Постапокалиптикалық Wasteland: 1988-жылғы RPG ойыны

Кіріспе

1988 жылғы бейне ойын

Wasteland – Interplay Productions әзірлеген және Electronic Arts 1988 жылы жариялаған ролдік бейне ойын. Wasteland сериясының алғашқы бөлімі, оқиғасы ядролық апаттан кейін, бірнеше буын бұрын қираған болашақ Америкада өтеді. Әзірлеушілер бастапқыда ойынды Apple II үшін жасады, кейін Commodore 64 және MS DOS-қа көшірді. 2013 жылы Steam және GOG.com арқылы Microsoft Windows, OS X және Linux үшін қайта жарияланды, ал 2014 жылы Desura арқылы қолжеткілі болды. Түпнұсқа ойынның 30 жылдығына арнап, 2020 жылдың 25 ақпанында Wasteland Remastered деп аталатын жаңартылған нұсқасы шығарылды. Сынапшылар тарапынан жоғары бағаланған және коммерциялық сәттілікке жеткен Wasteland ойынына 1990 жылдары екі жалғастыру жоспарланған, бірақ Electronic Arts Fountain of Dreams ойынының жалғасы екенін мойындаудан бас тарды, ал Interplay-дің Meantime жобасы тоқтатылды. Ойынның жалпы атмосферасы мен идеясы Interplay-дің 1997 жылғы Fallout бейне ойынына және Fallout сериясына әсер етті. Бірнеше он жылдықтан кейін, ойын режиссері Брайан Фарго құрған inXile Entertainment екі толыққанды жалғастыру шығарды: Wasteland 2 (2014) және Wasteland 3 (2020).

Ойын процесі

Wastelands ойын механикасы Wasteland дизайнерлері Кен Сент-Андре мен Майкл Стакполл жасаған Tunnels & Trolls және Mercenaries, Spies and Private Eyes сияқты үстелдік рөлдік ойындарда қолданылатын механикаға негізделген. Wasteland-тағы кейіпкерлердің жеті қасиеті бар: күш, интеллект, сәттілік, жылдамдық, ептілік, шеберлік және харизма, олар кейіпкерлерге әртүрлі дағдылар мен қаруларды пайдалануға мүмкіндік береді. Тәжірибе алу арқылы кейіпкерлерді деңгейлеп көтеруге немесе жаңартуға болады, осы арқылы олар жекпе-жекте де, дағдыларды қолдануда да дамиды. Ойыншы тобы төрт мүшеден басталады және азаматтар мен Wasteland-тың тұрғындарынан жалдау арқылы жетіге дейін өсе алады. Сол кездегі басқа компьютерлік рөлдік ойындардан айырмашылығы, бұл ойын емес кейіпкерлер кейде ойыншының бұйрықтарын орындаудан бас тартады, мысалы, ойыншы кейіпкерге бір затты тастап кетуді немесе белгілі бір әрекетті орындауды бұйырғанда. Wasteland – ойынның ашық әлеміндегі өзгерістер сақталып, кейіннен қолжетімді болатын тұрақты әлемді ұсынатын алғашқы ойындардың бірі. Ойынның тағы бір ерекшелігі – ойыншы тиісті уақытта оқитын абзацтардың басылған жинағы болды. Бұл абзацтарда кездесулер, әңгімелер және маңызды ақпараттар сипатталған. Дискідегі орын шектеулі болғандықтан, ойынның көп бөлігін ойын кодында сақтаудың орнына, жеке нұсқаулықта басып шығару ресурстарды үнемдеді. Абзац кітаптары сонымен қатар қарақорлықтың қарапайым түрі ретінде де қызмет етті; ойынның көшірме нұсқасын ойнаған адам оқиғаның маңызды бөліктерінен және прогреске қажетті ақпараттан айырылып қалады. Абзацтарда Марсқа жасалған миссия туралы байланыссыз сюжет желісі де бар, ол параграфтарды оқымағандарды жаңылыстыру үшін жасалған, сондай-ақ алдаушыларды шатастыруға арналған жалған парольдер жинағы да бар.

Даму

1987 жылы MicroTimes журналына Хартли мен Патрисия Лессе берген сұхбатында ойын директоры Брайан Фарго Interplay Productions компаниясы 1986 жылы ойын жұмысына кіріскенін айтты. Ол сондай-ақ ойын Apple II платформасында жасалғанын, себебі ол Commodore 64-ке де бірдей маңызды болды деді. Фарго ойынды Ultima сериясы мен The Bard's Tale ойындарының қосылысы ретінде сипаттады, ал оқиға орны Mad Max фильмдеріне ұқсас апокалиптикалық болатын. Ал жарысқа қатысты Фарго, ол The Bard's Tale сияқты болғанын және қосымша стратегиялық элементтерді қамтитынын, соның ішінде топты бөлу немесе тарату мүмкіндігін, сондай-ақ ойыншы кейіпкерінің көзқарасын өзгертуге болатынын айтты. Кейінгі сұхбаттарында Фарго Wasteland ойынының The Bard's Tale ойынының табысынан кейін және Interplay компаниясының Electronic Arts үшін ойынның жалғасынан бөлек тағы бір рөлдік ойын жасау ниетінен туындағанын айтты. Ол оқиғаның орын алуын Mad Max 2 және апокалиптикалық фантастикаға деген құмарлығынан шабыттанғанын қосты. Жаңа ойын үшін геймплей жүйесін іздеп жүргенде, олар Mercenaries, Spies and Private Eyes жүйесімен кездестірді. Оның авторы Майкл Стэкпол 1987 жылы Wasteland ойынының сценарийшісі ретінде таныстырылды. Алан Павлиш ойынның бас әзірлеушісі болды, оны Apple II машина тілінде жазып, ойынның ойыншы таңдауына реакция жасауын қамтамасыз етті. Кен Сент-Андре Фаргоның оған жасаған ұсынысы ядролық соғыстан кейінгі әлемдегі ойын болғанын, онда кең аумақты қамтитын зардапты тудыруға қабілетті қару-жарақтарды қолдануға және картаны "қимыл барысында" өзгертуге мүмкіндік берілгенін айтты. Фарго ойынның дамуына бес жыл кеткенін мәлімдеді.

Шығару

Ойын 1986 жылы авторлық құқықпен қорғалған. Шығарылуға дейін, Interplay оны PG-13 деп белгілеуді талап етті.

Қабылдау

Wasteland шығарылған кезде шамамен 250,000 дана сатылды. 1980 және 1990 жылдары Computer Gaming World Wasteland-ті геймплейі, сюжеті, мәселелерді шешуі, дағдылар жүйесі, ойын емес кейіпкерлер және ойыншылардың кездесетін моральдық дилеммалары үшін жоғары бағалады. Журнал 1988 жылы Wasteland-ті «Жылдың оқиғалық ойыны» деп атады. 1994 жылы журнал Wasteland-ті «Ескі, жетілмеген қозғалтқыштар әлі де керемет ойынға арналған аламат бола алады» деген тұжырымға дәлел ретінде келтірді. Орсон Скотт Кард Compute! журналында Wasteland туралы ара-жібір пікір білдірді, ғылыми-фантастикалық элементтерін және әлемін жоғары бағалап, бірақ оған мағыналы басты сюжет жоқ екенін айтты. Алайда, Джеймс Транцо 1988 жылғы қарашадағы Compute! журналында ойынды мақтап, оның сызықты емес дизайнын, көптеген жұмбақтарды шешу жолдарын, мақсаттың тұмандылығын және ойыншының қабілеттерін өзгерту мүмкіндігін атап өтті. Джулия Мартиннің Challenge журналындағы шолуы RPG және оқиғалық ойындарды ұнататындарға Wasteland-ті ұсынды, оны Twilight: 2000 ойынымен салыстырып, жауынгерлік жүйесін, таңдауларын және әдеттегі қылыш пен сиқыр фантастикалық жанрынан ерекшеленетінін жоғары бағалады. Ол төрт дискіден көшіргеннен кейін ойынды ойнау үшін негізгі «A» дискісін енгізуді, ойынның сақтау жүйесін және кейіпкерлердің пайдасыз заттармен басталуын сынға алды. 2000 жылы Wasteland IGN қызметкерлерінің пікірінше, инновациялары үшін барлық уақыттағы ең жақсы 24-ші ПК ойыны деп танылды. 2012 жылы Eurogamer-дің Ричард Коббеттің ретроспективті шолуында «қазірдің өзінде бірегей RPG әлемін ұсынады – құлаған өркениеттің жұмбақтарға, кейіпкерлерге және ойнауға болатын нәрселерге толы әлемі, бәрі бір мегабайттан да аз орынға сыйып тұр» делінген. Interplay алғашқы Fallout ойынын Wasteland-тің рухани жалғасы деп сипаттады. IGN мәліметінше, «Interplay-дің EA-ның берік қысқыштарынан Wasteland брендін алуға тырысуының сәтсіздігі тікелей Fallout ойынының жасалуына әкелді». Fargo қаласындағы inXile Entertainment 2003 жылы Electronic Arts-тан франшизаның құқықтарын сатып алды. Студия 2014 жылы Wasteland 2 ойынын жасап, жариялады. Ойынның өндіріс тобына Wasteland ойынының түпкі дизайнерлері Алан Павлиш, Майкл Стакпол, Кен Сент-Андре және Лиз Данфорт кірді. Ойынды жасау үшін Kickstarter арқылы жаппай қаржы жинау науқаны өткізілді. 2016 жылы inXile Fig платформасы арқылы Wasteland 3 ойынын жасау үшін жаппай қаржыландыру науқанын жариялады. Ол 2020 жылдың тамызында жарық көрді.

Wasteland sold approximately 250,000 units on release. Throughout the 1980s and 1990s, Computer Gaming World lauded Wasteland for its gameplay, plot, problem solving, skills system, non player characters, and the moral dilemmas players face. The magazine named Wasteland the Adventure Game of the Year in 1988. In 1994, the magazine cited Wasteland as an example of how "older, less sophisticated engines can still play host to a great game". Orson Scott Card gave Wasteland a mixed review in Compute!, commending the science fiction elements and setting, but stating that it lacked a meaningful overarching story. However, James Trunzo praised the game in the November 1988 issue of Compute!, citing its non linear design and multiple puzzle solutions, the vague nature of the goal, and customizable player stats. Julia Martin's review for Challenge favorably recommended the game for those into RPGs and adventure games, comparing it to Twilight: 2000, praising its combat system, choices and for differing from the usual sword and spells fantasy genre. She criticized having to insert the primary "A" disk in order to play the game after copying it from four disks, the game's save system, and characters starting out with useless items. In 2000, Wasteland was ranked as the 24th best PC game of all time by the staff of IGN for its innovations. According to a retrospective review by Richard Cobbett of Eurogamer in 2012, "even now, it offers a unique RPG world and experience a whole fallen civilisation full of puzzles and characters and things to twiddle with, all magically crammed into less than a megabyte of space." Interplay has described the first Fallout game as the spiritual successor to Wasteland. According to IGN, "Interplay's inability to prise the Wasteland brand name from EA's gnarled fingers actually led to it creating Fallout in the first place." Fargo's inXile Entertainment acquired the rights to the franchise from Electronic Arts in 2003. The studio developed and published Wasteland 2 in 2014. The game's production team included original Wasteland designers Alan Pavlish, Michael Stackpole, Ken St. Andre and Liz Danforth, and was crowdfunded through a Kickstarter campaign. In 2016, inXile announced a crowdfunding campaign via Fig to develop Wasteland 3. It was released in August 2020.

Қайта босату

2013 жылдың тамызында Wasteland 2 жобасының жетекшісі Крис Кинан Electronic Arts компаниясымен келісімге келгенін хабарлады, ол түпнұсқа Wasteland ойынын қазіргі операциялық жүйелер үшін шығаруға мүмкіндік береді. Ол Wasteland 2 жобасын Kickstarter арқылы қолдағандарға тегін берілетінін, сонымен қатар GOG және Steam платформаларында сатып алуға болатынын қосты. Жаңа шығарылым жоғары ажыратымдылықта жұмыс істеуі үшін жасалған, Марк Морганның әні, жоғары ажыратымдылықтағы портреттер, ойынның бастапқы нұсқаулығын және параграф кітабының мәтінін пайдалану мүмкіндігі, сондай-ақ ойынды сақтау функциясы кеңейтілді. Қараша айында Кинан Wasteland 1: The Original Classic деп аталған жаңа шығарылым "алтын" статусын алғанын және GOG және Steam-ге мақұлдауға жіберілгенін мәлімдеді. Ойыншылардың пікірлеріне жауап ретінде inXile компаниясы тегістеуді өшіру мүмкіндігін, құралдардағы нұсқаулықты қосу және Mac OS X және Linux жүйелерінде жұмыс істеу кезінде портреттерді ауыстыру және өзгерту мүмкіндіктерін енгізді. Torment: Tides of Numenera жобасын қолдаған және Wasteland 2 алғандар да жаңа шығарылымды тегін алды. Оригиналдық классикалық нұсқа 2013 жылдың 8 қарашасында жарық көрді және жалпы қолжетімділікке дейін 33 000-нан астам рет жүктелді. 12 қарашада ойын GOG платформасында пайда болды. Келесі күні ойын Windows, Mac және Linux үшін Steam-де де шығарылды. 2014 жылдың 11 наурызында Desura үшін де жарық көрді.

Қайта өңдеу

inXile Entertainment компаниясы түпнұсқаның 30 жылдығына арналған жаңартылған нұсқасын жариялады, оны Krome Studios өндіреді. E3 2019 көрмесінде Брайан Фарго оның Windows және Xbox One платформаларына шығатынын хабарлады. Ол сонымен қатар ойынның скриншоттарын жариялады. 2020 жылдың 23 қаңтарында шығу күні 25 ақпан деп белгіленді. inXile Entertainment компаниясы Windows, OS X және Linux үшін GOG, Steam және Microsoft Store дүкендерінде ойынды шығарды; ал Xbox One нұсқасын Xbox Game Studios жариялады. Ойынның графикасы мен дыбыстары толығымен жаңадан жасалды және 3D модельдер пайдаланылды. Бұған қоса, ойында дауыстау және кейіпкерлердің жаңа суреттері бар. Жаңартылған нұсқа кросс-сақтау мүмкіндігін және Xbox Play Anywhere қолдауын ұсынады.