Кіріспе

Протозой паразиттерінің туысы Автоматты таксобокс. Бейне = Бабезия микротидің қан сынамасы, аннотациямен. 1888 жылы румын бактериологы Виктор Бабеш алғаш рет анықтағаннан бері Бабезияның 100-ден астам түрі анықталды. Бабезия түрлері бүкіл әлем бойынша мал шаруашылығын, жабайы және үй жануарларын, кейде адамдарды жұқтырады, олар бабезиоз ауруын тудырады. Құрама Штаттарда B. microti - бұл адамдарда ауру туғызатын бірнеше штаммның ең көп таралған түрі.

Жіктеу

Бабезия - бұл омыртқалы жануарларды, негізінен мал бауырымен қоректілер мен құстарды, сонымен қатар кейде адамдарды жұқтыратын протозоан паразиті. Бабезия микроти ауруының жалпы атаулары: Техас малдығы, қызыл сулы қызылша, құйрық қызылшасы және Нантакет қызылшасы. Тағы бір "батыс" тобы да негізгі Бабезиядан бөлек.

Тарих

Ғасырлар бойы жануарлар ауруы жабайы және үй жануарлары, әсіресе ірі қара мал үшін ауыр ауру ретінде белгілі болды. 1888 жылы Виктор Бабеш алғаш рет Румынияда аурудың себепшісін анықтады және ол Haematococcus bovis деп атаған бактерияға байланысты деп сенді. Ол ауруды тек ірі қара мен қойларда кездесетін ауыр гемолитикалық аурудың белгілерін сипаттап жазды. 1893 жылы американдық Теобальд Смит пен Фред Килборн бұл паразитті Техастағы ірі қара малы қызуының себебі ретінде анықтады. Олар сондай-ақ, құйрықты жұқтырушы агент ретінде анықтады, бұл алғаш рет ауру векторы ретінде жұмыс істейтін буынтұқымдылар туралы түсінікті енгізді. Бұл ауру тек адам емес сүтқоректілерге әсер ететін ауру деп саналады, бірақ 1957 жылы бабезиоздың алғашқы жағдайы адамда байқалды.

Генетика

Бабезиялар қожайынның ерекшелігін көрсетеді, бұл Бабезияның көптеген әртүрлі тұқымдарының пайда болуына мүмкіндік береді, олардың әрқайсысы омыртқалы организмнің әртүрлі түрін жұқтырады. B. bovis және Babesia bigemina тропикалық ортада ірі қара малды жұқтырады, бірақ олар басқа жануарларды, мысалы, ақ құйрықты бұғыны жұқтыра алады. Иттердегі пироплазмалардың ішінара РНК-ның реттілігін анықтау бірқатар қосымша түрлерді анықтады.

Өмірлік цикл

B. microti тұқымдасына жататын паразиттерге тән өмір циклы кеміргіш немесе бұғы қожайындарының биологиялық кезеңін қажет етеді. Ол Ixodidae тұқымдасына жататын құйрықпен осы қожалықтардың арасында таралады. Алдымен, түпкілікті иесі ретінде құйрық өзі жұғады, өйткені ол қан тамағына қосылған кезде гаметоциттерді алады. Сонымен қатар, ол қанды тамақ ішкен кезде бабезияны аралық қожайынға (мысалы, ірі қара малға) енгізеді. Бабезиялар жануардың қызыл қан жасушаларына (эритроциттер) енген кезде, олар спорозоидтар деп аталады. Қызыл қан жасушасының ішінде алғашқылар циклдік болып, трофозоит сақинасына айналады. Трофозоидтар мерозоидтарға айналады, олардың тетрадалық құрылымы бар, олар мальтийлік крест түрінде жасалады. Трофозоидтар мен мерозоидтар эритроцитті бұзады, бұл вирусты қанға тез таратып, жұқпалы паразиттік денелер - вермикульдердің шығуына әкеледі. Құйрықпен жұғатын аурулардың пайда болуы климаттың өзгеруімен тұспа-тұс келетіндігі анықталды. Климаттың өзгеруі мен құйрықпен жұғатын аурулардың таралуы арасындағы байланыстың маңызды фактор ретінде санауға жеткілікті күшті екені белгісіз. Бұл Мегалайяның таулы аймақтарындағы ірі қара малдың Б. бигемина инфекциясының көбеюінің себебін түсіндіреді. Бұл орманды түрлер гипотезалық су қоймалары болып табылады, өйткені олар ауруды ұстайтыны белгілі болса да, толық су қоймасы құзыреті әлі көрсетілмеген. Адамдар арасындағы жұқтыру жағдайларының көпшілігі құйрық векторына байланысты. 2003 жылы Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) қанның қызыл жасушаларын (PRBC) құюдан жұқтырған бабезиоздың 40-тан астам жағдайын, сондай-ақ орган трансплантациясынан тіркелген екі инфекцияны мойындады. Инфекция тудыратын PRBC трансфузиясы қан донорының B. microti антиденелерін тексеру арқылы анықталды. Бабезияның PRBC қан құю арқылы таралуы мемлекеттік ұйымдарға (мысалы, CDC) қан тапсыруды тексерудің стандартты шараларын күшейтуге қысым жасайды. Ауру жұқтырудың басқа да жолдары бар (ауру жұқтырған анадан балаға) Симптомдар пайда болмағандықтан, көптеген әйелдер жүктілік кезінде инфекция жұқтырғанын білмейді, сондықтан осы уақытта туа біткен жұқтыру деңгейін өлшеу белгісіз. Қазіргі уақытта құс бабезиясының векторлары анықталмаған, бірақ олар құрттар деп болжанады.

Эпидемиология

Адамды жұқтыратын түрлердің ішінде B. microti Америкада жиі кездеседі, ал B. divergens - Еуропадағы басым штамм. Эндемиялық аймақтар - құйрық мекендеу аймақтары, соның ішінде АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы орманды аймақтар мен Еуропаның қоңыржай аймақтары. B. poelea сейшель аралдарындағы Desnoeufs аралындағы маскалы суқұйғыдан (Sula dactylatra melanops) тіркелген. Babesia peircei 2 пингвин түрінде, яғни Оңтүстік Африкадан келген көкпенің (Sphenicus demersus) және Оңтүстік Австралиядан келген кішкентай пингвин (Eduyptula minor) түрінде байқалды. Бэбезия беннетти Испанияның жағалауындағы Бенидорм аралындағы сары аяқты шаяннан (Larus cachinnans) байланысты.

Ауру

B. bovis вирусы салдарынан болатын ірі қара бабезиозы бүкіл әлем бойынша ірі қара мал шаруашылығы үшін маңызды кедергі болып табылады.

Адамда

B. microti инфекциясының белгілері, әдетте, жұқпалы құйрық шаққаннан кейін бір- сегіз аптадан кейін пайда болады. Иммундық қызметі қалыпты, көкбауы сау адамдар көбінесе емсіз-ақ қалпына келеді. Олардың ауыр гемолитикалық анемиясы бар, кейде гепатомегалия да байқалады. Паразиттік деңгейі көкбауырсыз науқастарда 85% - ға дейін жетуі мүмкін, ал көкбауырлы және иммундық жүйесі тиімді адамдарда 1 - 10% - ға дейін.

Диагностикалық сынақтар

Бабезияның алғашқы паразиті ретінде, оның жұқтыруын анықтаудың ең тиімді жолы - қан үлгілерін тексеру.

Морфология

Бабезия түрлері қызыл қан жасушаларына (эритроциттер) спорозоидтық сатыда кіреді. Қызыл қан жасушасының ішінде алғашқылар циклдік болып, трофозоит сақинасына айналады. Трофозоидтар мерозоидтарға айналады, олардың тетрадалық құрылымы бар, олар мальтийлік крест түрінде жасалады. Ауыр жағдайларда, қан алмасу трансфузиясы паразиттік жүктемені төмендету үшін жүзеге асырылады. Бабезиозды емдеу примакинді (10 күн бойы 1 мг/ кг PO q24h; примакин фосфаты 1,76% м/в тұрақтандырылған ерітіндіде, Primaquin Solution, MedPet Ltd, Benrose, South Africa) қамтиды. Кейін емді фосфолипидтік қосымшамен (1 капсула/ құс PO q24h 12 күн бойы; соядан алынған фосфолипидтерді майсыздандыру, байыту, 300 мг/ капсула, Essentiale Extreme, Sanofi Aventis Ltd, Midrand, South Africa) жалғастырды; примакиннің гепатотоксикалық әсерін азайту үшін. Бабезия және басқа да құрттар арқылы таралатын ауруларды жұқтырудың алдын алу үшін барлық құстарда эктопаразиттер бар болса, оларды қабылдау кезінде пестицид ұнтағымен (карбарил 50 г/кг) тазалайды және мекемелер күнделікті тазаланады.

Жануарларда алдын алу

1906 жылы Құрама Штаттарда ірі қара бабезиозының тарауышы құйрықты жоюға тырысты. Бұл жою 40 жылдан кейін сәтті аяқталды. Паразитті тиімді бақылау үшін оған тірі әлсіретілген фенотиптерді вакцинациялау қажет. Вакцинаның бірқатар кемшіліктері бар, сондықтан одан да жақсы, қауіпсіз вакциналар әлі де зерттеп жатыр. Соңғы жылдары иммуногендік әлеуетке ие бірнеше паразиттік ақуыздар табылды. Полимеразалық тізбекті реакция, генетикалық секвенирлеу және гендердің биоинформатикалық талдауы арқылы Бразилиядағы B. bovis және T2Bo оқшауланған түрлерінің жоғары сақталу дәрежесі (98100%) анықталды. Осылайша, бұл гендер B. bovis- тің салдарынан болатын ірі қара малдың бабезиозына қарсы рекомбинантты коктейльдік вакцинаға енгізілуі мүмкін.

Адамдағы алдын алу

Бабезияға қарсы ең тиімді қоғамдық денсаулық шарасы - құйрықпен күресуден аулақ болу. Бұл жеке алдын алу арқылы болуы мүмкін, мысалы, құйрықпен ауырған жерлерден аулақ болу (әсіресе мамыр мен қыркүйек аралығында құйрық маусымы кезінде), жеңіл киіммен жабылып тұру, сыртта болғаннан кейін құйрықтарды іздеу және табылған құйрықтарды теріден алып тастау. Басқа шаралар ретінде, құрттар мен жәндіктерге қарсы тиімді деэтт (DEET) қолданады. (ДЭЭТ- ке теріс әсер еткен адамдар үшін басқа да жәндіктерді жұқтырушы заттарды қолдану керек.) Егер денсаулық сақтау бөлімдері ерекше ынталы болса, онда штаттық деңгейде құрттарды жою мүмкін. 1906 жылы Құрама Штаттарда мал ауруының тарауышы типті бөбек ауруын жоюға күш-жігер жұмсалды. Бұл жою 40 жылдан кейін сәтті аяқталды. Векторларды жою арқылы толық жою ұзақ мерзімді жоба болып табылады, бұл бабезиоз мен Лайм ауруының таралуын айтарлықтай азайтады, бірақ денсаулық сақтау басқармалары көбінесе қаржы тапшылығынан қоршалады, сондықтан алдын алу шаралары ұсынылады. Адамдар арасында аурудың таралуы салыстырмалы түрде аз болғандықтан және бірнеше резервуарлар болғандықтан, бабезиоз вакциналарға үміткер емес. Үй жануарларының құйрықтары химиялық акарицидтермен жүйелі түрде бақыланатын аймақтарда B. bovis және B. bigemina инфекциясының жиілігін азайту үшін адамдарға осы паразиттерден болатын қауіп азаяды.