Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Страбайн каналы - Солтүстік Ирландияның Тайрон графтығындағы қысқа (6,5 км) канал. Ол Стребайн базар қаласын кеме жүретін Фойл өзеніне, содан солтүстік Ирландия жағалауындағы Фойл портына жалғастырды. Канал 1796 жылы ашылып, 1962 жылы жабылды.
The Strabane Canal is a short (6.5 km) canal in County Tyrone, Northern Ireland. It connected the market town of Strabane to the navigable River Foyle and from there to the port of Foyle Port on the north coast of Ireland. The canal opened in 1796 and closed in 1962.
Тарих
Стребайн каналын Аберкорнның 1-ші маркизі Стребайн мен оның жақын маңына өнеркәсіптік және коммерциялық дамуды ынталандырудың жолы ретінде ойлап тапты, оның көпшілігі оның иелігінде болды. Парламенттің актісі каналдың құрылысына рұқсат беру үшін алынды, бірақ каналға қажетті жерді маркиздің агенттері меншік иелерімен келісім бойынша сатып алды, ал жобаға 11 858 фунт стерлинг жұмсалды, оны маркиз жеке қаржыландырды, оған Ирландия парламенті 3 703 фунт стерлинг несие берді. Канал Лектегі Лох-Фойл көлінің су ағысынан, Дерриден жоғары қарай, Страбэнге дейін созылып жатыр. Ол Фойл өзенінен Бернденнет өзенінің тоғысуынан жоғары шығып, Крампси шлюзына кірді. Негізгі су көздері Девин шлюзының үстіндегі каналға кірген оттан алынған, бұл жалғыз салынған шлюз. 1820 жылдан бастап жергілікті тұрғындар тобы сол кездегі жас 2-ші Аберкорн маркизінен (кейіннен 1-ші Аберкорн герцогы болды) каналды жалға алды және оны табысты жүргізуді жалғастырды. 1836 жылы Стребайн мен Дерри арасындағы сапарға 583 жеңіл кеме қатынайды, олардың ішінде жалпы саны 10 535 тонна, оның көпшілігі астық болды. Стребанедегі жағалауда бірнеше қоймалар, астық қоймалары мен кемежайлар салынды. Канал он тоғызыншы ғасырдың бірінші ширегінде Страбейн мен Лиффордқа едәуір өркендеу әкелді және қалалар ауыл шаруашылығы өнімдерінің гүлденген нарығына айналды. Алайда 1847 жылы Дерриден Страбайнға дейін темір жол ашылды, ол 1852 жылы Омага дейін ұзартылды, және көп ұзамай темір жолдарды жалғастыру желісі пайда болды. Бұл каналға үлкен әсер етті, ал көп ұзамай ол қаржы жағынан қиындыққа ұшырады. Соңғы 40 жыл бойы каналды жалға алған канал компаниясы 1860 жылы таратылды, оның орнына Страбайн булы навигациялық компаниясы құрылды. ХХ ғасырдың соңына дейін көлік тасымалы шамамен 20 000 тонна болғанмен, бұл 2000 - 3000 фунт стерлингке дейін табыс әкелді, ал пайдалану шығындары мен жалға төлеу кезінде таза жылдық табыс әрқашан 300 фунт стерлингтен төмен болды. Жаңа компания да таратылды, 1890 жылы оның орнына жылына £ 300-ға 31 жылдық жалға алған Strabane Canal Company пайда болды. 1888 жылы "Темір жол және каналдар қозғалысы туралы" заң әрбір мемлекеттік компанияның сауда кеңесіне тарифтер мен алымдарды хабарлауын міндетті етті. Егер сауда палатасы қолданыстағы тарифтерді мақұлдамаса, онда жаңа тарифтерді белгілеуге өкілетті. Страбейн канал компаниясы жеке компания екенін және сондықтан Заңнан босатылғанын, ал каналға ие болған Аберкорнның 2-ші герцогы Лордтар палатасына шағым жасағанын айтты. 1898 жылы сауда кеңесінен подполковник Аддисонды канал мен компанияның істерін тексеруге жіберді. Жергілікті тұрғындар каналдың кеме жүзуге жарамсыз екендігіне, ал Аддисонның шығыс жағалауын нығайту керектігіне, каналдың жер-жерінде терең емес екеніне және қақпаларды жөндеу қажет екеніне қарамастан, ол каналдың әлі де кеме жүзуге жарамды екеніне үкім шығарды. Алайда, операциялық компания 1888 жылғы заң қолданылған, мемлекеттік компания болып саналды және тоннаждық мөлшерлемесі 6d (2,5p) тоннаға дейін төмендетілді, бұл бұрын қолданылған мөлшерлеменің төрттен бірі.
The Strabane Canal was conceived by The 1st Marquess of Abercorn as a way of encouraging industrial and commercial development in Strabane and its immediate surroundings, most of which was within his estates. An Act of Parliament was obtained to authorise the construction of the canal, although the land required for the canal was bought by the Marquess's agents by agreement with the owners, and the project, which cost £11,858, was privately funded by the Marquess, assisted by a loan of £3,703 from the Irish Parliament. The canal ran from the tidal waters of Lough Foyle at Leck, some upstream from Derry, to Strabane. It left the Foyle just above its junction with the Burndennet River, to enter Crampsie's Lock. The main water supply was from a burn which entered the canal above Devine's Lock, the only other lock built. From 1820, a group of local people leased the canal from the then young 2nd Marquess of Abercorn (who later became The 1st Duke of Abercorn), and continued to run it successfully. 583 lighters made the journey between Strabane and Derry in 1836, carrying a total of 10,535 tons, most of which was grain. A number of warehouses, grain stores and wharves were built along the banks at Strabane. The canal brought considerable prosperity to Strabane and to Lifford in the first quarter of the nineteenth century and the towns became flourishing markets for agricultural produce. However, in 1847 a railway opened from Derry to Strabane, which was extended to Omagh in 1852, and a network of connecting railways soon developed. The effect on the canal was dramatic, and the canal was soon in financial difficulties. The canal company which had leased the canal for the last 40 years was wound up in 1860, to be replaced by the Strabane Steam Navigation Company. Although traffic remained at about 20,000 tons until the end of the century, this generated between £2,000 and £3,000 of income, and by the time operating costs and the lease were paid, the net annual revenue was always below £300. The new company was also wound up, to be replaced by the Strabane Canal Company in 1890, who took out a 31 year lease at £300 per year. In 1888, the Railway & Canal Traffic Act had made it compulsory for every public company to notify the Board of Trade of their rates and charges. The Board of Trade had powers to set new rates if they did not approve of the existing rates. The Strabane Canal Company argued that it was a private company, and therefore exempt from the Act, while The 2nd Duke of Abercorn, who owned the canal, appealed to the House of Lords. Lieutenant Colonel Addison was duly despatched from the Board of Trade to inspect the canal and the affairs of the company in 1898. Despite local allegations that the canal was unnavigable, and the findings of Addison that the east bank needed to be strengthened, the channel was shallow in places, and the gates needed to be repaired, he ruled that the canal was still navigable. However, the operating company was deemed to be a public company, to whom the 1888 Act applied, and the tonnage rate was reduced to 6d (2.5p) per ton by the Board of Trade, one quarter of the rate that had previously been charged.
Құлдырау
Жағдай нашарлай берді. Судың тереңдігі 1 метрден аз, өйткені шығыс жағалауының 3 шақырымы су өткізбейтін етіп жөндеуді қажет етті, ал құлыптың қақпалары ағып кетті. Дери билігінің каналды суаруды жүзеге асыра алмауының нәтижесінде каналдың кіреберісінен төмен Фойлда сағалар мен құм жағалаулары пайда болды. Каналдың алғашқы жылдары каноэлер Страбайнға жетуі мүмкін болса, бұл енді мүмкін емес, өйткені 1860 жылдары Дерридегі Карлайл көпірі және тар теңіз жолындағы Донегал теміржолын алып баратын көпір Страбайн алабынан төменгі каналдан. Бұрын каналдан тек екі ағаштан жасалған көпір ғана өтетін. Ағытқыштар жолды жартылай толған жағдайда ғана аяқтауға мүмкіндік бергеніне қарамастан, сауда жалғасты, Смиттің астық диірмені сауданың жартысына дейін өндірді. Бассейнде екі арақ диірмендері, терізаң, сыра зауыты, жөндеу цехтары мен от жағушыларды қызмет көрсетуге арналған доктар болды. Біршама төмен қарай газ шығаратын зауыттарға көмір түсірілді. 1900 жылы тар темір жол ашылған кезде, ол қолданыстағы желіге бәсекелестік туғызады деп күтілген еді, бірақ іс жүзінде екі компания бағаны келісті, өйткені канал әлі де бәсекелестікке ие болды. 1910 жылы азық-түлік пен тыңайтқышты су арқылы тасымалдау әлі де арзан болды, ал канал алабы темір жол стансасына қарағанда қала орталығына әлдеқайда жақын болды. 1890 жылдан бері Canal Company компаниясының негізгі акционері болған Джеймс Макфарланд осы уақытта қайтыс болды, ал жақсы басқарудың жоқтығы одан әрі құлдырауға әкелді. 1912 жылы канал герцогтен Strabane and Foyle Navigation Company Limited компаниясы сатып алды. Негізгі акционер Страбэйндегі диірменге ие Уильям Смит болды, бірақ каналдың кеме жүретін тереңдігін жақсартуға тырысқанына және канал бойымен баржаларды сүйрейтін бу буып сүйрегіш сатып алуға қарамастан, көлік қозғалысы қалпына келмеді және 1930 жылдардың басында тоқтады. 1944 жылдан бастап каналдан бас тартуға тырысты, ал Страбане мен Дайсерттегі айналмалы көпір арасындағы бөлім 1962 жылы тасталды. Қалғандары ресми түрде ашық болды.
Conditions continued to decline. The water was less than 2 feet (1 m) deep along much of the canal, as over 2 mile (3 km) of the east bank required repairs to make it watertight, and the lock gates leaked. Shoals and sandbanks had developed in the Foyle below the entrance to the canal, as a result of the failure of the Derry authorities to dredge the channel. Whereas coasters had been able to reach Strabane in the early years of the canal, this was no longer possible, since the construction of the Carlisle Bridge in Derry in the 1860s and a bridge carrying the narrow gauge Donegal Railway over the canal below Strabane Basin. Previously, the only bridges over the canal had been two wooden swing bridges, which allowed the passage of boats with masts or funnels. Despite the fact that lighters could only complete the journey if half full, trade continued, with Smyth's grain mill generating up to half the trade. By the basin, there were two saw mills, a tannery, a brewery and repair shops and docks which were used to service the lighters. A little further down, coal was unloaded to supply the gas works, where a jetty had been built into the canal. When the narrow gauge railway had been opened in 1900, it had been expected to provide competition for the existing line, but in practice, the two companies agreed rates, because the canal was still offering some competition. In 1910, carriage of foodstuffs and manure was still cheaper by water, and the canal basin was much nearer the town centre than the railway station. James McFarland, who had been the principal shareholder in the Canal Company since 1890, died around this time, and the lack of good management led to further decline. In 1912, the canal was bought from the Duke by the Strabane and Foyle Navigation Company Limited. The main shareholder was William Smyth, who owned the mill at Strabane, but despite attempts to improve the navigable depth of the canal, and the acquisition of a steam tug to tow the barges along the canal, traffic did not recover, and ceased in the early 1930s. Attempts were made to abandon the canal from 1944, and the section between Strabane and the swing bridge at Dysert was finally abandoned in 1962. The rest officially remained open.
Қайта қалпына келтірудің сәтсіз әрекеті
2006 жылдың маусым айында Strabane Lifford Development Commission шекаралық су жолдарын қалпына келтіру келісім-шарты үшін £ 1,3 млн төледі. Жобаны Лиффорд қаласында Ирландия президенті Мэри МакАлиз бастады және 2,4 км канал мен екі шлюзді жұмыс істеуге қалпына келтіруді көздеді. Екі құлыптар қалпына келтірілді, бірақ каналдың құрылысындағы жұмыстар нашар болды. Кеңестің шешімі бойынша, каналдың қалпына келтірілген бөлігі қазіргі күйінде сақталмайды, ал ол қайтадан нашарлай бастады.
In June 2006 the Strabane Lifford Development Commission paid for a £1.3m cross border waterways restoration contract. The project was launched by President of Ireland, Mary McAleese, in Lifford and intended to restore the 2.4 km (1.5 mi) of canal and two locks to working order. The two sets of locks were restored but the construction work on the canal channel was of a poor standard. The council has refused to maintain the restored section of canal in its present state, and it has begun to deteriorate again.