Кіріспе
Яков Тимофеевич Черевиченко:Яков Тимофеевич Черевиче́нко (1894 - 1976) - Кеңес Одағының әскери басшысы және генерал-полковник.
Yakov Timofeyevich Cherevichenko (Я́ков Тимофе́евич Черевиче́нко; 12 October 1894 – 4 July 1976) was a Soviet military leader and colonel general.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және Азамат соғысы
Яков Черевиченко Ресей империясының Новосиловка ауылында (қазіргі Ресей Федерациясының Ростов облысындағы) шаруа отбасында дүниеге келген. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Ресей империясының әскеріне шақырылды. 1917 жылы Қазан төңкерісі кезінде ол аға NCO болды. Революциядан кейін Черевиченко өзінің туған аймағына оралып, жаңадан құрылған большевиктік үкіметті большевиктерге қарсы ақ қозғалысқа қарсы қорғауға арналған партизандық топты ұйымдастырды және бұл топ 1918 жылдың қазан айында Қызыл Армияның құрамына енді. 1919 жылы Ресей Азамат соғысының кезінде Черевиченко большевиктер партиясына қосылды және 1-ші ат әскерінде қызмет етті.
Соғыс аралығы
1924 жылы Қызыл Армияның Жоғары атлы әскер мектебіне оқуға түсіп, 1935 жылы Фрунзе әскери академиясын бітірген. Қызыл Армияда дәстүрлі генерал-офицерлік шендер енгізілген кезде генерал-лейтенант дәрежесіне ие болды және 1940-1941 жылдары Одесса әскери округінің қолбасшысы болды. 1941 жылы ақпанда генерал-полковник болып тағайындалды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Черевиченко 1941 жылдың маусым айынан қыркүйек айына дейін 9-шы армияның және 1941 жылдың 29 қыркүйегінен 4 қазанына дейін 2-ші армияның қолбасшысы болды. 1941 жылы 5 қазанда генерал-лейтенант Дмитрий Рябышевтен Оңтүстік майданға (армия тобы) басшылықты қолға алды. 1941 жылдың қазан айына қарай Украинаның басым бөлігі неміс қолында болған кезде Клейсттің танк әскерлері Миус өзенінен Ресейдің Ростов облысына қарай алға жылды. Шеревиченко және оңтүстік-батыс бағыттағы армияның қолбасшысы, маршал Семен Тимошенко қарсы шабуыл жасауға дайындалды. Тимошенко кейіннен оңтүстік-батыс майданнан екі атқыштар дивизиясы мен танк бригадасын оңтүстік майданның резервін дайындау үшін ауыстырды және штаб бастығы генерал-майор Алексей Антоновпен бірге жасалған жоспарға қол қойды, ал Ставка сонымен қатар Тимошенконың өтініші бойынша операцияны күшейту үшін 37-ші армияны ұсынды. 2 желтоқсанда немістер танкілерімен Миус өзеніне қарай оралды. 1942 жылы сәуірде генерал-лейтенант Филипп Голиков Брянск майданының қолбасшысы лауазымынан босатылған Черевиченко Солтүстік Кавказ майданының қолбасшысының орынбасары болды. 1942 жылдың тамызында Будённый Черевиченконы Қара теңіз күштер тобының қолбасшысы етіп тағайындады, оның жауапкершілігіне 1942 жылдың күзінде "Көк" операциясы барысында немістердің қолына түскен Новороссийск портын және оның Қара теңіз флотының әскери базасын қорғау кірді. Жоғары командадағы жоғары офицерлер бұдан былай бұрынғыдай құрметтемеген Черевиченко 1942 жылдың қазан айында Кеңестер Батыс майданының 5-ші армиясының қолбасшысы болды. Ол генерал-лейтенант Иван Федунинскийдің Волхов майданының қолбасшысының орынбасары қызметіне көтерілгеннен кейін оның орнына тағайындалды. Генерал-лейтенант Виталий Поленовтің пайдасына осы командадан босатылған Черевиченко 1943 жылдың сәуіріне дейін командирлік жауапкершіліксіз Ставканың қарамағында қалды, ол Солтүстік Кавказ майданының командирінің көмекшісі болды (мамыр айына дейін генерал-полковник Иван Масленников, содан кейін генерал-полковник Иван Петров). Черевиченко 1943 жылдың қыркүйегінде Харьков әскери округінің командалық офицері лауазымында болды, содан кейін 1944 жылдың қаңтарына дейін Ставканың және 2-ші және 1-ші Белоруссия майдандарының әскери кеңестерінің қарамағында болды. 1945 жылдың сәуір айының соңында 7-ші атқыштар корпусының қолбасшысы болып тағайындалды. Бұл бөлім Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында 1-ші Белоруссия майданының бөлігі ретінде Берлин шайқасына қатысты.
Соғыстан кейінгі
Черевиченко 1948-1950 жылдары Таурид әскери округінің қолбасшысының көмекшісі болды. 1950 жылы Черевиченко әскери қызметтен зейнетке шықты. Ол 1976 жылы 4 шілдеде қайтыс болды.