Кіріспе

2005 жылы Хуан Карлос Кремата Малбертидің фильмі Viva Cuba - 2005 жылы режиссер және сценарий авторы Хуан Карлос Кремата, режиссері мен сценарий авторы Манолито Родригес. Бұл 2005 жылғы Канн кинофестивалінде балалар киносы үшін "Grand Prix Écrans Juniors" сыйлығын алған алғашқы кубалық фильм болды. Viva Cuba - бұл жолдардағы фильмдердегі ертегі, Кремата Кубадағы жергілікті проблемаларды елдің балаларының көзқарасы бойынша қарастырады. Ол камераны фильмнің басты кейіпкерлері Малу (Малу Таррау Броше) мен Жоржитоның (Жоржито Мило Авила) көзіне дейін төмендетеді.

Өмірбаян

Viva Cuba - бұл Кубаның тәуелсіз фильмі, ол эмиграцияны және оның достары мен туыстарын тастап кетуі мүмкін балаларға әсерін зерттейді. Жастар жиі кеңессіз-ақ, тамырдан шығарылады, содан кейін олар жаңа ортамен күресуге мәжбүр болады. Бір көріністе Малу мен Жоргито қай кезде кездесіп қалуы мүмкін екенін талқылайды. Олар өмірлері өзгеріп, жаңа қуаныш пен қиындықтарға тап болғанда бір-бірін ұмытуды ғана үміттенуі мүмкін. Көріп отырған адам олардың қайта кездеспейді деп ойлайды, егер Малуның анасына қайтадан кіру рұқсат етілмесе, бұл Кубаның иммиграциялық заңдарын ескере отырып, өте сирек болады.

Сюжет

Viva Cuba Кубада өтеді және екі басты кейіпкер - орта таптан шыққан және жалғыз басты анасымен өскен Малу және анасы кедей социалист, әкесі алкоголик Жоргито. Фильм екі түрлі ортадан шыққан екі баланы қолданып, бұл балалар Куба халқының символы екенін және болашақтың нәтижелерін болжауға қабілетті ме, жоқ па екенін көрсетеді. Екі әйел де Малу мен Жоргитоның арасындағы байланыстың қаншалықты күшті екенін мойындамайды. Малуның әжесі қайтыс болғаннан кейін, балалар Малуның анасы Кубадан басқа елге кетуді жоспарлап отырғанын біледі, онда оның жігіті бар, Жоржито олар қашып кетіп, аралдың екінші жағына барып, Малуның әкесімен кездесіп, оны Малу мен анасының елден кетуіне мүмкіндік беретін нысандарға қол қоюға көндіруді ұсынады. Екі баланың әлеуметтік жағдайы бір-бірінен мүлдем өзгеше болғандықтан, екеуінің де саяхатқа дайындалып жатқаны көрінеді. Малуның таза киімдері, таңғы асқа арналған пластикалық тостағаны және ойыншықтары Жоргитоның таза емес киімдері мен таңғы асқа арналған металл тостағанмен салыстырылады. Екі бала оларды іздеуге жіберілген полициядан қашып, сапарға шығады. Екі баланың жоғалуы аналарды қайғысына бөлейді. Жоргито өзімен бірге әкелген картаны жоғалтады, ал екі баланың арасында шиеленістер пайда болады. Малу радио арқылы таратылатын бір фестивальдің сахнасында ән шырқады. Балалардың ата-аналары Малуды теледидардан көріп, Малу мен Жоржито шынымен маякқа қарай бара жатқан сияқты. Содан кейін Жоржито Малуға ашуланады. Олар бір-бірін қорлайды; Малу Жоргитоның әлеуметтік мәртебесін көтереді, ал Жоргито Малудың анасын жезөкше деп атайды. Алайда, олар қалған сапарда бір-біріне жабысып қалды. Бір күні Малу аш болады, ал екі бала қорада тонна азық-түлік пен тауарлар бар, бірақ олар оның кімге тиесілі екенін білмейді. Балалар кімнің қандай тамақ жеуіне болатынын таласады, ал шатырдың иесі келіп, олардың неге кіргізгенін сұрайды. Малу олардың оқиғасын түсіндіреді, ал ол Жоргитомен бірге олар енді дос болғысы келмейтінін түсіндіруге тырысады. Шатыр иесі оларға шынайы достар әрқашан достар болып қалатынын, тіпті олар ұрысқанымен, Малу мен Жоргитоның байланысын қалпына келтіреді. Олар Малуның әкесі жұмыс істейтін маякқа жеткенде, ол оны басқаша ынандыруға үлгермей, құжаттарға қол қойылды. Ата-аналар (Малуның әкесі жоқ) балалардың алдында маякқа жетіп, балаларын ұрып-соғып, бір-бірімен айтыса бастайды. Екі бала ұрыс-керістен қашып кетеді және бір-бірін жартастан жұбатады, өйткені үлкен толқын оларды жуып тастайды, фильм аяқталады.

Қорытынды

Осы ұзақ және қиын жолдан кейін балалар өздері болмай қалатын оқиғаларды тоқтата алмайтынын, Куба халқы өзгеру үшін күресе алатынын түсінеді, бірақ бұл мүмкін болмас. Балалар қашып кетіп, жардың басына шығады, құшақтасып, судың үстіне құлап түседі. Бұл олардың нәтижеге қанағаттанбағандықтан секіріп кеткенін білдіреді. Бұл Куба халқының осы уақыт ішінде жағдайдың қалай өрбіп жатқанына әлі де қанағаттанбағанын және оны өзгерте алмайтынын білдіреді. Тағы бір қорытынды: балалар құшақтасқаннан кейін жардан секіріп түсіп, өз-өзіне қол жұмсайды. Фильмнің соңы не болғаны белгісіз, балалар аман қалды ма, жоқ па, сол кездегі Кубаның болашағы белгісіз болғандай, жағдай жақсара ма, әлде нашарлайды ма, белгісіз. Балалар Куба халқының сол кездегі көзқарасын бейнелейді. Олар өткеннің өздерінің болашағына қандай әсер ететінін және бұл өзгерістердің Кубаның болашағына қаншалықты әсер ететінін білмеді.

Талдау

Кубада орын алған оқиғалар, Малу орта таптық отбасынан шыққан және жалғыз басты анасы оның Жоржитомен ойнауын қаламайды, өйткені ол оның тегі қарапайым және қарапайым деп санайды. Жоргитоның анасы, отбасының әлеуметтік жағдайына мақтанған кедей социалист, ұлына ұқсас шектеулер қояды. Бірақ бұл екі әйел де Малу мен Жоргитоның арасындағы байланыстың қаншалықты күшті екенін мойындамайды. Малуның әжесі қайтыс болғаннан кейін, балалар Малуның анасы Кубадан басқа елге кетуді жоспарлап отырғанын біледі, онда оның жігіті бар, Жоржито олар қашып кетіп, аралдың екінші жағына барып, Малуның әкесімен кездесіп, оны Малу мен анасының елден кетуіне мүмкіндік беретін нысандарға қол қоюға көндіруді ұсынады. Екі баланың әлеуметтік жағдайы бір-бірінен мүлдем өзгеше болғандықтан, екеуінің де саяхатқа дайындалып жатқаны көрінеді. Малуның таза киімдері, таңғы асқа арналған пластикалық тостағаны және ойыншықтары Жоргитоның таза емес киімдері мен таңғы асқа арналған металл тостағанмен салыстырылады. Екі бала оларды іздеуге жіберілген полициядан қашып, сапарға шығады. Екі баланың жоғалуы аналарды қайғысына бөлейді. Жоржито өзімен бірге әкелген картаны жоғалтады және екі баланың арасында шиеленістер пайда болады. Малу радио арқылы таратылатын бір фестивальдің сахнасында ән шырқады. Балалардың ата-аналары Малуды теледидардан көріп, Малу мен Жоржито шынымен маякқа қарай бара жатқан сияқты. Содан кейін Жоржито Малуға ашуланады. Олар бір-бірін қорлайды; Малу Жоргитоның әлеуметтік мәртебесін көтереді, ал Жоргито Малудың анасын жезөкше деп атайды. Алайда, олар қалған сапарда бір-біріне жабысып қалды. Бір күні Малу аш болады, ал екі бала қорада тонна азық-түлік пен тауарлар бар, бірақ олар оның кімге тиесілі екенін білмейді. Балалар кімнің қандай тамақ жейтінін таласады, ал шатырдың иесі келіп, олардың неге кіргізгенін сұрайды. Малу олардың оқиғасын түсіндіреді, ал ол Жоргитомен бірге олар енді дос болғысы келмейтінін түсіндіруге тырысады. Шатыр иесі оларға шынайы достар әрқашан достар болып қалатынын, тіпті олар ұрысқанымен, Малу мен Жоргитоның байланысын қалпына келтіреді. Олар Малуның әкесі жұмыс істейтін маякқа жеткенде, ол оны басқаша ынандыруға үлгермей, құжаттарға қол қойылды. Ата-аналар (Малуның әкесі жоқ) балалардың алдында маякқа жетіп, балаларын ұрып-соғып, бір-бірімен айтыса бастайды. Екі бала ұрыс-керістен қашып кетіп, бір-бірін жағаға жақындатып жұбатады. Малу мен Жоржито жардан төмен түсіп, кең мұхиттың алдында тұрып, қатты құшақтасып, Жоржитоның достығы мәңгілік екендігін дәлелдейді. Фильмде бұл көрсетілмеген болса да, екі бала жардан секіріп, өз-өзіне қол жұмсайды. Сонымен қатар, балалардың барлық уақытта қиялға салынғандығы және соңғы көрініс олардың тәндік өлімін емес, олардың сүйікті достығының өлімін білдіреді. Фильмдер жалған қарумен ойнайтын кішігірім балалардан басталады. Кейінірек Малу Испанияның патшайымы болғым келеді деп мәлімдейді, балалар Испания соғысына қатысып жатқандай етіп, Куба Испанияға қарсы. Балалар бұл ойынды ойын ретінде ойнап жатқандықтан, олар соғыстың мәнін, оның не үшін бар екенін және соғыстан кейін қандай нәтижелер болатынын толық түсінбейді деп түсіндіріледі. Фильм барысында ата-аналар болашақта Кубада не болатынын білмей отырғанын айтады. Малуның әжесі қайтыс болғаннан кейін, Малу оның болашақ күйеуімен Кубадан кету туралы сөйлесіп жатқанын естіді, өйткені қазір оның анасы қайтыс болғандықтан, оларға онда ештеңе қалмады. Малу кеткісі келмейді, сондықтан ол Жоржитомен бірге мәселені өз қолына алады. Кубадағы көптеген адамдар өздерінің себептерімен солай істеді. Фильмде қазірдің өзінде балалардың ата-аналарының жоспарлаған іс-әрекеттеріне қатысы жоқ екені көрсетіліп жатыр, Куба халқының болашағы қандай болатыны туралы да пікірлері жоқ. Балаларға ата-анасы үйден кететінін айтса, қиынға соғады, бірақ Кубада кейбір адамдар осы уақытта қауіпсіз болу үшін кетуге мәжбүр болды. Себебі, Малу әжесінен айырылып, енді әкесінің оған барлық достарын тастап кету керектігін айтып отырғанын білген. Балалар анасының ойын өзгерте алмайтынын түсінбей, әкесін іздеп кетеді. Куба халқы өздеріне қалай қарайды деп біреудің қалай айтатынын түсінбейді. Балалардың әкесі Малуға жеткенде, ол құжатқа қол қойған болатын. Ол жылап, қалайша ол қағаздарға қол қоя алады деп сұрайды, өйткені одан ешкім оның кетуін қалағанын сұраған жоқ. Бұл іс-әрекеттер Кубада болып жатқан оқиғала...

Қабылдау

Фильм кассалық хитке айналды және көптеген ұлттық және халықаралық марапаттар алды, өйткені ол әлемнің көптеген кинофестивальдарында көрсетілді, соның ішінде 2005 жылғы Канн кинофестивалі, онда ол Grand Prix Ecrans Juniors сыйлығын жеңіп алды, сонымен қатар Австралия, Италия, Гватемала, Германия, Франция және Тайвань сияқты түрлі елдерде марапаттар алды. 2008 жылы бүкіл Венесуэла бойынша көрсетілді. Фильм 2015 жылдың шілдесінде Калифорнияның Севастополь қаласында өткен Сонома округінің Куба кинофестивалендә көрсетілді.