Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тұтынушыны оқыту – тұтыну мәдениетінде өнімдерді сатып алу кезінде хабардар шешімдер қабылдауға қабілетті жеке адамды дайындау. Ол әдетте түрлі тұтыну тауарлары мен қызметтері, бағалар, тұтынушының күтулері, стандартты сауда тәжірибелері және тағы басқаларын қамтиды. Тұтынушыны оқыту оларға неғұрлым хабардар шешімдер қабылдауға көмектесе алады, бірақ кейбір зерттеушілер оның әсері уақыт өте келе азаятынын көрсеткен, бұл үздіксіз білім беру қажеттігін аңғартады. Сонымен қатар, адамдар біздің күшейіп келе жатқан жаһандық қоғамымызда этикалық тұтыну және тұрақты тұтыну мінез-құлқының қажеттілігін арттыра түскендіктен, тұтынушыны оқытудың жаңа бағыттары пайда болуда.
Consumer education is the preparation of an individual to be capable of making informed decisions when it comes to purchasing products in a consumer culture. It generally covers various consumer goods and services, prices, what the consumer can expect, standard trade practices, etc. While consumer education can help consumers to make more informed decisions, some researchers have found that its effects can drop off over time, suggesting the need for continual education. New dimensions of consumer education are also beginning to emerge as people become more aware of the need for ethical consumerism and sustainable consumer behaviour in our increasingly globalized society.
Өмірбаян
Тұтынушы білімі – бұл ресми мектеп оқу бағдарламасындағы бірнеше пән аясында кездесетін және экономика, ойын теориясы, ақпарат теориясы, құқық, математика және психология сияқты көптеген салалардан білімді қамтитын білім. Оқытудың мақсаты – адамдарға шешім қабылдау кезінде біз, адамдар, дәстүрлі түрде жасайтын қателіктерді түсінуге көмектесу, осылайша өзімізге көбірек сезімтал болуға және осы ақпаратты тиімді әрі пайдалы шешімдер қабылдау үшін пайдалануға мүмкіндік беру. Бұл, әсіресе, тұтынушылық қоғамда маңызды, онда көптеген таңдаулар бар, бірақ олардың сапасы сирек тең болады, және көптеген жағдайларда толыққанды ақпараттың болмауы, бір нәрсеге шұғыл қажеттілік (мысалы, азық-түлік сатып алу кезінде), таныс және жиі кездесетін нәрселерге бейімділік немесе жағымсыз сезімдер біздің әдеттерімізден пайдаланылады. Мұғалімдерді даярлауға тұтынушылықтың түрлі салалары бойынша нұсқаулар да кіреді. Тұтынушы білімі функционалдық дағдылар мен құқықтарға назар аударады. Бұл екі элемент бір-бірімен тығыз байланысты, себебі құқықтар туралы білу функционалдық дағдыларды қалыптастыруға көмектеседі. Сонымен қатар, тұтынушылардың көзқарасын өзгерту мақсатында тұтынушы білімі жүргізіледі, мысалы, электрондық коммерция сияқты салаларда тұтынушылардың сенімін арттыруға бағытталған білім беру шаралары.
Consumer education is an education that can be found in several areas of study in the formal school curriculum and incorporated knowledge from many disciplines, including: economics, game theory, information theory, law, mathematics, and psychology. The goal of teaching the subject is to help people understand in what ways we, as humans, traditionally make oversights in decision making, so that we can be more self aware and try to use that information to make more critical and useful decisions. It is especially important in a consumerist society, where many options are available, but rarely ever of equal quality, and where many options take advantage of our biases when we lack complete information, are in need of something urgently (like food while grocery shopping), our preference for familiar and common things, or when we have uneasy feelings. Training for teachers also include instruction regarding different branches of consumerism. Consumer education focuses on both functional skills and rights. These two elements are inseparable in the sense that awareness of several rights leads to functional skills. There are also instances when consumer education is conducted for the purpose of changing consumer perceptions, such as the educational drive to increase consumer confidence in for example e commerce.
Мақсаты
Дәстүрлі түрде, тұтынушыларға білім беру пәні «үй шаруашылығы» деген атпен оқытылатын. Алайда, 20-шы ғасырдың соңынан бастап, тұтынушылықтың өркендеуімен бірге, әрбір адамның бюджетті басқару, ойластырылған сатып алу жасау және болашаққа жинақ жасау қажеттілігі аса маңызды болды. Тұтынушыларға білім берудің нәтижелері тұтыну тауарлары мен қызметтерін жақсы түсінумен ғана шектелмейді, сонымен қатар тұтынушылардың нарықтағы құқықтары туралы хабардар болуын және тұтынушылардың өмір сүру деңгейін жақсартуға бағытталған іс-қимылдар жасау мүмкіндігін арттыруды да қамтиды. Тұтынушыларға білім берудегі тақырыптар да елдер арасында әртүрлі болады. Мысалы, Ұлыбританияда балаларды қанаушы тұтынушылық қоғамның әсерінен қорғауға басымдық берілсе, Филиппинде көпшілік мүддесіне қатысты мәселелерге көбірек назар аударылады (мысалы, суды ішу алдында қайнату, қанттағы қоспаларды тексеру).
Traditionally, the subject matter taught in consumer education would be found under the label home economics. Beginning in the late 20th century, however, with the rise of consumerism, the need for an individual to manage a budget, make informed purchases, and save for the future have become paramount. The outcomes of consumer education include not only the improved understanding of consumer goods and services, but also increased awareness of the consumer's rights in the consumer market and better capability to take actions to improve consumer well being. Subjects included in consumer education also vary from country to country. For instance, in the United Kingdom the focus is on the protection of children from the effects of exploitative consumer society, while in the Philippines the emphasis is more on issues related to the more immediate public interest (e. g., boiling water before drinking it, examining sugar for impurities).
Отбасыларға арналған тұтынушыны оқыту
Тұтынушылық білім отбасыларға бала күтімі бойынша тиімді таңдау жасау үшін қажетті ақпарат алуға көмектеседі. Отбасыларға арналған тұтынушылық білімнің мақсаты – сапалы бала күтіміне байланысты қаржылық жүктемені азайту, сондай-ақ сенімді ақпаратты зерделеп, өздерінің мүдделерін қорғай білуге үйрету. Бұл ата-аналарға ерте білім беру және бала күтімі туралы білім беру арқылы жүзеге асырылады, сонымен қатар, мемлекеттік немесе жекеменшік мектепке дейінгі білім беру мекемелеріне қатысу үшін төмен кірісті отбасыларға қажетті қаржылық көмек туралы хабардар ету де қарастырылады. Кедей балалар үшін ұлттық орталық (NCCP) отбасыларға арналған тұтынушылық білімді – отбасының қажеттіліктерін қанағаттандыратын бала күтімі туралы хабардарлықты арттыру, білімді кеңейту, мүмкіндіктерді арттыру және отбасылар қолдана алатын ресурстарды ұлғайту үшін қажетті дағдылар жиынтығы ретінде анықтайды.
Consumer education helps families gain information to make cost effective choices in child care. The goal for consumer education for families is to reduce the financial burden to quality child care by reviewing trusted information to become their own advocates. This is done by providing education to parents on the awareness of early education and childcare as well as the financial assistance that may be needed by low income families to attend public or private pre K facilities. The National Center for Children in Poverty (NCCP) defines consumer education for families as raising awareness on child care that meets the familial demands through a continuum of skills to expand knowledge, increase variety, and an increase in resources that families can use.
Дүниежүзілік тұтынушылар білім беруі
Көптеген елдерде үй шаруашылығы мамандары әйелдер, отбасылар және балаларға бағытталған бағдарламаларды күшейтуге үлес қосты. Осы бағдарламалардың мақсаты – әйелдерге формалды және бейформалды білім беруді ұйымдастыру, басқа мәдениеттерді түсіну және құрметтеуді арттыру, халық денсаулығын жақсарту және өзгерістерді енгізу процесін жетілдіру. Кейбір кәсіби ұйымдар халықаралық қатысуға көмектесті. Олардың ішінде Халықаралық үй шаруашылығы федерациясы (IFHE), Америка үй шаруашылығы қауымдастығы (қазір Американың отбасы және тұтыну ғылымдары қауымдастығы (AAFCS)), және Америка мемлекеттік университеттері мен жер беру колледждері қауымдастығы (AASULGC), қазір Ұлттық мемлекеттік университеттер және жер беру колледждері қауымдастығы (NASULGC) бар. Америка Құрама Штаттарындағы үй шаруашылығы мамандарының халықаралық қатысуы жиырмасыншы ғасырда күшейді, осы кезде миссионерлік кеңестер басқа елдерде халықтың тұрмыс жағдайын жақсарту үшін үй шаруашылығы бөлімдерін құруға көмектесу үшін түлектерді жұмысқа алды. АҚШ-та бірнеше штаттар болашақ ұрпақтарды біліммен қамтуға бағытталған тұтынушыларға білім беру бағдарламаларын құрды. Тексас штатының Тұтынушылар несиелері жөніндегі кеңсесі техастықтарды қаржылық сауатты болуға және тұтынушы ретінде дұрыс шешімдер қабылдауға тәрбиелеуді мақсат етеді. Австралияда тұтынушыларға білім беру 9-шы және 10-шы сыныптардағы оқу бағдарламасында сайыпқылау курсы ретінде басталады.
In multiple countries home economists have contributed in strengthening these programs aimed at women, families, and children. These programs aim to teach women formally and informally education, increase understanding and appreciation of other cultures, improving public health, and improving the process of introducing change. A few professional organizations have facilitated international involvement. Some of these include the International Federation of Home Economics (IFHE), American Home Economics Association now the American Association of Family and Consumer Sciences (AAFCS), and the American Association of State Universities and Land Grant Colleges (AASULGC) now the National Association of State Universities and Land Grant Colleges (NASULGC). Economists in the United States become more involved outside their country around the twentieth century when mission boards hired graduates to assist in establishing home economics departments in other countries to improve living conditions of the people. In the United States, a few states have set up consumer education programs that aim at educating future populations. Texas Office of Consumer Credit Consumer aims to educate Texans to be financially literate and to make good decisions as a consumer. In Australia, consumer education starts in years 9 and 10 as an elective course during their educational career.