Кіріспе

Грекиядағы әдепсіз ым қимыл Моунца немесе мутза (μούντζα немесе μούτζα), сондай-ақ фаскелома (φασκέλωμα) деп аталады, гректер арасындағы ең дәстүрлі қорлау ым қимылы. Бұл қолдың барлық саусақтарын жайып, қолдың алақанын адамның бетін қаратып, алға қарай қозғалу арқылы қорлауды білдіреді. Ол көбінесе να (na, "мұнда"), ορίστε (oríste, "онда сіз барсыз") немесе πάρτα (par'ta, "оларды алыңыз") және қарғыс сөздермен біріктіріледі. Жүрегі басқа адамның бет-әлпетіне неғұрлым жақын болса, соғұрлым күшті болып саналады. Бұл ымның тағы да жағымсыз түрі екі қолды да екіге бөліп, бір қолдың алақанын екінші қолдың арқасына қарсы ұстап, оны алушыға қарай соғу арқылы жүзеге асады. Гректер біреуге 5 санын белгілегенде, олар саусақтарын тым кең жаратпауға немесе алақандарын адамға қарай бұрмаламауға тырысады, әйтпесе ол тауса болып қалар.

Шығу тегі

Бұл ымның шығу тегі ежелгі дәуірге, яғни қарғыс ретінде қолданылғанға дейін барып тіреледі. Елеусиандық құпиялар кезінде де ол жаман күштерге қарсы ауызша қарғыстарды толықтырды. Бұрынғы φασκέλωμα (faskéloma) атауы, оның фаскело (fáskelo) нұсқасымен бірге, осы күнге дейін синоним ретінде сақталған. Алдымен көмірді алақанына жинап, содан кейін саусақтарын жайып, адамның бет-әлпетіне сүртілгендіктен, бұл ым-ишараның өзі қорлаушылыққа айналды, ол қолданылатын материалдың атымен моунца деп аталды.

Әлем бойынша

Монца деген ымның әлемдегі басқа мәдениеттерде бірдей мәні жоқ. Кейбір елдерде осыған ұқсас ым-ишаралар бар. Олардың мағынасы: Арменияда біреудің алақанына кенеттен қол тигізу "Сені қарғап тастаймын" дегенді білдіреді, бірақ егер жақын туысы немесе досы (әдетте анасы немесе әжесі) орындаса, "Сені енді шыдай алмаймын" дегенді білдіреді. Ирак және Ассирия мәдениетінде біреудің алақанын бірден алға жылжыту оның ұятқа қалдырылуы мен масқаралануын білдіреді. Пәкістанда біреудің алақанын түртіп көрсету де қорлау болып саналады. Бұл ым-ишараны синди тілінде бунда деп атайды. Пәнжабта бұл қарғыс (ла'анат) беру деп саналады. Персия шығанағы аймағында біреуді құшақтағаннан кейін екі қолыңызды көрсету де қорлау болып саналады, сонымен бірге Malat Alaik деп айту. Бұл әдетте әйелдермен жасалады, өйткені ерлер оны жасаса, еркектік емес деп саналады. 1990 жылдардан бастап Солтүстік Америкада "Қолмен сөйлесу" дегенде осыған ұқсас ым қолданылады. Қолдың алақанын көрсетіп, саусақтарын жайып, "қолмен сөйлесіңіз, өйткені бет тыңдамайды" деу "Сіз деміңізді ысырап етіп жатырсыз" немесе "Аяқ жап". Тіпті бұған дейін де адамның реніш білдіруінің бір түрі - "қолды лақтырып тастау" болатын. Мексикада оны сәлемдесу үшін қолдануға болады (елжіре отырып); бірақ тұрақты немесе қабылдағышты қайта-қайта жылжытқан кезде "Көріп тұрсыз!" дегенді білдіреді. (испанша: Vas a ver / Ya verás / Ya lo verás), алушы жасаған кез келген әзіл-оспақ немесе басқа да зиянды іс-әрекет туралы беруші билік тұлғасына (ата-ана, мұғалім, директор және т.б.) айтатынын ескертеді. Бұл сөздерді балаларды қорқытып, оларды қысымға тарту үшін жиі қолданады. Нигерияда бұл белгілі бір тайпаларда қорлау ретінде қарастырылуы мүмкін және әдетте хауса тілінде "анаңыз" дегенді білдіретін увар ка деген лақап сөзді қолданумен бірге жүреді. Испанияда футбол жанкүйерлері осы ым-ишараны қарсыластарымен күрес кезінде қолданады. Бұл "қол" (испанша mano) деп аталады. 5 0, немесе 0 5, нәтиже, сонымен қатар, mano деп аталады. Панамада, Мексикада сияқты мағынадан басқа, оны алушыға (олар жазаланатынын немесе зорлық-зомбылықтың немесе жазалаудың кез-келген түрінің нысанасы болатынын білдіреді) кейінірек және қолайлы / ыңғайлы уақытта (көбінесе физикалық жазалау немесе шабуыл кезінде ұсталу қаупі аз болған кезде) қауіп төндіреді. Себебі, "Vas a ver!" деген сөздерді айтудан басқа. қабылдаушыға "Espérate" (colloq. Pérate) деген мағынада күту, сондай-ақ жиі қолданылады, өйткені бұл ымның әлемнің көптеген басқа бөліктерінде сияқты күту / ұстап тұру деген жалпы мағынасы бар. Чикагода мутза 2012 жылы алғашқы көмекке келгендерді құрметтеу үшін ресми қалалық паркинг стикерінің дизайн идеялары туралы даудан кейін "қалалық стикер" макетінде қолданылды. Қаптама стикерде мутза ортаңғы саусағын кесіп тастаған, бұл ортаңғы саусағының бір бөлігін мектепте тост-бифті кескен кезде жоғалтқан Чикаго мэрі Рахм Эммануэльді бейнелейді.