Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кифосколиоз - бұл омыртқаның корональды және сагиттальды жазықтықтағы аномальды қисықтығы. Бұл - кифоз мен сколиоздың бірігуі. Бұл бұлшықет-скелеттік бұзылу жиі басқа да ауруларға әкеледі, мысалы, өкпеде желдеткіштің болмауы, өкпе гипертониясы, күнделікті іс-әрекеттерді орындау қиындығы, психологиялық мәселелер, әсіресе жас пациенттерде. Сондай-ақ, бұл синдромды сирингомиелия, Фридрейх атаксиясы, спина бифида, кифосколиотикалық Элерс-Данлос синдромы (kEDS) және параспинальды бұлшық еттердің асимметриялық әлсіреуіне байланысты Дюшенн бұлшық еттер дистрофиясында байқауға болады.
Kyphoscoliosis describes an abnormal curvature of the spine in both the coronal and sagittal planes. It is a combination of kyphosis and scoliosis. This musculoskeletal disorder often leads to other issues in patients, such as under ventilation of lungs, pulmonary hypertension, difficulty in performing day to day activities, psychological issues emanating from anxiety about acceptance among peers, especially in young patients. It can also be seen in syringomyelia, Friedreich's ataxia, spina bifida, kyphoscoliotic Ehlers–Danlos syndrome (kEDS), and Duchenne muscular dystrophy due to asymmetric weakening of the paraspinal muscles.
Белгілері мен симптомдары
Кифосколиозы бар адамда S немесе C пішінімен бірге қалыпты емес сезім болуы мүмкін, гипертония және неврологиялық бұзылулар сияқты байланысты бұзылулар болуы немесе қалыпты емес жүріс болуы мүмкін.
A person with kyphoscoliosis may exhibit an abnormal hunch along with the presence of an S or C like shape, the presence of associated disorders like hypertension and neurological disorders, or an abnormal gait.
Кифоз
Кифоз - бұл омыртқаның көкірек және сакральды аймақтарда пайда болатын шамадан тыс бүгілген қисығы. 1-ден 12-ші омыртқаға дейінгі қалыпты кеуде қисығы 20 градустан 45 градусқа дейінгі бұрыштармен табиғи түрде пайда болатын құрғақ пішінді болады. Егер бұрылыс 45 градустан асса, бұл жағдай кифоз деп аталады. Кифоз, қисықтың деңгейіне байланысты, бірнеше симптомдарға әкелуі мүмкін, соның ішінде тыныс алу және ас қорыту қиындықтары, жүрек-қан тамырлары мен неврологиялық мәселелер. Кифоздың бірнеше түрі бар, соның ішінде позициялық (сүйекпен байланысты), Шейерманның кифозы (негізінен жасөспірімдерде кездеседі), туа біткен, тамақтану, остеопороздан туындаған және травмадан кейінгі. Кифоздың түріне, бүгілу деңгейіне, науқастың жасына байланысты әртүрлі емдеу әдістері ұсынылуы мүмкін, соның ішінде дене қалпын түзету, тірек, физиотерапия және хирургия. Операция үлкен деформациялы науқастарға пайдалы болуы мүмкін. Егде жастағы пациенттерде операциядан кейінгі асқынулар жиі болуы мүмкін.
Kyphosis by itself refers to an excessive convex curvature of the spine occurring in the thoracic and sacral regions. A normal thoracic curvature from the 1st to the 12th vertebra has a naturally occurring convex shape with angles ranging from 20 degrees to 45 degrees. When the curvature exceeds 45 degrees, the condition is termed kyphosis. Kyphosis, depending on the extent of curvature, can result in several symptoms including breathing and digestion difficulties, cardiovascular issues, and neurological issues. There are several forms of kyphosis, including postural (related to slouching), Scheuermann's kyphosis (found mostly in teenagers), congenital, nutritional, osteoporosis induced and post traumatic. Depending on the type of kyphosis, the extent of curvature, the age of the patient, different treatments may be recommended, including the provision for posture correction, braces, physiotherapy, and surgery. Surgery can be most useful in patients who have an extensive deformity. The rate of post surgery complications may be higher in elderly patients.
Сколиоз
Сколиоз - бұл омыртқаның S немесе C пішіндей қисылуы. Сколиозды емдеудің цифозға ұқсас түрлері бар, соның ішінде тірек, физиотерапия және әртүрлі хирургиялық операциялар бар. Әдетте адамның омыртқасы бүйірінен тура, бірақ сколиозбен ауыратын науқастарда сол немесе оң жаққа қарай он градус қисық болуы мүмкін.
Scoliosis refers to a form of abnormal spinal curvature in which the person's spine takes an S or C shape. Scoliosis has forms of treatments available similar to those for kyphosis including bracing, physical therapy and various types of surgeries. Typically, a human spine is straight laterally, but in scoliosis patients, there may be a curve of ten degrees in either direction, left or right.
Себеп
Кифосколиоз адамның өмірінің әртүрлі кезеңдерінде және әртүрлі себептермен пайда болуы мүмкін. Кіфосколиоз балалық шақтан жасөспірімге дейінгі жас кезінде пайда болған кезде, туғаннан бастап, оның ішінде спина бифиданың туылғанына байланысты болуы мүмкін. Кейбір инфекциялар, мысалы омыртқалық немесе жалпы туберкулез сияқты кифосколиоздың дамуына әкелуі мүмкін. Бұл ауруды сүйек пен кеміршектің дамуына байланысты остеохондродисплазия да тудыруы мүмкін. Кейінгі жаста кифосколиоз остеопороз және остеоартрит сияқты созылмалы дегенеративтік аурулармен ауыратын науқастарда пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдай әдетте 50 жастан асқан науқастарда байқалады және негізінен омыртқаның және оған іргелес ұлпалардың құрылымдық өзгерістеріне байланысты. Кейде оның дамуына жарақат себеп болады. Сонымен қатар, кифосколиоздың көптеген идиопатиялық жағдайлары бар, олардың нақты себебі жақсы белгісіз, бірақ генетикалық факторлар себеп болған деп күтілуде.
Kyphoscoliosis may manifest in an individual at different stages of life and for various causes. When present at a young age ranging from childhood to teenage, kyphoscoliosis may be present from birth due to congenital abnormalities including spina bifida. Certain infections can also lead to the development of kyphoscoliosis such as vertebral or general tuberculosis. Osteochondrodysplasia, a disorder related to the development of bone and cartilage, can also cause this disease. At later ages, kyphoscoliosis can occur in patients with chronic degenerative diseases like osteoporosis and osteoarthritis. This type of incidence is usually seen in patients above 50 years of age and is mainly attributed to structural changes in the spine and adjoining tissues. Sometimes, a traumatic injury can also lead to its development. Further, there are many idiopathic occurrences of kyphoscoliosis where the exact cause is not very well known but is suspected to be caused by genetic factors.
Диагностика
Кифосколиоз - кифосколиоздық Элерс-Данлос синдромының негізгі критерийлерінің бірі. Бұл PLOD1 немесе FKBP14 гендерінің мутациялануынан пайда болады. Диагноз молекулалық сынақпен расталады және пациенттің 1- критерийді және 2- критерийді орындаған кезде ұсынылады: туа біткен бұлшықет гипотониясы және туа біткен немесе ерте басталған кифосколиозы (өңдеулі немесе прогрессивті емес).
Kyphoscoliosis is one of the main criteria in kyphoscoliotic Ehlers–Danlos syndrome. It is caused by a mutation in the PLOD1 gene or FKBP14 gene. The diagnosis is confirmed by molecular testing and suggested when a patient meets criteria 1 and criteria 2: congenital muscle hypotonia and congenital or early onset kyphoscoliosis (progressive or non progressive), respectively.
Емдеу әдістері
Емдеудің белгілі бір әдісін таңдау шешімі пациенттің жасына, аурудың негізгі себебін түсінуге (яғни дене тұрмысы, туа біткен және т. б.) байланысты. ), сондай-ақ пациенттің хирургиялық операцияға ұшырауының қауіптері. Ауырудың елеулі гипоксимиясы бар науқастарға төмендегі ем- дәрмектерден басқа ұзақ мерзімде оттегі қажет болуы мүмкін.
The decision to choose a particular treatment approach depends on multiple factors such as the age of the patient, understanding the root cause of the condition (i. e. postural, congenital, etc. ), and risks involved in surgery for the patient. In addition to the below treatments, oxygen may be necessary in the long term for patients with significant hypoxemia.
Физиотерапия
Егер бүгілудің деңгейі жеңіл болса және оның негізгі себебі дұрыс емес дене қалпы болса, онда физиотерапия алғашқы емдеу жолы болады. Физиотерапияны басқа да себептер бойынша, мысалы, сүйек пен кеміршектің дегенеративті ауруы бар қарт пациенттерде, қалыпты емес қисықтардың дамуын кешіктіру үшін де ұсынуға болады. Физиотерапияның басты мақсаты - омыртқаның бүгілуін мүмкіндігінше түзету немесе одан әрі зақымдануды шектеу үшін омыртқа тіндерін нығайту.
When the extent of curvature is mild and the underlying cause is bad posture, then physical therapy becomes the first line of treatment. Physical therapy may also be advised for other causes as well, to delay the development of abnormal curvatures, such as in the case of elderly patients with a degenerative disease of bones and cartilage. The primary objective of physical therapy is to strengthen the spinal tissues for either correcting the curvature to the maximum extent possible or limiting further damage.
Арқа тіректері
Егер деформацияның негізгі себебі дене тұрқының өзгеруімен байланысты болса және сүйектердің өсуі тоқтағанға дейін анықталса, тіректі тірекпен ұстауға болады. Брейстер бұлшықеттер мен сүйектерге қолдау көрсетеді, сондай-ақ қисықты азайту үшін түзету қысымын қолданады. Кифосколиозға арналған тірекшелер корональды және сагиттальды жазықтықтағы аномальды қисықтарда тиімді болу үшін жасалуы тиіс. Жақында жасалған тіректе CAD/CAM технологиясы қолданылады, ол Германия сияқты бірнеше дамыған елдерде ғана қол жетімді. Брекстегі тісті қисықты түзетудің тиімділігі бірнеше зерттеулер арқылы талдалды. Осындай зерттеулердің бірінде тірек тігу 72% науқаста сәтті нәтижеге әкелгені және тіректі қанша уақыт кигенімен тығыз байланысты екені анықталды. Алайда, тірек тіреуді 18 сағаттан астам уақыт бойы кию физиологиялық және психологиялық жағынан шектеуші болуы мүмкін, әсіресе жасөспірімдік кезеңді ескерсек.
In cases where the underlying reason for deformity is postural and is detected before the bones stop growing, back braces can be used. Braces provide support to the muscles and bones, as well as apply corrective pressure to reduce the curvature. Braces for kyphoscoliosis have to be designed such that they become effective with abnormal curvatures in both the coronal and sagittal planes. The latest in brace design involves the use of CAD/CAM, which is available only in a few developed countries such as Germany. The efficacy of braces for correcting curvature issues has been analyzed by a few studies. In one such study, it was found that bracing led to successful outcomes in 72% of patients and correlated strongly with hours of braces worn. However, compliance with wearing braces for a period up to 18 hours or more can be physiologically and psychologically limiting, especially when one considers the teenage period.
Хирургиялық операция
Хирургиялық операция әдетте деформацияның көлемі үлкен болған кезде, тыныс алу сияқты физиологиялық функцияларды бұзатын, күнделікті іс-әрекетті бұзатын немесе ересектерге косметика жағынан қолайсыз болған кезде ұсынылады. Сондай- ақ, пациенттің жасынан кейін, басқа емдеу әдістері, мысалы, тіректер тиімді болмай қалған кезде, бұл әдіс ұсынылады. Кифосколиоз дегеніміз - науқастың екі түрі де деформация. Операция жасау туралы шешім қабылдау әдетте күрделі, бірақ деформация тыныс алу сияқты маңызды физиологиялық функцияларға кедергі келтіре бастағанда немесе күнделікті іс-әрекетті өте ауыр тигізген кезде ол міндетті түрде қабылдануы мүмкін. Кейде ерте жастағы науқастар операцияны таңдауы мүмкін, өйткені мұндай деформацияның болуы олардың әріптестерінен бас тарту сияқты әлеуметтік мәселелерді тудырады немесе олардың мүгедектігі жұмыс істеуге кедергі келтіреді. Қарт пациенттерде мұндай деформация кейінгі жаста пайда болған жағдайда басқа факторларды да ескеру керек, мысалы, оны тудырған негізгі аурудың болуы, оның бірте-бірте нашарлауы күтіле ме және физиотерапия немесе дәрі-дәрмектерді қолдана отырып консервативті емдеудің ауырсынуды жеңілдетуге әсері болмағаны. Операция арқылы омыртқаны түзетіп, деформацияның өршуін тоқтатуға тырысады. Операция кезінде Харрингтон таяғы немесе VEPTR сияқты омыртқа имплантаттарын қолдануға болады.
Surgery is usually indicated when the extent of deformity is large, causes issues in physiological functions such as breathing, interferes with the daily activities or is cosmetically unacceptable to the adult. It is also advised when the patient has passed the age where other therapies such as braces are no longer effective. Kyphoscoliosis implies that the patient has both types of curvature deformity. The decision to undergo surgery is usually complex, but may become inevitable when the deformity begins to interfere with crucial physiological functions like breathing or makes everyday activities extremely painful. Sometimes, patients in their early adulthood may choose to have surgery because the presence of such deformity causes social issues such as rejection from their peers, or their disability prevents them from working. In the case of elderly patients who have such deformity triggered at a later age, other factors are to be considered such as the presence of underlying disease that caused it, whether a progressive decline is expected, and if conservative treatments using physiotherapy or drugs have failed to give relief from debilitating pain. Surgery is attempted to correct the spine and arrest progression of the deformity. Surgery may include the use of spinal implants like the Harrington Rod, or the VEPTR.
Омыртқаны түзеу хирургиясының қауіптері
Қарт науқастарға бағытталған зерттеулер 72 науқастан тұратын, орташа жасы 60, 7 жастағы топта күрделі жағдайлардың жиілігін әлдеқайда жоғары көрсетті. Ұсыныстағы асқынулар саны 22% - ға дейін жетті. Зерттеуде егде жастағы науқастарда операцияны тек басқа мүмкіндік болмаған кезде, аурудың өрлеу сатысында және өмір сүру сапасы консервативті емдеудің ауырсынуды азайта алмайтындай дәрежеде нашарлаған кезде ғана қарастыру керектігі атап өтіледі. Омыртқаның ақауларын түзету үшін көптеген хирургиялық тәсілдер бар, соның ішінде тек алдыңғы, тек артқы және алдыңғы артқы. Қазіргі таңда ең танымал әдіс - бұл артқы омыртқа бағанасын резекциялау немесе ПВКР. ПВКР-ны талдаған зерттеулердің бірі омыртқаға операция жасау кезінде неврогендік қозғалтқыш потенциалын (НМЭП) бақылау хирургқа неврологиялық асқынулардан аулақ болуға көмектесетін әдісті қолданудың пайдасын да атап өтті.
A study which focused on elderly patients found that the rate of complications was much higher for a sample population of 72 cases with a mean age of 60.7 years. The rate of complications was as high as 22% in the sample. The study points out that in the case of elderly patients, surgery should only be considered when there is no other option left, the disease is in progression stage, and the quality of life has degraded to an extent where conservative treatments can no longer help with pain. While there are many surgical approaches for spinal deformity correction, including anterior only, posterior only, and anterior posterior. The technique that is most popular nowadays is posterior vertebral column resection, or pVCR. One of the studies which analyzed pVCR also noted the benefit of using a technique called neurogenic motor evoked potential (NMEP) monitoring in assisting the surgeon to avoid any neurological complications while performing a spine surgery.