Кіріспе
Поул Андерсонның ғылыми-фантастикалық романы радиодрама Операция Луна - американдық жазушы Поул Андерсонның 1999 жылы тамызда жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы; ол 1971 жылы сол автордың "Хаос операциясы" романының жалғасы. Бұл ғарышқа ұшуға ұмтылу және оны тоқтату үшін Койота мен бірнеше шығыс қарсыластарының күш-жігеріне байланысты. IRS (Revenue Securement үшін инквизиция) және NASA (Ұлттық Астральдық Spellcraft Әкімшілігі) де қатысады. Операция Хаостың екі басты кейіпкері Стив Матучек, Nornwell Scrytronics инженері және Вирджиния "Джинни" Матучек зұлым күштермен күресті жалғастырады. Қазір олар тұрмысқа шығып, 40 жасқа толған, олардың үш баласы бар. "Каос" операциясы кезінде 3 жасында тозақтан құтқарып алған бала - Валь, қазір 14-15 жаста; Бен, 10 жаста; және Крисса, 4 жаста. Операция Хаостан бірнеше кейіпкерлер, мысалы Барни Стерласон, Стивтің бастығы және Боб Шығарушы Бычак, ФБР агенті, бірақ олардың романда кішігірім рөлдері бар.
the radio drama
Operation Luna is a science fantasy novel by American writer Poul Anderson, published in August 1999; it is the sequel to the 1971 fixup novel Operation Chaos by the same author. It centers around a space flight attempt and the efforts of Coyote and several Oriental antagonists to stop it. The IRS (Inquisition for Revenue Securement) and NASA (National Astral Spellcraft Administration) also become involved. The two main characters from Operation Chaos, Steve Matuchek, a werewolf and engineer for Nornwell Scrytronics, and Virginia "Ginny" Matuchek continue in their fight against the forces of evil. Now married and in their 40s, they have three children—Val, the child they rescued from Hell in Operation Chaos when she was 3, now 14–15 years old; Ben, 10 years old; and Chryssa, 4 years old. A few characters from Operation Chaos also reappear, such as Barney Sturlason, Steve's boss, and Bob Shining Knife, a Native American F. B. I. agent, though they have small roles in this novel.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Операция Лунаның әлемінде біздің тарихқа ұқсайтын басқа тарих бар, бірақ үлкен "Оянған" әлемге табиғаттан тыс күштер туралы хабардарлық әкелді. Бұл Ояндыру қоғамдағы күрт өзгерістерге әкелді; өнеркәсіптік машиналар негізінен сиқырлы, сиқырлы және "гоэтикалық күштер" арқылы басқарылатын технологиямен алмастырылды. Мысалы, көліктің негізгі түрі - бұл адамдар отыратын кабиналармен жабдықталған сүреуіштер мен сиқырлы кілемдер; радиолар "ұшқыштар" деп аталады, олар, көрінеу, руналармен іске қосылады; ал ғарышқа ұшудың артында қозғалтқыш механикалық технология, сиқырлы кристалдар және мумия шаңы сияқты құпия материалдар арқылы жүзеге асырылады. Стив Америка Құрама Штаттарының Айға адаммен жүретін аппаратты жіберуге арналған алғашқы әрекеті - Селин операциясына арналған ғарыш кемесін жасауға көмектесті. Алайда, миссияға қарсы келетін жаратылыстардан болған апат көлікті қиратып, аспан астронавты Куртис Ньютонды өлтіруге жақындады, бірақ Стив оны құтқарады. Кейін Стив, Джинни және бірнеше адам апатты зерттеуге кіріседі және NASA-дан тәуелсіз Селин операциясының кішірек нұсқасы - Луна операциясын жүзеге асыру жоспарларын жасайды. Операция Селин апатының артында тұрған тұлғалардың жеке басы біршама бүркемеленген және құпия болғандықтан, Стив пен Джинни бірнеше адамның көмегін алады, соның ішінде Зуни бас діни қызметкері Балавахдива; Фоттервик Боттс, сөйлей алатын сиқырлы семсер; және Фаттервик Боттс жасайтын норвегиялық карлик Фджалар. Кейіпкерлер Нью-Мексико штатындағы Галлапта өмір сүрсе де, кейіпкерлер өздерінің зерттеулерінде Лондон, Англия, Норвегияның әртүрлі бөліктері, тіпті Yggdrasil, әлем ағашының аңыздық норвегиялық орны сияқты басқа да жерлерге саяхаттайды. Бұл шамамен 1990 жылдардың аяғында. Олардың алғашқы тергеулері, анық емес болса да, Койотамен ынтымақтасқан зұлым рухтардың Азиядан шыққандығын көрсетеді, бұл оларды Қытай ғалымы, үкімет агенті және тауметуг доктор Фу Чингпен байланысты деп күдіктендіреді. (АҚШ-тың ғарыш кеңістігін зерттеудегі ең үлкен бәсекелесі - бұл романда Ресей емес, Қытай.) Осы арада ФБР Джиннидің ағасы Уиллге күдікпен қарайды. Уилл - "Селин" операциясын жоспарлауда көмек көрсеткен астроном. Стив пен Джиннидің өздері оны зұлым рух билеп алған шығар деп уайымдайды, бірақ тестілеулер бөтен тұлғаның ізін көрсетпейді.
Тақырыптар
Бұл кітапта бірнеше тақырып қарастырылған. Олардың арасында: Діни алуан түрлілік: Стив өзінің және әйелінің агностицизммен жеңілдетілген христиандыққа нұсқаса да, "Бірден-бір шынайы Құдайдың" бар екендігіне көз жеткізіледі, әртүрлі діни дәстүрлердің шынайылығы расталады, соның ішінде америкалықтардың (осыдан-ақ Зуни) нанымдары, скандинав мифологиясы, азиялық дәстүрлер (осыдан-ақ қытай мифологиясы) және иудаизм (шағын бөлігі Стив өзінің еврей көршілерінің қасиеттілігін құрметпен қарайды). Стив басқа пантеондардағы құдайларды Жалғыз Шынайы Құдайдың құдіретіне бағынышты қуатты жаратылыстар ретінде көрсеткенмен, шәкірттерінің сенімдері осындай жандардың адамзаттың құдіреті мен бейімділігіне маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ, қасиеттілік, қандай дәстүрге қарамастан, оның артында тұрған рухани принциптер игі болғанша, өзі бір нәрсе ретінде бағаланады. Саяси сатира: Операция Хаоста сияқты Андерсонның либертариандық идеялары үкімет бейнелеуінде көрінеді. Андерсон кейбір солшыл идеяларды (мысалы, ғылыми зерттеулерге және анархистік идеалдарға қарсы наразылық білдіру, Операция Хаоста айқын көрінеді) жек көретін болса да, оның "үлкен үкімет" пен бюрократияға деген сын-пікірі де айқын көрінеді, өйткені IRS кейіпкерлерді қаржылық қасіретке душар етіп, оларды түсініксіз салық кодекстерімен қоршап тұрады. Расизм және отаршылдық: Селин операциясының орны Американың түпкүлкі тұрғындары резервацияларының ортасында болғандықтан, кейіпкерлер ақ нәсілдің зұлымдықтары мәселесімен бетпе-бет келеді. Кейбір америкалықтар НАСА-ның жерін қасиетті жерге шабуыл ретінде қарайды, ал басқалары қорғаныш сиқырларымен бата береді. Стив бұл мәселелерді өзінің серігі Балавахдиваға және бірнеше құдайларға қарсы тұрып, ақ адамдар қорқынышты нәрселерге қатысқанмен, Солтүстік Америкадағы ірі сүтқоректілерден бастап, апачилер мен анасазилер сияқты тайпалардың зиянды әрекеттеріне дейін барлық нәрсеге сілтеме жасай отырып, америкалықтар да солай дейді. Стивтің (әлде Андерсонның) пікірін ерекше өтініш ретінде қарастыруға болады, бірақ онымен одақтасқандар олар соғысып жатқан күштердің ақтарға ғана емес, Жердің өзіне, адамзаттың және табиғаттың өзіне де жауыздық жасағанына келіседі. Колониялық көзқарастар басқа кейіпкерлерде де, мысалы Фотэрвик Боттс, негізінен ағылшын ұлтшылы (оның шайқастарының көпшілігін ағылшындар жүргізгендіктен), "туған халықтарға" деген бейімділігі бар. Ғылыми прогресс: Стив пен Уилл өздерінің әлемдері жұмыс істейтін өте әртүрлі принциптермен, сиқырлы әсерсіз технологияның мүмкін шектеулі жақтарын талқылайды. Мысалы, олар Альберт Эйнштейн мен Макс Планк өз идеяларын синтездемеген болса, қандай болар еді деп елестетеді, бұл салыстырмалылық теориясы мен кванттық механиканың жеке теорияларына әкелмек. Сонымен қатар, ғарыш зерттеуінің маңыздылығы мен тиімділігі де күмән тудырады. Андерсон ғарыш кеңістігін зерттеуді қолдаған, ал қоғамдық және үкіметтік дауыстармен кездескен қиындықтар ғарыш туралы білім арқылы алынатын пайдаға қарсы. Гендерлік рөлдер: Тура талқыланбағанымен, кей кейіпкерлер, әсіресе Джинни, күшті әйелдер, ал кейбір еркек кейіпкерлер (мысалы, Фджалар және Фотэрвик Боттс) әйелдерді үй қызметшілері ретінде дәстүрлі түрде қарастырады. Алайда, тіпті сол кейіпкерлер әйелдердің күшін құрметтейді, ал еркектік стереотипке сәйкес келетін Стив жиі Джиннидің өзінен әлдеқайда көп күш-қуаты бар екенін айтады және бірнеше жағдайларда ол сиқырлар жасаған немесе өзі жасай алмайтын зерттеулер жасаған кезде шетте отыруға мәжбүр болады.
Religious diversity: Although the narrator, Steve, hints at his and his wife's vague Christianity mitigated by agnosticism, and the existence of a "One True God" is assumed, the reality of a diverse number of religious traditions is affirmed, including Native American (specifically Zuni) beliefs, Norse mythology, Asian traditions (specifically Chinese mythology), and Judaism (in a small part, as Steve regards the holiness of his Jewish neighbors with reverence). Though Steve sees deities in other pantheons as powerful creatures subservient to the power of the One True God, the beliefs of followers have an important role in the power and disposition toward the humanity of such beings. Also, holiness is regarded as something admirable in and of itself, no matter the tradition, so long as the spiritual principles behind it are benign. Political satire: As in Operation Chaos, Anderson's libertarian ideas are reflected in the portrayal of government. While Anderson had a disdain for some leftist ideas (such as protestation against scientific research and anarchist ideals, more clearly evident in Operation Chaos), his criticism of "big government" and bureaucracy also shines through, as the I. R. S. draws the characters into a financial nightmare, beleaguering them with obscure tax codes. Racism and colonialism: Because the site of Operation Selene is amidst Native American reservations, the characters confront the question of white atrocities. Some Native Americans see NASA's site as an incursion on sacred land, while others bless the site with protection spells. Steve deals with these issues by asserting to his companion, Balawahdiwa, and several deities whom he encounters, that though whites have engaged in horrible things, so have Native Americans, citing everything from large mammals in North America to the more malicious activities of tribes such as the Apache and Anasazi. Although Steve's (and perhaps Anderson's) view may be seen as a case of special pleading, those who ally with him agree that the forces they fight against are malevolent to the Earth itself, to humanity and nature, not just to whites. Colonial attitudes are also exposed in other characters, such as Fotherwick Botts, largely an English nationalist (since most of his battles were carried out by Englishmen), who has a prejudice against "natives". Scientific progress: With the very different principles that their world operates under, Steve and Will discuss the possible limitations of technology without the influence of magic. For example, they imagine what it would be like if Albert Einstein and Max Planck did not synthesize their ideas, which would result in separate theories of relativity and quantum mechanics. Also, the relevance and viability of space exploration is also questioned. Though not given as much space as might be expected, Anderson was a supporter of space exploration, and the adversity encountered by public and governmental voices is challenged by the benefits that will be gained through knowledge of the cosmos. Gender roles: Though not directly discussed, some of the characters, especially Ginny, are powerful women, and some of the male characters (such as Fjalar and Fotherwick Botts) have more traditional views of women as domestic servants. However, even those characters come to respect the power that the women have, and Steve, who fits a largely masculine stereotype, often remarks that Ginny has much more power than he does, and in several situations he has to sit aside while she effects spells or does research he is not able to do.
Жарияланымның егжей-тегжейі
Операция Хаос және Операция Луна 1999 жылы Science Fiction Book Club-мен Операция Басқа әлем ретінде бірге жарияланды.