Кіріспе

1975 жылы Вьетнам соғысындағы шайқас Соңында ең үлкен шығынды қарапайым Оңтүстік Вьетнамдық сарбаздар мен олардың отбасылары төледі, өйткені Солтүстік Вьетнамның артиллериясы 7-ші жолда Оңтүстік Вьетнамның әскери конвойын жойды.

Өмірбаян

1975 жылдың басында Солтүстік Вьетнамның саяси бюросының мүшелері келесі ірі шабуылға дайындық үшін Оңтүстік Вьетнамдағы әскери жағдайға мұқият назар аударды. 8 қаңтарда, ПАВН 4-ші корпусы Оңтүстік Вьетнамның III корпусының тактикалық аймағының солтүстік шетіндегі Фуок Лонгты басып алғаннан екі күн өткен соң, Солтүстік Вьетнам басшылары соғысты жеңу үшін барлық әскери шабуылға келісті. Бастапқыда Солтүстік Вьетнам басшылары науқан екі жылға созылады деп күткен, ол 1976 жылы аяқталып, соңғы жеңіске жол ашады. Олардың басты мақсаты - әскери қысымды Сайгонға жақындату, мүмкіндігінше көп Оңтүстік Вьетнамның әскери бөлімдерін жою және жауынгерлік күштерді қазіргі жерлерінен орналастыру үшін майдан алаңында қолайлы жағдайлар жасау. Күтпеген жерден шабуыл жасау үшін ПАВН күштері Плейку мен Кон Тумға күшті диверсиялық шабуыл жасауды бастаған, осылайша Бан Ме Тхуотты толықтай ашқан. Таңдау элементі орындалғаннан кейін, ПАВН өз күштерін Бан Ме Тхуотқа жинап, Оңтүстік Вьетнамның қаланы қайтарып алуына кедергі келтіреді. Орталық таулы өңірлер майданында бес жаяу әскер дивизиясы (3-ші "Сары жұлдыз", 10-шы, 316-шы, 320-ші және 968-ші жаяу әскер дивизиялары) және төрт тәуелсіз полк (25-ші, 271-ші, 95-ші және 95-ші жаяу әскер полктары) болды. Жоғарыда аталған бөлімшелерді қолдау үшін Солтүстік Вьетнам 273-ші бронеполкомын, екі артиллерия бөлімін (40-шы және 675-ші артиллерия полктары), үш әуе қорғанысы бөлімін (232-ші, 234-ші және 593-ші әуе қорғанысы полктары), екі ұрыс инженерлік бөлімін (7-ші және 575-ші ұрыс инженерлік полктары) және 29-шы байланыс полкін орналастырды.

Шабуыл стратегиясы

1975 жылдың 17-19 ақпан аралығында Орталық таулы маңындағы ПАВН далалық қолбасшылары алдағы шабуылға жоспар жасау үшін конференция өткізді. Жауынгерлік стратегияны жоспарлау үшін ПАВН командирлері ПАВН-ге кезігуі мүмкін кедергілерді және Орталық таулы аймақтағы ARVN күшін бағалады. Кең ауқымды талқылаулардан кейін, PAVN командирлері Орталық таулы аймақтағы ARVN алдағы шабуылға қарсы тұру үшін шамамен 5 7 полк көлеміндегі бөлімшелерді жұмылдыра алады деген қорытындыға келді. Ең нашар жағдайда, егер ARVN бөлімшелері басқа жерде байланбаса, Солтүстік Вьетнам командирлері ARVN-нің тоғыздан он екіге дейінгі полктарды жұмылдыра алатынын ойлады. Солтүстік Вьетнамның қолбасшылары ARVN-нің бір немесе екі броньды бригада, 3-5 артиллерия батальоны және күніне 80 ұшақпен армияны қолдауға қабілетті екеніне сенді. Орталық таулы жерлер майданындағы Солтүстік Вьетнам командирлері АҚШ-тың қақтығысқа қайта кірісу мүмкіндігін талқылады, бұл олардың пікірінше, АҚШ-тың жетінші флотының шамамен 100 истребитель-бомбардировщиктерін тартуы мүмкін. Оңтүстік Вьетнамның құрастырған болуы мүмкін ARVN құралымдарымен күресуден басқа, қай жерде және қашан соққы беру мәселесі солтүстік вьетнамдықтарды алаңдататын басты мәселе болды. Екі армияның күш-қуатын есепке алғаннан кейін Орталық таулы жерлердегі жоғарғы қолбасшылық екі шабуылдау нұсқасын ұсынды. Бірінші нұсқада, PAVN шеттегі ARVN қондырғыларын айналып өтіп, тікелей олардың негізгі нысанасына - Ban Me Thuot-қа соққы бере алады. Бірінші нұсқаның сәтті болуы үшін ПАВН-ге Бан Ме Тхуотты оқшаулау үшін 14, 19 және 21-ші автомобиль жолдарын қамтамасыз ету және ARVN-нің әлеуетті күшеюін тоқтату керек болды. Солтүстік Вьетнам бірінші нұсқаны ұнатқан, өйткені ол ARVN 23-ші жаяу әскер дивизиясына және басқа да қолдаушы бөлімшелерге жауап беруге аз немесе ешқандай уақыт бермейтін. Сонымен қатар, бірінші нұсқа Бан Ме Тхуоттың азаматтық тұрғындарына үлкен зиян келтірмей, тез жеңіске қол жеткізетін еді. Екінші нұсқада солтүстік вьетнамдықтар барлық шеттегі ARVN қорғанысын жойып, Бан-Мэ-Тхуотқа көшуі керек болды. Орталық таулы маңы, ЛТГ Хоанг Мин Тхаоның қолбасшылығымен, барлық жауынгерлік бөлімшелерге екінші нұсқаны орындап, Бан Ме Тхуоттың айналасындағы қорғанысты жоюға, бірақ мүмкіндік туғанда бірінші нұсқаға ауысуға дайын болуға бұйрық берді.

Оңтүстік Вьетнамның дайындамалары

1975 жылы 18 ақпанда Тхю өзінің барлық қолбасшыларын Тәуелсіздік сарайында жинап, Ли Тхуонг Киет әскери жоспарын талқылады, оны 1974 жылдың желтоқсанында Ұлттық қауіпсіздік кеңесі мақұлдады. ARVN генерал-штабтың бастығы ARVN полковнигі Хоанг Нгок Лунгтың брифингі кезінде Тхю мен ARVN корпусының командирлерінің назарына бірнеше маңызды мәселелер енгізілді: біріншіден, ARVN жинаған ақпарат Оңтүстік Вьетнамның I корпусының тактикалық аймағының солтүстік аймақтарында PAVN жеті дивизиясы бар екенін көрсетті; екіншіден, PAVN 1975 жылдың көктем-жаз мезгілінде ауқымды шабуыл жасауы мүмкін екенін көрсететін белгілер болды; үшіншіден, II корпустың тактикалық аймағы Солтүстік Вьетнамның бірінші нысанасы болуы мүмкін. 19 ақпанда Фу Плейкуға қорғаныс жоспарын әзірлеу үшін оралды. Келесі бірнеше күн ішінде Оңтүстік Вьетнамның барлау қызметі PAVN 968-ші жаяу әскер дивизиясының Лаостан Оңтүстік Вьетнамның ІІ корпусына келгенін көрсетті. Екі дивизия (10-шы және 320-ші жаяу әскер дивизиялары) Плейку мен Кон-Тум маңында позициялар алды, ал ПАВН 271-ші және 202-ші полктері Куанг-Дюк қаласында өздерінің базасын құрды. 2 наурызда ЦРУ офицері Нха-Трангтан ұшып келіп, ПАВН-ның полковник Нгуен Тронг Лопқа ПАВН-ның Бан-Ме-Тхуотқа шабуыл жасауға дайындығы туралы ақпарат берді, бірақ ПАВН құралымдарының күші туралы ақпарат бермеді. ЦРУ-ның баяндамасына жауап ретінде Фу 53-ші полкті Куанг-Дюктан Бан-Ме-Тхуотқа, ал 45-ші полкті Тхуан-Маннан Тан-Ан-Дон-Тхамға көшіруге бұйрық берді. Фу Бан Ме Тхуотта немесе оның айналасында Оңтүстік Вьетнамның шайқас тәртібін одан әрі өзгертпеді. Осылайша, Солтүстік Вьетнам Бан Ме Тхуотқа оқ атуды бастаған кезде, Фу ІІ корпусты құтқарудың тиімді жоспарын жүзеге асыра алмады.

Айналастырулар

1975 жылдың ақпан айында Тет Жаңа жыл мерекесі кезінде ПАВН-нің дезертирі 2-бригаданың штабына берілді. Ұзақ тергеулер барысында солдат ПАВН бөлімшелерінің қайда екенін анықтады; 10-шы жаяу әскер дивизиясы Дук Лэпты қоршап алды, ал 320А жаяу әскер дивизиясы Еа Х'леоға келіп, Тхуан Манға шабуыл жасауға дайындалды, ал белгісіз бірлік Бан Ме Тхуотқа қарай бет алды. Ақпан айының соңында ПАВН артиллериясы Плейкуды бомбалауды бастады, бұл Фуды Солтүстік Вьетнамның Бан Ме Тхуот орнына Плейкуға шабуыл жасайтынына сендірді. Оңтүстік Вьетнамның әскери барлау қызметі және Сайгондағы американдық елшіліктен алынған ақпарат Контум мен Плейкудан 20 шақырым қашықтықта орналасқан екі-үш ПАВН дивизиясының бар екенін көрсетті. Шын мәнінде, ақпан айында Плейку мен Контум айналасындағы қозғалыстарды Солтүстік Вьетнам Тай Нгуен майданы Орталық таулы аймақтағы ARVN командирлерін алдау үшін жасады. 1974 жылдың желтоқсанынан бастап Солтүстік Вьетнам әртүрлі ARVN форпостарына рейдтер жүргізу және ARVN командирлерін келесі шабуылдың орнын болжау үшін жалған радио хабарларын тарату арқылы шабуылға дайындалды. ARVN бөлімшелері PAVN бұрмалауларымен айналысып жатқанда, Hoàng Minh Thảo өз әскерлерін шабуылдау позициясына жылжыта бастады. PAVN 7-ші жауынгерлік инженерлік полкі Солтүстік Во Диндегі 14-ші жолды Манг Янг асуы маңындағы 19-шы тас жолмен байланыстырды, ол Контум ауданынан өтті. ПАВН 10-шы жаяу әскер дивизиясы Дук-Лаптан кері шегінуді бастады және Плейкуды бомбалауды жалғастыру үшін тек кішкентай күш қалдырды, өйткені артиллерия мен танк бөлімшелері Контумның солтүстігінде позициялар алды. 320А жаяу әскер дивизиясы Плейкудан батысқа қарай шағын бөлімді орналастырды, олар Ла Сон, Тан Ан және Дон Тамдағы ARVN позицияларына қосымша қысым жасады. 95-ші полк элементтері Оңтүстік Вьетнамның күш-жігерінің өз мақсатына жетуіне кедергі жасау үшін 19-шы тас жол бойында блокадалық операция жүргізді. 198-ші арнайы әскерлер полкі Плейкудағы ARVN қоймаларына рейд жасады, ал 10-шы және 320-ші жаяу әскер дивизияларының негізгі құрамасы Бан Ме Тхуотқа қарай аттанды. Жергілікті Вьетконг бөлімшелерінің қызметкерлері Контум мен Плейкуға кіріп, жоғарыда аталған аудандарға "көптеген коммунистік шабуыл" туралы аңыздарды таратты. 5 наурыз түнінде ПАВН 25-полкі Чи Кук қаласында АРВН конвойын тосқауылға алып, Бан Ме Тхуоттан батысқа қарай 21-ші тас жолды кесіп тастады. Барлық негізгі жолдарды ашық ұстау үшін Фу Пейкудың шығыс жағындағы 19-ші тас жолдың бір бөлігін қорғауға күшейту жіберді және Пейкудың оңтүстігіндегі 14-ші жолды қорғауға Тхуан Маннан кері шегінуді бұйырды. ARVN 53-ші жаяу әскер полкі, полковник Ву Тхя Кванның қолбасшылығымен, Бан Ме Тхуотты қорғау үшін Куанг Дук провинциясынан қайта орналастырылды. 8 наурызға қарай ПАВН ІІ КТЗ-ді елдің қалған бөлігінен толығымен оқшаулады. 7 жол ұзақ уақыт бойы елеусіз қалды, ол әлі де ашық болатын жалғыз жол болды. 5 наурызда Куан 14 көлік құрамында Бан Ме Тхуотқа батальондарының бірін жіберді. Тхуан Манда оларды ПАВН 9-шы полкі, 320А жаяу әскер дивизиясы қоршап алды. Сегіз көлік жойылып, екі 150 мм-лік артиллериялық пушканы ПАВН басып алды. Қалған жеті көлік кері бұрылып, Куанг тікұшақпен Бан Ме Тхуотқа оралды. 7 наурызда ПАВН 48-полкі, 320А жаяу әскер дивизиясы Чу Се мен Тхуан Манды басып алды және 121 сарбазды тұтқынға алды. 9 наурызда Фу 21-ші рейнджер батальонына Плейкудан 53-ші жаяу әскер полкіне Тхуан-Манды қайтарудағы күш-жігерін қолдауға ұшуды бұйырды. 9 наурызда таңертеңгі уақытта 21-ші рейнджер батальоны мен 53-ші жаяу әскер полкі Тхуан Манды қайта алуға тырысқанда қайта-қайта соққыға ұшыраған кезде, ПАВН 10-шы полкі Дюк Лэп пен оның айналасындағы аумақтарды басып алды. 9 наурызда сағат 11:00-де Фу Бан Ме Тхуотқа әскери жағдайды бағалау үшін Арменияның 23-ші дивизиясының командирі бригадир генерал Ле Тхунг Тунг, оның орынбасары полковник Ву Тхунг Куанг және Дарлак провинциясының бастығы полковник Нгуен Тронг Лоппен бірге ұшты. Фу Дюк Лэптегі жағдайдың қайталанбайтынын мойындады. 21-ші рейнджер батальоны Бан Ме Тхуоттың солтүстігіне қайта тағайындалды, 53-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальоны Дак Сакты қорғауға тиіс еді және мүмкіндік туғанда, оларға Дук Лэпті қайта алу міндеті жүктелді. Кейіннен Куанға Бан Ме Тхуотты қорғау міндеті тапсырылды. Бан Ме Тхуоттың сыртында екі ПАВН дивизиясының болуына қарамастан, Фу ауданның сыртындағы жағдай жай ғана бұрмалау әрекеті деп санайды және шынайы нысана Плейку болады. Осылайша, ол Плейк...

Бан-Ме-Тхуоттың құлауы

1975 жылы 10 наурызда сағат 02:00-де ПАВН Бан-Ме-Тхуот қаласында Оңтүстік Вьетнам әскерлеріне шабуыл жасады. PAVN 149 және 198-ші полктері Фунг Дак әуеайлағын, Май Хэк Кьен қоймасын және ARVN 53-ші жаяу әскер полкінің штабын соққыға ұшыратып, шабуылға бастады. PAVN-дің алғашқы шабуылы 198-ші арнайы әскерлер полкі бастаған ауыр артиллериялық бомбалаумен және іс-қимылдармен белгіленді, бұл ARVN полковниктері Нгуен Тронг Лип және Ву Тхя Квангты шоктады. Бастапқы шабуылдың күш-қуатына қарамастан, Куан ПАВН тек кедергі келтіргісі келетінін және таң атқанға дейін өз күштерін шегереміз деп сенді. 03:30-да 4-батальон, 198-ші арнайы күштер полкі, Фан Чу Тринь жолын және Фунг Дак әуеайлағының оңтүстік бөлігін табысты қорғады және олар тұрақты жаяу әскер мен танк бөлімшелерінің келуін күтті. PAVN саперлері тек артқы эшалон әскерлері қорғаған 44-ші полк базасына тез енген болса да, олар 53-ші полк базасына шабуыл жасағанда қатты қарсылыққа ұшырап, таңертең 100-ден астам өліммен базадан шығарылды. 198-ші арнайы әскерлер полкінің 5-ші батальоны Май Хэк Кьен қоймасындағы Оңтүстік Вьетнамның қондырғыларына және ARVN 53-ші жаяу әскер полкінің штабына шабуыл жасауын жалғастырды. 5-ші батальон жақын маңдағы ARVN артиллерия позициясы мен тактикалық операциялар орталығын сәтті басып алды. Сағат 5:00-ге дейін Бан Ме Тхуот қаласына апаратын барлық негізгі жолдар ПАВН-тің бақылауында болды. Күн шығып, ПАВН Бам Ме Тхуот маңындағы Оңтүстік Вьетнамдық позицияларын ауыр артиллериямен шабуылдауды жалғастырды. 10 наурыз күні таңертең ПАВН жаяу әскерлері Бан Ме Тхуотқа негізгі жолдардың бойында әр түрлі бағыттардан шабуыл жасады. 174-полк бір бронетанкті батальонмен бірге Ши Ланг, Чу Ди және Май Хэк Им арқылы солтүстік-батыстан жүріп өтті. 95-В полк Бан-Ме-Тхуотқа солтүстік-шығыстан жақындаған кезде, 149-полктің негізгі құрамасы Чу Бломды қорғап, Бан-Ме-Тхуотқа оңтүстік-шығыстан қарай жүріп кетті. 1-ші батальон, 3-ші полк және 1-ші батальон, 149-шы полк Фунг Дак әуеайлағына тиісінше солтүстік-шығыстан және оңтүстік-батыстан шабуыл жасады. Сонымен қатар, 2-полк Фуок Андағы Оңтүстік Вьетнамның базасын басып алды. ПАВН шабуылдарын тоқтату үшін, Luật Нгг Саудағы жаумен бетпе-бет келуге M113 бронетранспортерлерінің екі эскадрильясына бұйрық берді, бірақ олар ПАВН 3-ші танк батальоны, 273-ші бронеполкомының танктерімен кері бұрылуға мәжбүр болды. Сағат 17:30 шамасында ARVN рейнджерлер батальоны 95B полкінің үздіксіз шабуылдарынан кейін Дарлактағы жақын орналасқан қондырғыдан кетуге мәжбүр болды. Солтүстік-шығыста ARVN 9-шы рейнджерлік батальоны PAVN 95B полкін келесі күні өз позицияларын тастағанға дейін ұстады. Бан-Ме-Тхуоттың батыс шетінде РВНАФ 6-ауа күштері дивизиясының сегіз А 37 Dragonfly бомбалаушылары PAVN 24-ші полкіне жеңіл зардап шекті, бірақ олардың қарқынын тоқтата алмады. Оңтүстік-батыста Куанг Май Хэк Кьен қоймасын қайта алуға тырысты, ол өзінің резервтік бөлімшелерін тактикалық әуе қолдауымен жұмылдырды. Осы күннің басында, шамамен 02:30, ARVN 2-бригадасының ІІ корпусындағы ARVN полковнигі Тринь Тьёу, PAVN 316-шы жаяу әскер дивизиясының Лаостағы базасынан Бан Ме Тхуоттың оңтүстігіне қарай жылжығанын анықтады. Олардың алға жылжуын тоқтату үшін Фу сарбаздарына 14-ші тас жолға жалғасатын барлық көпірлерді қиратуға бұйрық берді. Фу бұйрығы орындалған кезде 316-шы жаяу әскер дивизиясының элементтері 10 сағаттан астам уақыт бойы ARVN-мен ұрысқа түсті. 10 наурыз түнінде Бан-Ме-Тхут маңындағы шайқастар біртіндеп тоқтады. Арменияның әскерилері 23-ші жаяу әскер дивизиясының штабы, Фунг Дак әуеайлағы және радиостанция айналасындағы әр түрлі нүктелерге жиналды. Полковник Куан Бан Ме Тхуотты құтқару үшін жан-жақтан тырысып, бригадир генерал Ле Тхунг Тюнгке көмек жіберуге шақырды, бірақ ол жіберген жоқ. 11 наурызда таңертең PAVN өз шабуылдарын жалғастырды, бұл жерде RVNAF A 37 ұшақтары үздіксіз бомбалауды жүргізді. 07:55-те РВНАФ, 12 ПАВН танкісін мақсатына жетуден тоқтатуға тырысқанда, 23 -ші жаяу әскер дивизиясының штаб-пәтеріне екі бомба тастады. Осы сәттен бастап 23-ші жаяу әскер дивизиясы ARVN 2-бригадасының бас штабымен байланысын жоғалтты. 11 наурызда сағат 11:00-де ПАВН 316-шы жаяу әскер дивизиясы Бан Ме Тхуотты толық бақылауға алды, тек Фунг Дэк әуеайлағы ARVN қолында болды, оны ARVN 21-ші рейнджер батальоны мен 53-ші жаяу әскер полкі қорғады. PAVN 149-шы полкі 11 наурызда 53-ші полк позициясына қарсы тағы бір шабуыл жасады, бірақ көптеген зардап шеккеннен кейін кері шегінуге мәжбүр болды. 12-13 наурыз аралығында 45-ші полк тікұшақпе...

7-жолдағы апат

II корпустың тактикалық аймағындағы жергілікті командирлер құпиялылықты сақтау үшін барынша тырысқанымен, 14 наурызда Плейкуде көлік ұшақтарының ерекше қозғалысы аймақтағы сарбаздар мен азаматтардың арасында алаңдаушылық пен күдік тудырды. 15 наурызда Контумнан оңтүстікке қарай 6-шы және 23-ші рейнджер батальондарына жататын көліктер конвойының жөнелтілуімен бейбіт тұрғындардың алаңдаушылығы одан әрі артты. 15 наурыз күні түстен кейін ARVN күштерінің шегінуі қарқынды жүріп кетті. Арменияның 19-шы бронеатты ат әскері мен 6-шы рейнджер батальоны Плейкудан Фу-Туққа дейінгі негізгі жолды ашты. Олардың артында түрлі жаяу әскер, бронетранспорт және көмекші бөлімшелер тұрды. Операцияның алғашқы кезеңдерінде Фу өзінің жоспары екі себеппен сәтті жүзеге асатынына сенімді болды. Біріншіден, ол ПАВН-нің көпшілігінің Пхуок Анға қарсы шабуыл жасаумен айналысып жатқанын және олардың кері шегінуді тоқтатуға уақыты жоқ екенін айтты. Екіншіден, егер Плейку маңында ПАВН 968-ші жаяу әскер дивизиясы операцияны тоқтату үшін орналастырылса, онда ол ПАВН-нің кез келген шабуылдарын тоқтату міндеті жүктелген ARVN 25-ші рейнджерлік батальонын жеңу керек еді. PAVN далалық қолбасшылары үшін II корпустың тактикалық аймағынан Оңтүстік Вьетнамның әскерлерінің шығарылуы күтпеген жағдай болды, бірақ бұл мүлдем күтпеген жағдай емес. Солтүстік вьетнамдықтарды ең таңғалдырғаны - кері қашудың жылдамдығы. Шын мәнінде, 15 наурыздың кешінде, ARVN 19-шы бронеатқыштар эскадрильясы Чхо Реоға жеткенде ғана Солтүстік Вьетнам Сайгонның Орталық таулы аймақтан кету туралы шешімін ала бастады. 16 наурызда сағат 20:00-де Тай Нгуен майдан командалығы Оңтүстік Вьетнамды қудалау туралы алғашқы бұйрық берді. 320А жаяу әскер дивизиясының 64 полкінің 9-шы батальоны Cheo Reo ауданының оңтүстігіндегі Оңтүстік Вьетнамдық колоннаны ұстап алу үшін жұмылдырылған алғашқы бөлім болды. Кейіннен бүкіл ПАВН 320А жаяу әскер дивизиясы Оңтүстік Вьетнамның 7-жол бойындағы бағанын жоюға жіберілді, оған 273-ші бронетанкті полктің 2-ші танк батальоны, 675-ші полк және 593-ші зениттік полк қолдау көрсетті. 17 наурызда таңертеңгі уақытта Арменияның 19-шы бронеатқыштар эскадрильясының танктері мен 6-шы рейнджер батальоны ПАВН-нің 9-шы батальоны, 64-ші полкпен Чео Рео ауданынан төрт шақырым қашықтықтағы Туна асуында қақтығысты. 18 наурызда таңертеңгі уақытта бүкіл ПАВН 64-ші полкі Туна асуындағы барлық жолдарды жауып тастады, ал 48-ші полк пен ПАВН 968-ші жаяу әскер дивизиясының элементтері Чео Реоға үш бағыттан жақындай бастады. Түстен кейін Фу 25-ші рейнджер батальонын және 2-ші бронеатты кавалерия бригадасын 7-ші жолды қайта ашуға жіберді. Сонымен қатар, ПАВН 675-ші артиллериялық полк Чео Реодағы негізгі Оңтүстік Вьетнамдық колоннаны бомбалауды бастады, өйткені үш жаяу әскер полкі конвойға барлық жағынан шабуыл жасады. Өкінішке орай, Оңтүстік Вьетнамның күшті қарсылық көрсетуді ұйымдастыруға деген барлық әрекеттері ПАВН артиллериясының бомбалауынан туындаған хаостың әсерінен тоқтатылды. 15:00-де Тетке солтүстік вьетнамдықтар оны пайдалана алмауы үшін барлық ауыр қару-жарақты жоюға бұйрық берілді. Шамамен 30 минуттан кейін Фу-Бон бастауыш мектебінің аумағына UH 1 тікұшағы келіп, Татты алып, Нха-Трангқа ұшып кетті. 19 наурызда сағат 09:00-де Чхо Рео ауданындағы барлық ARVN сарбаздары ұрысты тоқтатты. 6-шы рейнджер батальоны мен 19-шы бронеатқыштар эскадрильясы Кунг Сонға жету үшін жеңіл зардап шеккен жалғыз бөлімше болды.

Салдары

Бан-Ме-Тхуотты жоғалту және одан кейінгі Орталық таулы аймақтан эвакуациялау Оңтүстік Вьетнамның II корпусының тактикалық аймағына өзінің жауынгерлік бөлімшелерінің 75% -дан астамын - 23-ші жаяу әскер дивизиясы, Рейнджерлер тобы, танкілер, броньды ат әскері, артиллерия және жауынгерлік инженерлік бөлімшелер. Жалпы алғанда, барлық ARVN сарбаздарының шамамен 3/4-і қаза тапты, жараланды, қашып кетті немесе жоғалып кетті. PAVN-дің құрбандықтары салыстырмалы түрде аз болды, 600 сарбаз қаза тауып, 2416 адам жарақат алды. Виетнамның ресми тарихы сегіз күндік ұрыс кезінде ПАВН 28 514 Оңтүстік Вьетнам офицерлері мен сарбаздарын әрекетсіз қалдырды деп мәлімдейді; 4,502 адам әрекетке ұшырап, 16,822 адам тұтқынға алынды. ПАВН әртүрлі 17 183 шағын қаруды, 79 артиллерияны және 207 танкті және броньды көліктерді жойды; 44 ұшақ атып түсірілді және тағы 110 зақымданды. Елді көшіруге қатысқан азаматтар 7-ші жол бойындағы әскери іс-қимылдың салдарын көрді. Әскери конвойдың артынан ерген азаматтардың көпшілігі ARVN-дегі сарбаздар мен офицерлердің туыстары немесе мемлекеттік қызметшілер болды. Бастапқыда шеруге қатысқан шамамен 400000 бейбіт тұрғындардың тек біршамасы ғана өздерінің бекетін жағалауға жетті. PAVN артиллериясының зардап шеккеніне қоса, азаматтық тұрғындар RVNAF әуе шабуылдарынан зардап шекті. Осы үлкен шығынның салдарынан 7-жол "көз жасының конвойы" деп аталды.

Оңтүстік Вьетнамның қателіктері

Оңтүстік Вьетнамның Орталық таулы аймақтағы күштері үш негізгі фактордың салдарынан құлдырады. Біріншіден, соғыстың басым бөлігінде Тьоның ARVN тыңдау қызметіне деген сенімі ешбір жағдайда да әлсіреген жоқ. Алайда, Бан Ме Тхуоттың капитуляциясынан кейін Тхю өзінің әскери барлау қызметіне деген сенімін жоғалтты, өйткені ПАВН-нің күші Оңтүстік Вьетнамның барлау қызметіне қарағанда әлдеқайда зор екені анық болды. Нәтижесінде, Тхю өзінің әскери барлау қызметі мен ЦРУ-ға мүлдем мән бермеді және барлық әскери шешімдерді Біріккен Бас штабпен кеңеспей-ақ өзі қабылдады. Осылайша, Фу Тхюға Орталық таулы аймақтағы Оңтүстік Вьетнам күштерінің күшін күшейту үшін күш-жігер жіберуді сұрағанда, Тхю оған екі нұсқа берді: немесе Президенттің бұйрықтарын орындаңыз, немесе оны алмастыруға дайын адаммен алмастырыңыз. Фу Тхюдің бұйрықтарын орындап, өзінің бөлімшелерін ІІ корпустан эвакуациялады. Екінші фактор - бұл ARVN командирлерінің кері қашуды үйлестіре алмауы. Орталық таулы аймақтан кері қашу барысында, 7-ші жолдың тар дәлізінде көптеген ARVN сарбаздары мен ауыр әскери техника орналасты. Әскери топтың артында әскери қызметкерлердің туыстары, сондай-ақ үкімет қызметкерлері мен олардың отбасылары болған Оңтүстік Вьетнамның көптеген азаматтары тұрды. Өкінішке орай, жер бетіндегі ARVN сарбаздарына олардың әскеріне құпиялылықты сақтау үшін қажетті логистикалық жүйе жетіспеді, бұл Оңтүстік Вьетнам командирлері Солтүстік Вьетнамның көп көңіл бөлмеуін қамтамасыз етеді деп үміттенді. Солтүстік Вьетнам әскерлері 7-ші жол бойындағы Оңтүстік Вьетнамдық колоннаға шабуыл жасағанда, Оңтүстік Вьетнам командирлері өздерінің бөлімшелерін жоюға жол бермеу үшін аз нәрсе істей алды. Орталық таулы аймақтан кету туралы бұйрық берілген кезде Оңтүстік Вьетнамның әскери қызметшілерінің басты қамыры майдан жеңіс емес, отбасыларының әл-ауқаты еді. Соның салдарынан, Солтүстік Вьетнам 7 -ші жолда Оңтүстік Вьетнамның әскерлеріне шабуыл жасағанда, көптеген Оңтүстік Вьетнам сарбаздары шайқас алаңынан шығып, үй-бүлдерін іздестірді. Оңтүстік Вьетнамның соңғы күндері орташа Оңтүстік Вьетнамдық сарбаз өзінің командиріне қарағанда отбасысына көбірек адалдық танытты, бұл оның соғысуға деген ықыласына айтарлықтай әсер етті. II корпустағы Оңтүстік Вьетнамдықтар Орталық таулы аймақтың әртүрлі жерлерінде күштерімен тартылып, жау әскерлері оларды оңай басып алады. Тхюдің аймақтан кету шешімі ІІ корпустың әскери құрамын құтқару мақсатында қабылданған болса да, бұл шешім Фудің адамдары мен олардың отбасыларына өлім жазасына айналды. Қайта тарту операциясы кезінде үйлестірудің жетіспеушілігі мен нашар ұйымдастыру ІІ корпустың жойылуына ғана емес, сонымен қатар Оңтүстік Вьетнамның аяқталуының басталуына әкелді.