Кіріспе
1945 47 АҚШ-тың Қытайға дипломатиялық миссиясы сәтсіз Маршалл миссиясы (; 20 желтоқсан 1945 қаңтар 1947) - Қытай Коммунистік партиясы мен Ұлттықлер (Куоминданг) арасында келіссөздер жүргізу үшін Қытайға АҚШ армиясының генерал-майтамы Джордж С. Маршаллдың Қытайға жасаған дипломатиялық миссиясы сәтсіз болды.
The Marshall Mission (; 20 December 1945 – January 1947) was a failed diplomatic mission undertaken by US Army General George C. Marshall to China in an attempt to negotiate between the Chinese Communist Party and the Nationalists (Kuomintang) to create a unified Chinese government.
Тарихи негіздер
Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Қытай коммунистері мен Қытай ұлтшылдары арасында қиын жағдай орын алды, бірақ соғыстан бұрын екі жақ та бір-бірімен ашық қақтығыста болды. АҚШ-тың көптеген әскери қызметкерлері мен жеке жазушылары Қытай Коммунистік партиясына барып, оның туралы баяндады. 1936 жылы халықаралық журналист Эдгар Сноу Қытай Коммунистік партиясының жетекші мүшелерімен сұхбатқа барды. Сноу Маоның радикалды революционер емес, реформатор екенін жазып, көптеген оқырмандар қытайлық коммунистер "аграрлық реформаторлар" деген ойға келді. 1944 жылы Дикси миссиясында АҚШ полковнигі Джон Сервис коммунистерге барып, оларды мақтады. Ол оларды демократиялық реформаторлар деп атап, оларды Кеңес коммунистері емес, еуропалық социалистермен салыстырды және олар ұлтшылдардан аз сыбайлас жемқор және хаотикалық деп мәлімдеді. АҚШ-тың Қытайдағы елшісі Кларенс Гаус АҚШ-қа "Қытай үкіметінің барлығын құлап кетуіне жол беруді" ұсынды. Генерал Патрик Херли Қытай коммунистері нағыз коммунист емес деп мәлімдеді. Қытай, Бирма және Үндістан театрының қолбасшысы Джозеф Стилвелл коммунистер ұлттықшылдардан гөрі көп нәрсе істеп жатыр деп бірнеше рет мәлімдеді (Коминтерн статистикасына қайшы). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі топ арасындағы аралық қытайлық азаматтық соғысты тоқтатуға арналған америкалық әрекеттер сәтсіз болды, атап айтқанда Хёрли миссиясы. 1944 жылы генерал Патрик Херли екі топқа да жақындады және олардың айырмашылықтары АҚШ-тағы республикашылар мен демократтарға тең деп сенді. Соғыс кезінде коммунистер де, националистер де жапондықтарға қарсы шабуылға дайындық ретінде басқаларға қарсы адамдар мен қару-жарақтарды ұстап тұрғаны үшін айыптап отырды. Осылайша, елді тұтастай сақтауға деген үмітсіз әрекетімен, АҚШ президенті Гарри С. Трумэн 1945 жылдың соңында Қытайға өзінің арнайы президенттік елшісі ретінде генерал Джордж С. Маршаллды бірлік үкіметін келіссөздер жүргізу үшін жіберді.
Маршалл Қытайға келеді
Маршалл Қытайға 1945 жылы 20 желтоқсанда келді. Оның мақсаты - коммунистік емес Қытайдың Совет Одағының басып кіруіне қарсы қорғаныш болатынына үмітпен, ұлтшылдар мен коммунистерді біріктіру еді. Маршалл бірден екі тарапты да келіссөздерге тартты, олар бір жылдан астам уақытқа созылды. Ешбір маңызды келісімге қол жеткізілмеді, өйткені екі тарап та уақытты пайдаланып, өздерін соңынан туындаған қақтығысқа дайындады. Гексин қозғалысы Маршалл миссиясына қатты қарсы шыққан КМТ фракцияларының бірі болды. Ұлттықлер мен коммунистер арасындағы атысты тоқтатуға көмектесу үшін АҚШ-тың ұлтшылдарға қару-жарақ пен оқ-дәрі сатуы 1946 жылдың 29 шілдесінен 1947 жылдың мамыр айына дейін тоқтатылды. Ақыры, 1947 жылдың қаңтарында келіссөздердің сәтсіз аяқталуына ашуланған Маршалл миссиясы Қытайдан кетті. Маршалл 1946 жылы денсаулығының нашарлауына, Труманның Қытайдағы жағдайды басқаруына қатысты ішкі сынға және басқа да сыртқы саясаттағы мақсаттарға байланысты кетіп қалған болатын. Көп ұзамай Маршалл АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. Маршалл миссиясының сәтсіздігі Қытай Азамат соғысының қайта басталғанын білдірді.
Макартур мен Маккартидің шабуылы
1951 жылы 9 маусымда Дуглас Макартур соғыстан кейінгі Қытайға Маршалл миссиясы "Америка дипломатиялық тарихындағы ең үлкен қателіктердің бірі болды, ол үшін еркін әлем қазір қан мен апатпен төлеп жатыр" деп мәлімдеді сенатор Уильям Ф. Ноулендке жолдаған жеделхатта. 1951 жылы 14 маусымда Корей соғысы америкалық және қытайлық күштер арасындағы ауыр шайқаста тұрып қалған кезде, республикашыл сенатор Джозеф Маккарти Маршалл миссиясына шабуыл жасап, Маршаллдың достан жауға айналған "Қытайдың жоғалуына" тікелей жауапты екенін мәлімдеді. Маккарти АҚШ-тың "Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында жер бетіндегі ең күшті мемлекет ретінде қалыптасқан позициясынан біздің басшылығымыз жариялаған әлсіздікке ұшырауының" себебін "бұл адамзаттың тарихындағы кез келген осындай іс-әрекетті жоққа шығаратын соншалықты үлкен және қарақылды құпия" деп түсіндіреді. Маккарти генерал Альберт Коди Ведемейердің Қытайды бағалы одақтас етіп қалдыратын ақылды жоспар дайындағанын, бірақ ол саботажға ұшырағанын айтты; "біз тек сатқындықта ғана зұлым дарынның оны неге бұзатынын және сәтсіздігін таба аламыз". Маккарти атап айтқанда: Маршалл Қытайға Мемлекеттік департаменттің құпия бұйрықтарымен жіберілгенде, коммунистер сол кезде екі аймақта тұтқындалып, жеңіліспен күресіп жатты, бірақ сол бұйрықтардың арқасында жағдай коммунистердің пайдасына түбегейлі өзгерді. Осы бұйрықтарға сәйкес, біз білетіндей, Маршалл Қытайдағы одақтастарымызға қару-жарақ пен оқ-дәрілерге ембарго салды. Ол қытайлық коммунистердің жапондық техниканы жаулап алған тауларға қол жеткізуіне мүмкіндік беретін Маньчжурияға Ұлттық ұсталған Калган тау жолын ашуға мәжбүр болды. Маршалдың Чан Кайшекті коммунистермен бірлесіп үкімет құруға мәжбүрлеуге тырысқаны туралы елге айтудың қажеті жоқ. Маршаллдың іс-әрекеті туралы қоғамдық пікірлер партиялық бағыт бойынша қатты бөлінді. 1952 жылы АҚШ президенті болып сайланған Дуайт Эйзенхауэр, Трумэн әкімшілігінің Кореядағы сәтсіздіктерін айыптап, Маккартимен бірге науқан жүргізді және Маршаллдың саясатын қорғауға бас тартты.
When Marshall was sent to China with secret State Department orders, the Communists at that time were bottled up in two areas and were fighting a losing battle, but that because of those orders the situation was radically changed in favor of the Communists. Under those orders, as we know, Marshall embargoed all arms and ammunition to our allies in China. He forced the opening of the Nationalist held Kalgan Mountain pass into Manchuria, to the end that the Chinese Communists gained access to the mountains of captured Japanese equipment. No need to tell the country about how Marshall tried to force Chiang Kai shek to form a partnership government with the Communists. Public opinion on Marshall's record became bitterly divided along party lines. In 1952, Dwight Eisenhower, who was running for and became US President, denounced the Truman administration's failures in Korea, campaigned alongside McCarthy, and refused to defend Marshall's policies.
Негізгі дереккөздер
Маршалл, бұл Джордж Кэтлетт. Джордж Кэтлетт Маршаллдың құжаттары. Толығырақ: 5: "Ең жақсы сарбаз", 1945 жылдың 1 қаңтары 1947 жылдың 7 қаңтары. Ларри І. Блэнд және Шарон Ритенур Стивенс, редакторлар. Джонс Хопкинс университеті . Баспасөз, 2003 жыл. 822 б. Мей, Эрнест Р. Труман әкімшілігі мен Қытай 19451949 (1975) қысқаша мазмұны және негізгі көздер. АҚШ Конгресінің халықаралық қатынастар жөніндегі комитеті. Комитеттің сайланған атқарушы сессиясының тыңдаулары, 1943 50 (8 том, Вашингтон, 1976), том. VII: Қиыр Шығыстағы АҚШ саясаты pt. 1 және Pt 2. АҚШ Мемлекеттік департаменті. АҚШ-тың сыртқы қатынастары: Дипломатиялық құжаттар, 1945. онлайн VII том. Қиыр Шығыста: Қытай. Вашингтон, округ: GPO, 1969 жыл. АҚШ-тың сыртқы қатынастары: Дипломатиялық құжаттар, 1946 жыл. IX том. Қиыр Шығыста: Қытай. Вашингтон, Вашингтон: GPO, 1972 жыл. АҚШ-тың сыртқы қатынастары: Дипломатиялық құжаттар, 1946 жыл. Х том . Қиыр Шығыста: Қытай. Вашингтон, Вашингтон: GPO, 1972 жыл. АҚШ-тың сыртқы қатынастары: Дипломатиялық құжаттар, 1947 жыл. VII том. Қиыр Шығыста: Қытай. Вашингтон, Вашингтон: GPO, 1972 жыл.
US Congress, House, Committee on International Relations. Selected Executive Session Hearings of the Committee, 1943 50 (8 vols., Washington, 1976), Vol. VII: United States Policy in the Far East pt. 1 and Pt 2. U. S. Department of State. Foreign Relations of the United States: Diplomatic Papers, 1945. online
Volume VII. The Far East: China. Washington, D. C.: GPO, 1969. Foreign Relations of the United States: Diplomatic Papers, 1946. Volume IX. The Far East: China. Washington, D. C.: GPO, 1972. Foreign Relations of the United States: Diplomatic Papers, 1946. Volume X. The Far East: China. Washington, D. C.: GPO, 1972. Foreign Relations of the United States: Diplomatic Papers, 1947. Volume VII. The Far East: China. Washington, D. C.: GPO, 1972.