мұғалімдер – батыс классикасының авторлары және олар студенттердің сын-пікірлеріне Сократ әдісі арқылы құлақ қояды.

Секулярлық көпжылдық

"Үздік" сөзі зайырлы перенниализмде белгілі бір уақытқа созылған, қайта-қайта қайталанатын немесе өзін-өзі жаңартатын нәрсені білдіреді. Роберт Хатчинс пен Мортимер Адлер барлық адамдардың ортақ және маңызды табиғатына негізделген және гуманистік және ғылыми дәстүрлерді қамтитын әмбебап оқу бағдарламасын ұсынды. Хатчинс пен Адлер бұл идеяларды Чикаго университетінде үлкен табысқа қол жеткізді, олар әлі күнге дейін Бакалавриат ортақ өзегіне күшті әсер етеді. Бұл қозғалыстың басқа да елеулі тұлғалары – Стрингфелло Барр және Скотт Бьюкенен (олар бірге Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы Сент-Джон колледжінде Ұлы кітаптар бағдарламасын бастады), Марк Ван Дорен, Александр Мейклжон және американдық ізбасарлары бар ағылшын классигі сэр Ричард Ливингстон. Адлер лекцияларынан шабыт алған Мириам Джозеф сеңлі мектептегі қарапайым сабақ туралы оқулық жазып, оны Сент-Мэри колледжінде бірінші курс студенттері семинарында оқытты. Зайырлы перенниалистер білім беру адамзаттың білімі мен өнерінің үнемі алға қарай келе жатқан ортақ бағдарлау базасының тарихи дамуына, тарихи ойшылдардың орталық адамзаттық мәселелерге арналған классикалық ойдың уақытсыз құндылығына және тарихи парадигмалардың ауысуына немесе дүниетанымындағы өзгерістерге тән революциялық идеяларға назар аударуы керек деген идеяны қолдайды. Жоғары жалпы, маманданбаған және кәсіби емес оқу бағдарламасы ұсынылады. Олар барлық адамдардың ой-пікірін батыстық дәстүрдің дамуына жауапты адамдардың ой-пікірін дамытуы шынайы демократияға тән бостандықтардың, адам құқықтары мен жауапкершіліктің сақталуы үшін маңызды деп санайды. Адлер: "Біздің саяси демократиямыз біздің мектептерімізді қайта құруға байланысты. Біздің мектептерде жоғары лауазымға және демократиялық республикада азаматтардың міндеттеріне дайын жастар оқытылмайды. Біздің саяси институттарымыз дамып, тіпті өмір сүре алмайды, егер біз ойланатын азаматтарды көптеп жасамасақ, олардың арасынан XVIII ғасырда болған кей мемлекет қайраткерлері пайда болуы мүмкін. Біз, шынымен де, қауіп төндіретін халықпыз, және мектептеріміздің түбегейлі реформасынан басқа ештеңе бізді алдағы апаттан құтқара алмайды. Қандай баға болмасын, оны жасамағанымыз үшін төлейтін бағамыз әлдеқайда жоғары болады." Хатчинс осыған ұқсас пікір айтады: "Адамдар жақсы білім алуға қабілетті емес деп айту демократияның әр кеңейтуіне қарсылық білдіруді қатты еске салады. Бұл қарсылық әрқашан халық өздері талап еткен билікті жүзеге асыра алмады деген айыпқа негізделген. Тарихи деректе: "Егер құлды азаттыққа жеткізбесеңіз, оның бостандықта жүрген адамның қасиеттерін танытатынын күтпеу керек" деген сөз бар. Бостандыққа шыққан құл уақыт өте келе әрқашан бостандықта болғандардан ерекшеленбейді. Адамның "біздің" топқа жатпайтын адамдардың қабілетін бағаламауға деген бейімділігі бар сияқты. Біздің қабілетімізге ортақ емес адамдар біздің қабілетімізге ие бола алмайды. Шетелдіктер, басқа экономикалық мәртебедегі адамдар және жастар әрқашан ақыл-ой жағынан артта қалған деп саналады." Эссенциалистер сияқты, перенниалистер де негізгі пәндерге бағытталған оқу бағдарламасын талап етуде білім беру жағынан консервативті, бірақ олар жалпы мақсат – тарихтағы ең үздік ойшылдарды зерттеу үлгілері ретінде көрсету керектігін атап көрсетеді. Оқушыға ағылшын тілі, тілдер, тарих, математика, жаратылыстану, философия және көркемсурет сияқты негізгі пәндер үйретілуі керек. Адлер былай дейді: "Үш R әрқашан ресми пәндерді білдіретін, либералды немесе жалпы білім берудің мәні болып табылады." Зайырлы перенниалистер прогрессивистермен келіседі, өйткені көптеген нақты ақпаратты жаттап алу және оқулықтар мен дәрістердегі екінші қол ақпаратқа назар аудару рационалды ойды дамытпайды. Олар батыс канонының терең, эстетикалық және мәнді кітаптарын оқып, мағыналы тұжырымдамалық ойлау мен үкімді дамыту арқылы білім алуды қолдайды. Бұл кітаптар, зайырлы перенниалистердің пікірінше, әлемнің ең үздік ойшылдарының қолынан шыққан және адамзаттың негізгі адамзаттық мәселелеріне қатысты "Ұлы әңгіме" құрамына кіреді. Олардың түпнұсқалық шығармаларды қолдану үшін негізгі аргументі (қысқаша аудармалар да қабылдауға болады) – бұл "пұлқының" өнімдері. Хатчинс былай дейді: "Ұлы кітаптар – ұлы ұстаздар; олар бізге күнделікті қарапайым адамдардың не істей алатынын көрсетеді. Бұл кітаптар білімсіз, ізденісшіл адамзаттан шыққан. Олар әдетте білім алудағы табысқа қол жеткізудің алғашқы хабарламалары болып табылады. Көптегендері қарапайым адамдар үшін және оларға арналған." Перенниалистер оқуды мұғалім мен оқушының өзара зерттеулерімен толықтыруға және Сократ әдісімен минималды бағытталған талқылаулар арқылы ұғымдардың тарихи бағытталған түсінігін дамытуға сенімді. Олар дәл, тәуелсіз ойлау дамыған немесе білімді сананы ажыратады және осы қабілетті дамытуға баса назар аударады. Шебер мұғалім талқылауларды тақырыпқа сәйкес ұстайды, ойлау қателіктерін түзетеді және зерттеліп жатқан мәтіндердің шеңберіндегі мәселелерді дәл формулировкалайды, бірақ сыныптың өз қорытындысына жетуіне мүмкіндік береді. Перенниалистер көптеген тарихи пікірталас пен Ұлы кітаптарда ұсынылған идеялардың дамуы кез келген уақытта кез келген қоғамға қатысты екенін, оларды оқыту үшін олардың жасына қарамастан қолайлы ететінін айтады. Олар Ұлы кітаптар арасындағы келіспеушіліктерді мойындайды, бірақ студент осы келіспеушіліктерді тануға, олар туралы ойлануға және негізделген, қорғалатын қорытындыға келуі керек деп санайды. Бұл Сократ талқылауларының маңызды мақсаты болып табылады.

The word "perennial" in secular perennialism suggests something that lasts an indefinite amount of time, recurs again and again, or is self renewing. Robert Hutchins and Mortimer Adler promoted a universal curriculum based upon the common and essential nature of all human beings and encompassing humanist and scientific traditions. Hutchins and Adler implemented these ideas with great success at the University of Chicago, where they still strongly influence the Undergraduate Common Core. Other notable figures in the movement include Stringfellow Barr and Scott Buchanan (who together initiated the Great Books program at St. John's College in Annapolis, Maryland), Mark Van Doren, Alexander Meiklejohn, and Sir Richard Livingstone, an English classicist with an American following. Inspired by Adler's lectures, Sister Miriam Joseph wrote a textbook on the scholastic trivium and taught it as the Freshman seminar at Saint Mary's College. Secular perennialists espouse the idea that education should focus on the historical development of a continually advancing common orienting base of human knowledge and art, the timeless value of classic thought on central human issues by landmark thinkers, and revolutionary ideas critical to historical paradigm shifts or changes in world view. A program of studies which is highly general, nonspecialized, and nonvocational is advocated. They firmly believe that exposure of all people to the development of thought by those most responsible for the evolution of the occidental oriented tradition is integral to the survival of the freedoms, human rights, and responsibilities inherent to a true democracy. Adler states: our political democracy depends upon the reconstitution of our schools. Our schools are not turning out young people prepared for the high office and the duties of citizenship in a democratic republic. Our political institutions cannot thrive, they may not even survive, if we do not produce a greater number of thinking citizens, from whom some statesmen of the type we had in the 18th century might eventually emerge. We are, indeed, a nation at risk, and nothing but radical reform of our schools can save us from impending disaster Whatever the price the price we will pay for not doing it will be much greater. Hutchins writes in the same vein: The business of saying that people are not capable of achieving a good education is too strongly reminiscent of the opposition of every extension of democracy. This opposition has always rested on the allegation that the people were incapable of exercising the power they demanded. Always the historic statement has been verified: you cannot expect the slave to show the virtues of the free man unless you first set him free. When the slave has been set free, he has, in the passage of time, become indistinguishable from those who have always been free There appears to be an innate human tendency to underestimate the capacity of those who do not belong to "our" group. Those who do not share our background cannot have our ability. Foreigners, people who are in a different economic status, and the young seem invariably to be regarded as intellectually backward

As with the essentialists, perennialists are educationally conservative in the requirement of a curriculum focused upon fundamental subject areas, but they stress that the overall aim should be exposure to history's finest thinkers as models for discovery. The student should be taught such basic subjects as English, languages, history, mathematics, natural science, philosophy, and fine arts. Adler states: "The three R's, which always signified the formal disciplines, are the essence of liberal or general education." Secular perennialists agree with progressivists that memorization of vast amounts of factual information and a focus on second hand information in textbooks and lectures does not develop rational thought. They advocate learning through the development of meaningful conceptual thinking and judgement by means of a directed reading list of the profound, aesthetic, and meaningful great books of the Western canon. These books, secular perennialists argue, are written by the world's finest thinkers, and cumulatively comprise the "Great Conversation" of humanity with regard to the central human questions. Their basic argument for the use of original works (abridged translations being acceptable as well) is that these are the products of "genius". Hutchins remarks:

<blockquote>Great books are great teachers; they are showing us every day what ordinary people are capable of. These books come out of ignorant, inquiring humanity. They are usually the first announcements for success in learning. Most of them were written for, and addressed to, ordinary people. Perennialists believe in reading being supplemented by mutual investigations involving both teacher and student and minimally directed discussions through the Socratic method in order to develop a historically oriented understanding of concepts. They argue that accurate, independent reasoning distinguishes the developed or educated mind and stress the development of this faculty. A skilled teacher keeps discussions on topic, corrects errors in reasoning, and accurately formulates problems within the scope of texts being studied but lets the class reach their own conclusions. Perennialists argue that many of the historical debates and the development of ideas presented by the great books are relevant to any society at any time, making them suitable for instructional use regardless of their age. They acknowledge disagreement between various great books but believe that the student must learn to recognize these disagreements, think about them, and reach a reasoned, defensible conclusion. This is a major goal of the Socratic discussions.

Діни мәңгілік

Перениализм бастапқыда діни сипатқа ие болды, оны алғаш рет Томас Аквинский XIII ғасырда өзінің «Оқытушы туралы» еңбегінде дамытты. XIX ғасырда Джон Генри Ньюман «Университет идеясы» атты еңбегінде діни мәңгілікті қорғады. Осы еңбектің 5-ші дәлелі, «Білім өзінің мақсаты», – христиандық білім берудегі мәңгіліктің заманауи тұжырымы. Эпистемологиялық таңдаулар педагогикалық мүмкіндіктерге әсер етеді. Мүмкіндіктерді төрт ең шектік ұстанымды қарастыру арқылы зерделеуге болады: идеалистік рационализм, идеалистік фидеизм, реалистік рационализм және реалистік фидеизм. Оқушыларды сыни және логикалық тұрғыдан ойлауға үйрету – перениалистік педагогтардың басты мақсаты. Перениалистік сынып оқушыларда шындықты іздеуге ұмтылыс тудыратын, жоғары құрылымдалған және тәртіпті орта болуға тырысады.

Осы философияны үлгі ететін колледждер

Портлендтегі Рид колледжі – ежелгі грек және рим әдебиеттері, тарихы, өнері, діні және философиясын қамтитын, бір жылдық гуманитарлық курстың оқытылатын белгілі секулярлық либералды өнер колледжі. Студенттер бұл негізгі оқу бағдарламасын кейінгі жылдары оқуларын жалғастыруға мүмкіндік алады. Сент-Джон колледжі (Аннаполис/Санта-Фе), Мэриленд штатының Аннаполис қаласында және Нью-Мексико штатының Санта-Фе қаласында орналасқан, секулярлық либералды өнер колледжі. Оның бакалавриат бағдарламасы «Батыс дәстүрінің ұлы кітаптарына негізделген, толығымен міндетті оқу курсы» деп сипатталған. Колумбия университетінің Колумбия колледжінің негізгі оқу бағдарламасы – білім берудің мәңгілігінің тағы бір танымал мысалы. Мортимер Адлер және Роберт Мейнард Хатчинс құрған Чикаго университетінің Ортақ ядросы да білім берудің мәңгілігінің танымал мысалы. Колумбия университетінің Колумбия колледжіне ұқсас, ол ірі зерттеу институтының құрамындағы мәңгіліктік білім беру колледжінің сирек кездесетін үлгісі болып табылады. Калифорния штатының Морага қаласындағы Ласаллиан католиктік либералды өнер колледжі – Сент-Мэри колледжінің Интегралдық бағдарламасы «Ұлы кітаптар» мамандығын ұсынады. Бағдарламаны әзірлеуде АҚШ-тың Томас Аквинский колледжінің оқытушылары көмектескен. Колледжді Калифорния штатының Сент-Мэри колледжінің Интегралдық бағдарламасының түлектері мен профессорлары құрды, олар Ватикан II соборынан кейін Сент-Мэри кампусындағы факультет пен әкімшілік арасында кең таралған либерализмге наразы болды. Орегон штатының Юджин қаласындағы Гутенберг колледжі «протестанттық христиан ортасында кең ауқымды либералды өнер білімін» ұсынады, ал «Ұлы кітаптар» оқу бағдарламасы «негізгі оқу дағдыларын (оқу, жазу, математика және сыншыл ойлау) дамытуға және осы дағдыларды өткеннің терең жазбаларына қолдануға» баса назар аударады. Шимер колледжі гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік ғылымдар, табиғат ғылымдары, интегративтік зерттеулер және дипломдық жұмыс бойынша бітірген студенттерге бакалавр дәрежесін береді. Биола университетінің Торри құрмет институты христиандық «Ұлы кітаптар» бағдарламасын ұсынады. Джордж Уайт университеті – Юта штатының Седар-Сити қаласында орналасқан, аккредиттелмеген либералды өнер мектебі. Томас Мор колледжі – Нью-Гэмпшир штатының Мерримак қаласында орналасқан католик колледжі. Колледж сонымен қатар Рим семестрін ұсынады, онда студенттерге ежелгі және ортағасырлық өнер мен сәулетті зерттеу мүмкіндігі беріледі. Бенедиктин колледжіндегі «Ұлы кітаптар» бағдарламасы – мәңгіліктіктің үлгісі, ол Батыс мәдениетінің ежелгі, ортағасырлық, Ренессанс және қазіргі заманғы туындыларын, католицизмге баса назар аудара отырып оқытады.

Reed College in Portland, Oregon is a well known secular liberal arts college which requires a year long humanities course covering ancient Greek and Roman literature, history, art, religion, and philosophy. Students may pursue an optional extension to this core curriculum in later years. St. John's College (Annapolis/Santa Fe) in Annapolis, Maryland and Santa Fe, New Mexico is a secular liberal arts college with an undergraduate program described as "an all required course of study based on the great books of the Western tradition". The Core Curriculum of Columbia College of Columbia University, is another well known example of educational perennialism. The University of Chicago's Common Core, established by Mortimer Adler and Robert Maynard Hutchins is another well known example of educational perennialism. Similar to Columbia College of Columbia University, it is an uncommon example of an educational perennialistic college within a large research institution. Integral Program at Saint Mary's College of California in is a Great Books major at the Lasallian Catholic liberal arts college in Moraga, California. The program was designed with the assistance of faculty from St. John's College, U. S.
Thomas Aquinas College in Santa Paula, California is a Catholic Christian college with a Great Books curriculum. The college was founded by a group of graduates and professors of the Integral Program at Saint Mary's College of California, who were discouraged by the liberalism that became common place among the faculty and administration on Saint Mary's campus shortly after Vatican II. Gutenberg College in Eugene, Oregon provides "a broad based liberal arts education in a Protestant Christian environment", with a "great books" curriculum emphasizing "the development of basic learning skills (reading, writing, mathematics, and critical thinking) and the application of these skills to profound writings of the past". Shimer College in Chicago grants a Bachelor of Arts to students who complete a program composed of humanities, social sciences, natural sciences, integrative studies and a capstone senior thesis. The Torrey Honors Institute at Biola University is a Christian Great Books program. George Wythe University in Cedar City, Utah, is an unaccredited liberal arts school. Thomas More College in Merrimack, New Hampshire is a Catholic College with an integrated Liberal Arts curriculum The program includes poetry and folk, art and wood guild. The College also offers a Rome Semester, when students have the chance to study Ancient and Medieval Art & Architecture. The Great Books Program at Benedictine College is an example of perennialism, teaching ancient, medieval, renaissance, and modern works from the Western cannon with an emphasis on Catholicism.