Кіріспе
Испаниялық епископ және дипломат Педро де ла Гаска (1485 жылы маусымда - 1567 жылы 13 қарашада) - испан епискобы, дипломат және Перудің екінші (әрекетті) вице-королі, 10 сәуір 1547 жылдан бастап 27 қаңтар 1550 жылға дейін.
Pedro de la Gasca (June 1485 – 13 November 1567) was a Spanish bishop, diplomat and the second (acting) viceroy of Peru, from 10 April 10 1547 to 27 January 1550.
Өмірбаян
Педро де ла Гаска Саламанка және Алкала университеттерінде оқыды. Ол діни қызметкер, заңгер болды, ақыл-ойымен танымал болды. 1542 жылы ол император Карл V-нің атынан папа мен король Генрих VIII-мен келіссөздер жүргізген. Бұл үлкен дипломатиялық шеберлікті талап ететін лауазым еді. Перуді жаулап алған Франсиско Писарроның ағасы Гонсало Писарро, жергілікті тұрғындарды конкистадорлардың қанауынан қорғауды ұсынған Жаңа заңдарды жүзеге асырудан кейін көтеріліске шықты, 1546 жылы шайқаста вице-король Бласко Нунес Веланы өлтірді, Перудің вице-корольдігін қолға алды және өзін патша етіп тағайындауға тырысты. Император, қираған соғыстан кейін, Писарроға қарсы әскер жібере алмады. Оның орнына ол Ла Гасканы бейбітшілікті қалпына келтіруді тапсырды, оны Аудиенция президенті етіп тағайындады және оған бүлікшілерді жазалау және кешіру үшін шексіз билік берді. Ла Гаска 1546 жылы мамыр айында Испаниядан әскері мен ақшасы жоқ кетіп қалды. Оның екі доминикандық діни қызметкері мен бірнеше қызметшілері болды. Ол Панамаға келіп, өзін тек әділдікті қалпына келтіру және жалпыға бірдей рақымшылық жасаумен ғана айналысатын бейбітшіл ретінде танытты. Ла Гаска егер ол өз міндеттерін орындай алмаса, 40 кемеден тұратын патшалық флоты мен 15000 адам маусым айында Севильядан Перуде бейбітшілікті нық әдістермен қалпына келтіруге дайындалып жатыр деп ұсынды. Писарроның флоты Панамада орналасты, ал Ла Гасканың дипломатиялық дағдылары көп ұзамай Писарроның офицерлерін Ла Гасканың ісіне айналдырды. Алайда Гонсало Писарро бағынбады, және Кускоға жасырын қашып кетті, онда оның адал әскерлері болды. Ла Гаска Пизарроның бүкіл флотымен бірге 1547 жылы Тумбеске келіп қонды. Ол өзінің бейбітшілікті сақтаушы ретінде міндетін жариялап, барлық адал азаматтарды бейбітшілікті қалпына келтіруде оған қосылуға шақырды. Басқа бір жарлықта ол барлық дезертирлерге рақымшылық жасады және Корольді қорғауда қаруды қолға алғандарға сыйақылар берді. Ол сондай-ақ, бүлік ұйымдастырылған жаңа заңдарды жойды. Ла Гаска көп ұзамай абыройлы әскер жинады. Ол өзі қолбасшылықты қолға алып, 1547 жылдың желтоқсан айында Кускоға аттанды. Писарро Куско маңындағы Жакихауана (Саксауана) жазығына күшті күшпен келді, бірақ Ла Гаска өзінің әскери шеберлігіне қарағанда дипломатиялық қабілетіне көбірек арқа сүйегендіктен, Писарроның офицерлерімен келіссөздерге кіріп, оларды уәделер мен қауіп-қатерлер арқылы жеңіп алды. Екі әскер 1548 жылы 9 сәуірде Жакихауана шайқасында кездесті. Писарроның офицерлері мен адамдарының көпшілігі Андтар жын-шайтаны деп аталатын Франсиско де Карвахалды қоспағанда, Ла Гаскаға кетті. Роялистік күштер бір соққы бермей, майдан шеберлері болды. Ла Гаска Писарро мен оның кейбір маңызды ізбасарларын, соның ішінде де Карвахалды өлтірді. Ол қастандық жасағандарды шашыратады, патшалық қолдаушыларды сыйлайды, ал бүлікшілердің көпшілігін кешіреді. Ол сот төрелігін, салық жинауды қайта ұйымдастырды, сондай-ақ жергілікті тұрғындарға қысымға қарсы бірнеше ереже шығарды. Ла Гаска сыпайы, ақылды, бірақ өз міндетіне деген берік адамы еді. 1549 жылы ол өз билігін Аудиенсияға тапсырды. 1550 жылы 27 қаңтарда ол Перуден Испанияға оралды. Ол жерге келгеннен кейін Карл V оны Паленсияның епископы етіп тағайындады. 1561 жылы Филипп II оны Сигуенцаның епископы етіп көтерді. Америкалық тарихшы Уильям Х. Прескотт Гасканың тиімділігінің құпиясы оның күмәнсіз адалдығы деп жазды: Өз мақсаттарына жету үшін ол күшті алдамшылықпен тең деп таныды. Ол тыңдаушыларының сенімдерін жеңу үшін өзінің күш-қуатына сенді. Барлық жалған жалғандықтар арасында Гасканың адалдығына ешқандай айып тағылмаған. Гаска қайтыс болғаннан кейін елу жылдан астам уақыт өткен соң, Фрэнсис Бэкон өзінің "Деформация туралы" эссесінде Гасканың керемет мінезі мен жетістіктері оның физикалық кемшіліктері жасаған нашар әсерді жеңу қажеттілігінен туындаған болуы мүмкін деп болжады. (Прескотттің айтуынша, Гасканың "көзқарасы әсемдікке жатпайтын" және ол "қақырықсыз және жаман пропорцияланған; оның аяқтары денесіне қарағанда тым ұзын болғандықтан, ол мінген кезде ол шын мәнінде болғаннан әлдеқайда қысқа көрінді".)
Шығармалары
Педро де Ла Гасканың Чукимайоны жаулап алуындағы провинциялар туралы әңгіме. Перу. 1549 жыл.