Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамның эволюциялық есептеуі (HBEC) - адам инновациясына негізделген эволюциялық есептеу әдістерінің жиынтығы.
Human based evolutionary computation (HBEC) is a set of evolutionary computation techniques that rely on human innovation.
Адамға негізделген іріктеу стратегиясы
Адамға негізделген таңдау стратегиясы - адамға негізделген эволюциялық есептеудің ең қарапайым әдісі. Бұл әдісті қазіргі уақытта веб-сайттар көптеп қолданады, олар мазмұнды жинап, таңдап алуды адамдарға аутсорсингке береді (пайдаланушы ұсынған мазмұн). Эволюциялық есептеу ретінде қаралғанда, олардың механизмі екі операцияны қолдайды: инициализация (пайдаланушы жаңа элемент қосқанда) және таңдау (пайдаланушы элементтердің арасында артықшылық білдіргенде). Веб-сайт бағдарламалық жасақтамасы бұйымдардың жарамдылығын есептеу үшін артықшылықтарды жинақтап, ең жарамды бұйымдарды көтермелеуге және ең нашарларын тастауға мүмкіндік береді. Косоруков пен Джентридің зерттеулерінде адамда іріктеудің бірнеше әдістері талдау тұрғысынан салыстырылды. Бұл тұжырымдама тым қарапайым болып көрінгендіктен, бұл идеяны іске асыратын веб-сайттардың көпшілігі жалпы тұзақтан аулақ бола алмайды: адам қалауын сұрауда ақпараттық каскад. Мысалы, интернетте кең таралған digg стилі бойынша іске асырылған жобалар, элементтердің қанша дауыс жинағанын көрсетіп, алдыңғы адамдардың кейінгі бағалауларын қатты бұрмалайды. Бұл жиынтық бағалауды өте кішкентай бастапқы іріктемеге байланысты, олар сирек тәуелсіз бағалаулар. Бұл көптеген адамдарды Digg-тің танымалдылығын арттыратын, бірақ көрсетілген нәтижелердің сапасына нұқсан келтіретін жүйені ойнауға талпындырады. Тек қана мазмұнның атауын ғана бағалай отырып, бағаланатын мазмұнды оқымай, Digg стилі жүйесінде бағалауды тапсыру өте оңай. Адамға негізделген іріктеу жүйесінің жақсы мысалы - Stumbleupon. Stumbleupon-да пайдаланушылар алдымен мазмұнды (оған сүрініп) таниды, содан кейін бас бармағын жоғары немесе бас бармағын төмен батырманы басып, өздерінің қалауларын білдіре алады. Пайдаланушы сайтқа бұрынғы пайдаланушылар берген дауыс санын көрмегендіктен, Stumbleupon пайдаланушылардың параметрлерінің салыстырмалы түрде бейтарап жиынтығын жинап, мазмұнды әлдеқайда дәл бағалай алады.
Human based selection strategy is a simplest human based evolutionary computation procedure. It is used heavily today by websites outsourcing collection and selection of the content to humans (user contributed content). Viewed as evolutionary computation, their mechanism supports two operations: initialization (when a user adds a new item) and selection (when a user expresses preference among items). The website software aggregates the preferences to compute the fitness of items so that it can promote the fittest items and discard the worst ones. Several methods of human based selection were analytically compared in studies by Kosorukoff and Gentry. Because the concept seems too simple, most of the websites implementing the idea can't avoid the common pitfall: informational cascade in soliciting human preference. For example, digg style implementations, pervasive on the web, heavily bias subsequent human evaluations by prior ones by showing how many votes the items already have. This makes the aggregated evaluation depend on a very small initial sample of rarely independent evaluations. This encourages many people to game the system that might add to digg's popularity but detract from the quality of the featured results. It is too easy to submit evaluation in digg style system based only on the content title, without reading the actual content supposed to be evaluated. A better example of a human based selection system is Stumbleupon. In Stumbleupon, users first experience the content (stumble upon it), and can then submit their preference by pressing a thumb up or thumb down button. Because the user doesn't see the number of votes given to the site by previous users, Stumbleupon can collect a relatively unbiased set of user preferences, and thus evaluate content much more precisely.
Адамға негізделген эволюция стратегиясы
Осы тұрғыда және, мүмкін, жалпы алғанда, Википедия бағдарламалық жасақтамасы жұмыс істейтін адам негізделген эволюциялық стратегияның ең жақсы мысалы болып табылады, онда кез-келген беттің (мақсатты) эволюциясы сол бетке қатысты осындай ақпараттың білім базасын жақсы реттеуді қамтиды. Дәстүрлі эволюциялық стратегияда үш оператор бар: инициализация, мутация және селекция. Википедия жағдайында инициализациялау операторы - бетті құру, мутация операторы - бетті редакциялау. Таңдау операторы аз көрінеді. Бұл түзетулер тарихымен және барлық бұрынғы түзетулерді қайталау операциясы арқылы таңдау мүмкіндігімен қамтамасыз етіледі. Егер бет бұзылса және оның атауымен сәйкес келмесе, оқырман қайталау тарихына барып, ең жақсы сәйкес келетін алдыңғы қайталаулардың біреуін (бұл алдыңғысы деп үміттенеміз) таңдай алады. Бұл таңдау ерекшелігі Уикипедияның табысты болуы үшін өте маңызды. Бір қызығы, алғашқы вики бағдарламалық жасақтамасы 1995 жылы жасалды, бірақ үлкен вики негізделген бірлескен жобалар пайда болу үшін кем дегенде тағы алты жыл қажет болды. Неге сонша уақыт кетті? Бір түсіндірмесі - бастапқы вики бағдарламалық жасақтамасында таңдау операциясы жоқ, сондықтан мазмұнның эволюциясын тиімді қолдауға болмайды. Ревизиялар тарихының қосылуы мен үлкен вики-қоғамдастықтардың пайда болуы уақытпен сәйкес келеді. Эволюциялық есептеу тұрғысынан алғанда, бұл таңқаларлық емес: таңдау операциясы болмаса, мазмұн мақсатсыз генетикалық дрейфке ұшырайды және ешкімге пайдалы болмас еді. Көптеген адамдар Уикипедияның басталуынан осыны күтті. Алайда, таңдау операциясы кезінде мазмұнның пайдалылығы уақыт өте келе жақсарады, өйткені пайдалы өзгерістер жинақталады. Бұл - Уикипедияда кең ауқымда орын алатын оқиға.
In this context and maybe generally, the Wikipedia software is the best illustration of a working human based evolution strategy wherein the (targeted) evolution of any given page comprises the fine tuning of the knowledge base of such information that relates to that page. Traditional evolution strategy has three operators: initialization, mutation, and selection. In the case of Wikipedia, the initialization operator is page creation, the mutation operator is incremental page editing. The selection operator is less salient. It is provided by the revision history and the ability to select among all previous revisions via a revert operation. If the page is vandalised and no longer a good fit to its title, a reader can easily go to the revision history and select one of the previous revisions that fits best (hopefully, the previous one). This selection feature is crucial to the success of the Wikipedia. An interesting fact is that the original wiki software was created in 1995, but it took at least another six years for large wiki based collaborative projects to appear. Why did it take so long? One explanation is that the original wiki software lacked a selection operation and hence couldn't effectively support content evolution. The addition of revision history and the rise of large wiki supported communities coincide in time. From an evolutionary computation point of view, this is not surprising: without a selection operation the content would undergo an aimless genetic drift and would unlikely to be useful to anyone. That is what many people expected from Wikipedia at its inception. However, with a selection operation, the utility of content has a tendency to improve over time as beneficial changes accumulate. This is what actually happens on a large scale in Wikipedia.
Адамға негізделген генетикалық алгоритм
Адамға негізделген генетикалық алгоритм (HBGA) адамға негізделген рекомбинациялық операцияны қамтамасыз етеді (генетикалық алгоритмдердің ерекшелігі). Қайта үйлесімділік операторы тәуелсіз дамыған әртүрлі шешімдердің өте жақсы сәйкес келетін бөліктерін біріктіреді. Бұл эволюциялық процесті тиімдірек етеді.
Human based genetic algorithm (HBGA) provides means for human based recombination operation (a distinctive feature of genetic algorithms). Recombination operator brings together highly fit parts of different solutions that evolved independently. This makes the evolutionary process more efficient.