Кіріспе

Молдавияның әскері Молдавия өз тарихының көп бөлігінде тәуелсіз және кейіннен Осман империясына бағынған автономды княздік ретінде әскери күшке ие болды (14-ғасыр 1859).

Орта ғасырлар

Ұлы Степанның тұсында барлық шаруалар мен ауыл тұрғындары қару ұстауға мәжбүр болды. Стивен мұны "әркімнің өз отанын қорғауға міндеті бар" деп дәлелдеді; поляк хроникашысы Ян Длугосстың айтуынша, егер біреу қарусыз табылса, ол өлім жазасына кесілген. Степан армияны реформалап, ерікті шаруалар răzeşi (яғни ерікті шаруаларға ұқсас) ер адамдарды жаяу әскерге (voinici) және жеңіл ат әскеріне (hânsari) көтеруге мүмкіндік берді. Дағдарыс кезінде Шағын әскер (Оастеа Мика) шамамен 10 000 - 12 000 адамнан тұратын жаумен күресуге дайын тұрды, ал Үлкен әскер (Оастеа Маре) 40 000 -ға дейін жетуі мүмкін, 14 жастан асқан және семсер немесе садақ қолдана алатын барлық ерікті шаруалар болды. Бұл сирек орын алған, өйткені мұндай levée en masse экономика мен халық санының өсуіне де апатты әсер етті. Васлуй шайқасында Стефан Үлкен әскерді шақырып, жалдамалы әскерлерді жалдауға мәжбүр болды. Орта ғасырлар мен Ренессанстың басында молдавалықтар жеңілді ат әскеріне (călărași) арқа сүйеді, олар татарларға ұқсас соққы және қашу тактикасын қолданды; бұл оларға үлкен қозғалыс қабілетін және сонымен қатар икемділікті берді, егер олар аттарынан түсіп, қолға-қол соғысқа түсуді қолайлы деп тапса, 1422 жылы 400 ат садақшысын Тевтондық салт аттыларға қарсы Молдавияның иелері Ягеллон Польшаға көмекке жіберген кезде болғандай. Жаумен көз байланысын жасаған кезде аттан оқ атушылар жақын маңдағы орманға кетіп, жапырақтар мен бұтақтармен жасырынып қалады; Ян Длугосстың айтуынша, жау орманға кіргенде, олар "аяқпен жауып", жеңілді. Ауыр ат әскері ақсүйектерден, атап айтқанда, боярлар мен олардың күзетшілері, витежиден (лат. "батыл адамдар", кіші дворяндар) және curteni Сот кавалериясы (барлығы да Кіші Хосттың бір бөлігі). Соғыс кезінде боярлар феодалдық адалдық жүйесімен әміршіге өздерінің иелік еткен жерлерінің көлеміне сәйкес әскермен қамтамасыз етуге мәжбүр болды. Басқа әскерлер ауыр жаяу әскердің рөлін орындаған кәсіби жаяу әскерлерден (lefegii) және плаесиден, шекара күзетшілерінің рөлін атқарған ерікті шаруалардан құралған: олар тау өткелдерін күзетіп, жауды аңдып, кешіктіру әрекеттеріне қарсы күресуге дайын болды. Князь болмаған кезде командалық Mare Spătar (Ұлы семсерді көтергіш әскери лауазым) немесе Mare Vornic (шамамен. Елдің губернаторы; воеводадан кейінгі екінші азаматтық лауазым, оны ханзаданың өзі атқарған). Кейіннен әскерлерді қамтамасыз ету белгілі бір уақытта әскерилер орналасқан жердің тұрғындарының міндеті деп саналды. Молдавияның (сондай-ақ валахиялықтардың) қорғаныс соғыстарындағы сүйікті әскери доктринасы - жауды соққы беру және қашу тактикасын қолдану арқылы қарсыласты қудалау және байланыс пен жабдықтау желілерін бұзу, содан кейін ауқымды қоршау: әлсіреген жау өзін қорғау қиын немесе мүмкін емес жағдайға тап болатын жерге тартылған. Бұл шабуылға жалпы жұрт шабуыл жасайтын, әрі жиі оның салдары қасіретке ұшыратын. Бір кездегі жау әскерінің қираған қалдықтары шекараға дейін, кейде одан да ары қарай қатаң қуып, қыспақтайды. Бұл сценарийдің табысты қолданылуының үлгісі - Васлуй шайқасы.

Қалпына келтіру және қайта құру

15 ғасырдың аяғында, әсіресе, қару мен оқ-дәрілердің табысынан кейін жалдамалылар елдің әскери күшінде басым күш болды. Осман империясының тұрақсыздығы тудырған экономикалық талаптарға байланысты, күш азайып, тек сеймени сияқты жалдамалыларды қамтыды. 1829 жылы Адрианополь келісім-шарты Молдавияға өз әскерлерін ұстап тұруға мүмкіндік берді, енді қатаң Османдық қадағалауындағы көмекші ретінде әрекет етпейді және көк түсті жалаушаларға қызыл түсті белгілер тағайындады (Молдавияның туы мен гербін қараңыз). Михаил Стурдзаның басшылығымен олардың жаңадан пайда болуы 1848 жылғы Молдавия революциясын жүзеге асыруға көмектескен ұлтшылдық істің басты символы және жиналу нүктесі болды.

Флот

XV ғасырда молдавандықтар өз кемелерімен Қара теңізде де, Жерорта теңізінде де сауда-саттық жасады. Ұлы Стефанның кезінде Молдавия флоты панзаре деп аталатын желкенді кемелерден тұратын. Бір мачталы, төрт бұрышты кемелі, 5 - 6 теңізші мен рульші экипажымен, панзар әр түрлі әскери іс-қимылдарда қолданылған. Түрмедегілер Молдавияның порттарына жеткізіліп, Осман империясы оларды ұстап беруді талап етті. Олардың талаптары воеводадан қабылданбады. Чилия мен Cetatea Albă-дан келген молдавандық кемелер тағы бірнеше түрік кемесін басып алды. Молдавия флотының тағы бір атаулары Арон Тиранулдың билігі кезінде кездеседі, ол оны Валахия билеушісі Батыл Михаилға Дунай мен Добруджаның Чилия тармағын басқаруға көмектесу үшін қолданды. Адрианополь келісімінде Молдавияның өзін-өзі қорғау теңіз күштері қарастырылған, олар кемелерден құралған. Қарулы қоралар 1840 жылдары алғаш рет жасалды. Олар Дунайда қарауылдап жүріп, оның сіңірлері Сирет пен Прут өзендерін де аралап жүрді.