Кіріспе

Пётр Григорьевич Шафранов (; 4 қараша 1972 жыл) - Кеңес Армиясының генерал-полковник және Кеңес Одағының Батыры. 1919 жылы Қызыл Армияға шақырылған Шафранов Ресей Азамат соғысында жаяу әскер ретінде шайқасты. 1920 жылдары ол артиллерия бөлімдерінде кіші командир болды және 1930 жылдардың аяғында артиллерия штабында қызмет етті. Барбаросса операциясы басталғаннан кейін ол артиллерия полкіне басшылық етуге жіберілді және 1941 жылдың соңында 249-шы атқыштар дивизиясының артиллерия командирі болды, ол 16-шы гвардиялық атқыштар дивизиясы болды. Шафранов 1942-1943 жылдары соңғысын, 1943-1944 жылдары 36-шы гвардиялық атқыштар корпусын, 1944 жылдың соңында қысқа уақытқа 5-ші армияны және 1945 жылдың қаңтарынан 31-ші армияны басқарды. Шығыс Пруссия шабуылда 31-ші армияны басқарғаны үшін Шафранов Кеңес Одағының Батыры атанды. Соғыстан кейін ол Ұлттық әуе қорғанысы күштерінде командалық лауазымдарда қызмет етті және 1965 жылы зейнетке шыққан Венгрия Халық Республикасына Варшава Шарты Ұйымының Біріккен Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысының өкілі ретінде мансабын аяқтады.

Ерте өмір, Ресей Азамат соғысы және соғыс аралығы

Шафранов Қазан губернациясы Тетушский уездінің (қазіргі Буинский ауданы, Татарстан) Большое Фроловое ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. 1914 жылы Царицынға барып, 1917 жылға дейін теңізші және рульші болып жұмыс істеді. Ресейдің Азамат соғысы кезінде 1919 жылы қазан айында Қызыл Армияға шақырылып, бастапқыда Қызыл Армияның адамы ретінде Казаньдегі 4-ші резервтік атқыштар полкіне жіберілді. Шафранов 13 -ші атқыштар дивизиясының 112-ші атқыштар полкіне ауыстырылды, ол Батыс майданда латыш және фин әскерлеріне қарсы шайқасты. 1920 жылдың шілдесінен бастап 15-ші атқыштар дивизиясының 131-ші атқыштар полкінде жасақ басшысы болып қызмет етті. Соңғысымен бірге Шафранов Каховка көпір басында, Солтүстік Таурида шабуылда және Перекоп-Чонгар операциясында Врангель армиясына қарсы шайқасты. Врангель жеңілгеннен кейін 1921 жылы мамыр айында Шафранов Қызыл Армияның 15-ші атқыштар дивизиясының хатты ротасына кірді. 1921 жылы қыркүйекте 6-шы Саратов артиллерия курстарына оқуға түсіп, 1922 жылдың мамыр мен қараша айларында Басмачи қозғалысына қарсы Түркістан майданында студенттік жасақпен ұжым басшысы болып шайқасты. 1923 жылдың ақпан айында курсты бітіргеннен кейін Шафранов Житомирде орналасқан 44-ші атқыштар дивизиясының артиллерия батальонында оқ-дәрі командирі және взвод командирі болды. Сол жылдың қазан айында Черкассы қаласында 99-артиллерия полкінде взвод командирі және батарея командирі ассистенті болды. Шафранов 1926 жылдың қазанынан бастап Киев артиллерия мектебінде оқыды, содан кейін Сумы артиллерия мектебінде курсанттар батареясының старшинасы болып қызмет етті. 1928 жылы наурыз айында оқуын бітірген соң, Ленинград әскери округінің 56-артиллерия полкіне Псковке жіберілді, батарея командирі және полк мектебінің меңгерушісі болып қызмет етті. Шафранов 1930 жылдың маусым айынан бастап Қызыл Армияның Ф. Е. Дзержинский атындағы әскери-техникалық академиясында (Қызыл Армияның Ф. Е. Дзержинский атындағы артиллерия академиясы деп қайта аталды) оқыды. 1934 жылдың қарашасында бітіргеннен кейін академияның адъюнкты (дипломдық студенті) болды. 1935 жылдың мамыр айынан бастап Қызыл Армияның бас артиллерия басқармасында ең жоғары білікті инженер болып қызмет етті. 1937 жылдың қыркүйегінде басқарманың бөлім меңгерушісі болды. Шафранов 1938 жылдың шілдесінен бастап Халық Комиссарлары Кеңесінің Қорғаныс комитетінің сектор және бөлім басшысы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың маусым айында Барбаросса операциясы басталғаннан кейін, Шәфрановқа шілде айында резервтік майданның 31-ші армиясының 247-ші атқыштар дивизиясының 778-ші артиллерия полкіне басшылық берілді. Қазан айынан бастап ол 249-шы атқыштар дивизиясының артиллерия бастығы болды, ол Калинин және Солтүстік-Батыс майдандарында 22-ші және 4-ші шок армиялармен соғысты. 1942 жылдың қаңтар мен ақпан айларында Пено, Андреаполь, Торопец және Велиж үшін соғысқан Шафранов "артиллериялық жаяу әскердің ынтымақтастығын және артиллериялық атысты қолдауды шебер ұйымдастырғаны" үшін құрметке ие болды, ол үшін 1942 жылдың 31 қаңтарында Қызыл Ту орденімен марапатталды. Ол 249-шы дивизия наурыз айында 16-шы гвардиялық атқыштар дивизиясына айналғаннан кейін де өз лауазымында болды. Шафранов 16 тамызда дивизияның командирі болды, 27 қарашада генерал-майор болды. Ол 1943 жылдың ақпанына дейін Батыс майданның 30-шы армиясының құрамында Старица аймағындағы қорғаныс шайқастарында дивизияны басқарды. Наурыз айында Ржев-Вязма стратегиялық шабуылда генерал-майор болып тағайындалған Шафранов дивизия Волга өзенінен өтіп, Ржевті басып алғанға дейін "жақсылап қарсыластың алдыңғы қорғанысын бұзып өтуді ұйымдастырды". Кейіннен Брянск майданының 11-ші гвардиялық армиясында Кутузов операциясы мен 1943 жылдың ортасында Карачев пен Городок үшін шайқаста дивизияны басқарды. Кутузов операциясындағы "жауынгерлік тапсырмаларды сәтті орындағаны" үшін Шафранов 2-сыныпты Кутузов орденімен марапатталды. Қыркүйек айының басында 36-шы гвардиялық атқыштар корпусының қолбасшысы болып тағайындалған Шафранов 1943 және 1944 жылдардағы шабуылдар кезінде Брянск, 2-ші және 1-ші Балтық және 3-ші Белоруссия майдандарында 11-ші гвардиялық армияның құрамында соңғысын басқарды. 1944 жылдың маусым айының соңында "Багратион" операциясының Витебск-Орша шабуылда корпусты "қанықты басқару" үшін, оның барысында фланг маневрін жасап, Орша темір жол торабын басып алған, ол 2-сыныпты Богдан Хмельницкий орденімен марапатталды. Шілдеде Каунас шабуыл кезінде корпус Неман өзенінен өтіп, үш күн ішінде алға басып, Калварияны басып алды. 13 қыркүйекте генерал-лейтенант болып тағайындалды. 16 қазанда 3-ші Белоруссия майданының 5-ші армиясына қолбасшылық берген Шафранов 15 желтоқсанда 1-ші Украина майданының 31-ші армиясына қолбасшылық етуге ауысты. Оның қолбасшылығымен армия Шығыс Пруссия шабуылда Ширвиндт, Лабиау, Вехлау және Тапиауды басып алды, олар Кенигсбергке жақындады. Шабуылды жалғастыра отырып, армия Фриш Хафтың жағалауындағы соңғы неміс бекінісі Хелигенбейлді басып алды және наурыз айында Шығыс Пруссиядағы қоршалған неміс әскерлерін жойды. "Күшті басшылығы" үшін Шафрановқа 1945 жылы 19 сәуірде Кеңес Одағының Батыры атағы мен Ленин ордені берілді. Ол май айының басында Прага шабуылда соғысты аяқтады.

Соғыстан кейінгі

Соғыс аяқталғаннан кейін Шафранов армияға басшылық етуді жалғастырды. 1948 жылдың тамызында Ворошилов атындағы жоғары әскери академияның жоғары академиялық курстарын бітіріп, Донбас әуе қорғанысы аймағының әскерлерінің қолбасшысы болды. 1952 жылдың маусым айынан бастап Баку әуе қорғанысы аймағын және 1954 жылдың сәуірінен бастап Орал әуе қорғанысы аймағын біріне-бірі басшылыққа алғаннан кейін, Шафранов 1954 және 1955 жылдар аралығында Орал әуе қорғанысы армиясына қолбасшылық етті, сонымен бірге Орал әскери округінің әскерлерінің әуе қорғанысы жөніндегі қолбасшысының орынбасары қызметін атқарды. 1955 жылдың мамыр айынан бастап ол 1956 жылдың шілдесінде Ворошилов жоғары әскери академиясының әуе қорғанысы бөлімінің бастығы болғанға дейін әуе қорғанысы үшін Транскавказ әскери округінің әскерлерінің қолбасшысының орынбасары болып қызмет атқарды. Сол жылдың желтоқсан айында Әуе қорғанысы күштерінің әскери командалық академиясының басшысы болып тағайындалған Шафранов 1958 жылы генерал-полковник болып тағайындалды. 1959 жылы қарашада Венгрия Халық Армиясының бас әскери кеңесшісі болды. 1961 жылдың тамызында ол Варшава Шарты Ұйымының Біріккен Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысының Венгрия Халық Республикасындағы өкілі болды, бұл 1965 жылы зейнетке шыққанға дейін атқарылған соңғы лауазымы. Шафранов Мәскеуде өмір сүрді, 1972 жылы 4 қарашада қайтыс болды, Новодевичье зиратында жерленді. Оның артында ұл мен қыз қалды.