Кіріспе
Қытай Халықтың азаттық армиясының теңіз бөлімшесінің қару жүйелері Қытай Халықтың азаттық армиясының теңіз бөлімшесі (ҚХА) - Қытай Халық Республикасының қарулы күштерінің теңіз бөлімшесі. ПЛАН күштері шамамен 250 000 адамнан және жүзден астам ірі ұрыс кемелерінен тұрады, олар үш флотқа бөлінген: Солтүстік теңіз флоты, Шығыс теңіз флоты және Оңтүстік теңіз флоты. PLAN қолданатын әскери-теңіз қаруларының көпшілігі 1990 жылға дейін жасалды. ПЛАН-дың әскери-теңіз қару-жарағы үш деңгейге негізделген: артиллерия, торпедалар және зымырандар, олардың әрқайсысы белгілі бір қауіп пен қауіп түріне бағытталған.
The People's Liberation Army Navy (PLAN) is the naval branch of the People's Liberation Army (PLA), the armed forces of the People's Republic of China. The PLAN force consists of approximately 250,000 men and over a hundred major combat vessels, organized into three fleets: the North Sea Fleet, the East Sea Fleet, and the South Sea Fleet. Most of the naval weapon systems used by the PLAN were developed prior to 1990. The naval weaponry of the PLAN is based on three tiers: artillery, torpedoes, and missiles, each geared to a specific threat range and type.
Тарих
1949 жылдан бастап 1980 жылдардың басына дейінгі алғашқы тарихында PLAN негізінен артиллерия мен торпедаларға негізгі қару ретінде сүйенді. Бұл авиация мен кемеге қарсы қарудың көптеген түрлерін және калибрлерін әзірлеуге әкелді. Торпедалар екінші реттік қару болды, олар PLAN-дің жағалауды қорғау доктринасында маңызды рөл атқарды. Көптеген эсминктер, фрегаттар мен торпедалық кемелерде осы күнге дейін кемеге қарсы торпедалар бар. Ракетаның пайда болуы, көптеген әскери-теңіз флоттары сияқты, Қытайдың әскери-теңіз қабілеттері мен тактикасын түбегейлі өзгертті. Сонымен қатар, қару-жарақтарды, электронды және әуеде жүретін қару-жарақтарды дамыту мәселесіне де көбірек көңіл бөлінуде. Мәдени революция ПЛАН-ның көптеген қару-жарақ бағдарламаларын бұзған. 1950 жылдардан бастап ПЛАН ойшылдарының санасында әрқашанда озық қару-жарақ тұжырымдамалары болды, тіпті олар сол кезде іске асырылмаса да. Сондықтан, SAM, жаңғыртылған торпедалар және зымыран / сенсорлық жүйелер сияқты көптеген заманауи қару жүйелері 1980 жылдардың басына дейін қолданысқа енгізілген жоқ. Сонымен қатар, 1980 жылдардың ортасына дейін өртке қарсы басқару, нысаналау жүйелері мен іздену мүмкіндіктерін өндіруге арналған экономикалық және техникалық жетілдірілген.
Артиллериялық жүйелер
ПЛАН-да артиллерия кемеге қарсы және ұшаққа қарсы қару түрінде қолданылады. Кемеге қарсы қару әдетте эсминктер мен крейсерлерде, фрегаттарда кішірек нұсқаларда кездеседі. Кіші кемелер торпедаларды кемеге қарсы қару ретінде пайдаланады. Ракеталардың қолданылуының артуы кемеге қарсы қару-жараққа назар аударудың төмендеуіне әкеледі. PLAN ешқашан соғыс кемелері мен соғыс крейсерлері болған емес, ал кеменің негізгі қаруларын көбінесе қарсылық қабілетімен пайдаланады, өйткені олар ешқашан крейсерлер мен эсминстердің жақындарына жақын қолдау көрсетпеген. Авиацияға қарсы қарудың көлемі мен қуаты 25 мм. айналдырулы автоматтан бастап, қатаң қару жүйелеріне (CIWS) және радарлық көмекке ие 57 мм. жылдам атылатын авиацияға қарсы қаруларға дейін әр түрлі. ПЛАН кемелерінің барлық кластары кем дегенде кейбір әуе кемелеріне қарсы қабілеттілікті сақтайды. Көптеген эсминецтер мен крейсерлер бұны жерден ауаға қарсы зымыранмен толықтырады.
мина соғысы
Мина соғысы да ПЛАН қару-жарағының тағы бір дәстүрлі компоненті болды. ҰҚК-да миналар өте пайдалы қуатты күшейтеді. Тайвань бұғазының айналасына стратегиялық мина өрістері орналастырылуы мүмкін, олар АҚШ-тың Әскери-теңіз күштері, әсіресе ұшақ тасымалдаушы ұрыс топтары мен су асты кемелерінің орналасуын тоқтату немесе кешіктіру үшін. Қытай миналары көптеген сарапшылар мен ғалымдар тарапынан АҚШ-тың әскери-теңіз флотына қарсы қолданылуы мүмкін өте қауіпті қару ретінде қарастырылып келеді. PLAN-дың көпшілігі, фрегаттар, жағалау кемелері мен су асты кемелері миналар қоя алады. Қытай миналарының түрлері қарапайым байланыс / магниттік миналардан бастап, заманауи және күрделі жүйелерге дейін әртүрлі. Содан бері YJ8 бірнеше үлгісі пайда болды. YJ82 зымыраны 120 км қашықтықтағы және әлдеқайда озық ECM-ге ие болған. Соңғы нұсқасы YJ 83, оның қашықтығы 250 км-ден асады және кеме қорғанысына ену үшін Мах 1,5 жылдамдықпен соңғы жақындауға қабілетті. Сонымен қатар, 2006 жылы Чжухай әуе көрмесінде ашылған C 802KD/YJ 82KD деп аталатын нұсқа AGM 84 SLAM-ға ұқсас жердегі шабуыл мүмкіндіктеріне ие. Барлық YJ8 модельдерін ортақ қораптық пулеметтерден ұшыруға болады. Жағалаудағы кемелердің көбісі төрт-алты зымыранмен жабдықталған, ал үлкен кемелер сегіз зымыранмен жабдықталған. ПЛАН эсминдері 16 зымыранға ие. YJ8 сериясының "Харпун" кемесіне ұқсас "поп-ап" ұшу ерекшеліктері болмаса да, ол кемеге қарсы ең қуатты зымырандардың бірі ретінде қадірленеді. YJ83 кейбір салаларда тіпті Harpoon және Exocet соңғы нұсқаларынан да жоғары, бірақ оның ECM және шапшаңдығы сәл төмен деп саналады.
Қазіргі зымырандар
ПЛАН-ның қорларында шетелдік және отандық ракеталар бар, ал Ресей ең ірі шетелдік жеткізуші болды.
Кемеге қарсы зымырандар
Қытайдың кемеге қарсы супердыбысты зымырандары басты жетістіктер болып табылады. Ресейдің "СС Н 22 Sunburn" ұшағын Қытай өзінің "Соверменный" класындағы жойғыштарында пайдаланады. Оның жоғары жылдамдықты үстіртұңғыш ұшуы және үлкен оқ-дәрілері SS N 22 -ді PLAN үшін құнды қаруға айналдырады. Қытай 1980 жылдан бері өздерінің үстіртоңқы және ақыр соңында үстіртоңқы кемеге қарсы жүйесін жасауға ұмтылды. Жоғары жылдамдықты зымырандар қазіргі заманғы әскери кемелерге шабуыл жасаудың ең тиімді құралы болып саналады. Тек Ресей, Қытай және Үндістан (Орыспен бірлесіп жасалған Брамос) ғана мұндай қаруды сәтті жасап, қолданып келді. Қытайдың осындай мүмкіндікке ие бұрынғы зымырандары 1990-шы жылдардан бұрын C 301 (сонымен қатар HY 3 деп аталады) болып табылады. Оның төрт реактивті қозғалтқышы бар, оның 130 км арақашықтығы және 2,5 Махтан астам жылдамдығы бар. Тіпті сәттілік болса да, зымыран SS N 22 сияқты күшті емес, себебі ол тек 50 м жоғары ұшу биіктігінде ғана ұша алады, бұл толқынның жоғарғы жағында (SS N 22 сияқты 20 м ұшу биіктігі) ұшуға болмайды, сондықтан SS N 22 -ге қарағанда оны ұстап алу оңайырақ. ПЛАН-тың әуе күштері де KH31 RAMJET суперсонулық зымыранын және AS 20 турбореактивті субсонулық кемеге қарсы зымыранын Ресейден сатып алды. Рэмджет технологиясынан басқа, Қытай 1,0 Мах жоғары ұшуға қабілетті кейбір жылдамдығы үстірткі кемеге қарсы зымырандарды табысты әзірледі (қазіргі уақытта кемеге қарсы зымырандардың көпшілігі 0,9 Мах жылдамдықпен ұшады). C 101, FL 2 деп те аталады, бастапқы SS N 2 Styx-тің кішірек және жұқа корпусына ие, бірақ ол 1.7 Мах жылдамдықпен ұша алады. Ол 40 км қашықтықтағы нысаналарға шабуыл жасай алады. Алайда, әлдеқайда үлкен C 301 сияқты, оның да ұшу биіктігі 50 м, сондықтан жылдам SS N 22 -ге қарағанда ұшу биіктігі төмен. Нәтижесінде C 101 және C 301 екі кемесі де аз қызмет көрсетті. YJ83 сондай-ақ кейбір үстіртодектік шабуыл мүмкіндіктеріне ие. Қазіргі заманғы зымырандар - YJ 12 және YJ 91 (KH 31), Қытайдың ең озық үстіркілді зымырандары. Олар 1999 жылы пайдалануға берілді және Мах 2,5 жылдамдықпен 400 км қашықтықта және кемеден де, әуеден де ұшырауға болады. Олар тіпті құрлықта да шабуылдай алады.
Әуе шабуылына қарсы зымырандар
Қытайдың әскери-теңіз флотында әуеден қорғаныс ракеталық жүйесі ұзақ уақыт бойы болмаған, сондықтан ол әлсіз аймақ болып табылады. Қытайдың SAM-ды дамытуы Мәдени революция салдарынан қатты қауіпке ұшырады, ал Кеңес Одағынан бөлініп шығу дегеніміз - әуе қорғанысы зымырандары бойынша Кеңес Одағының көмегі болмады. Алғашқы әскери-теңіз SAM жүйесі 1960 жылдардың аяғына дейін әзірленбеді. Бұл HQ 61 SAM, бастапқыда қысқа қашықтықтағы құрлықтық жүйе түрінде болды. SAM-пен қаруланған алғашқы PLAN кемесі - 053K типті фрегат Jiangdong, 1970 жылы іске қосылды. Алайда, жобаның жетілуіне көп жыл қажет болды және ескірген жүйе теңіз операциялары үшін ешқашан идеалдық болмады. "Цзяндун" кемесі HQ61 SAM-ның екі қос зымыранды қондырғысымен жабдықталған. Ракета 10 км қашықтықтағы қарсыластың әуе нысаналарын ұшырауға қабілетті. HQ 61 шектеулі деңгейде ғана қолданылды. "Цзянвей I" класының төрт бірлігі алты түтікшелік пулеметпен қаруланды. Алайда, кемшілігі автоматты түрде қайта жүктеу жүйелерінің болмауы болды, сондықтан экипаж қолмен қайта жүктеуді қажет етті. Қытайдың 1970-ші жылдардың соңында ашылуынан кейін, ол батыстық технологияларға көбірек қол жеткізе алды. Импортталған маңызды құралдардың бірі француздық Crotale қысқа қашықтықты зениттік-ракеталық жүйесі болды. Алғашқыда екі жүйе импортталып, екі Luda класты эсминцке орнатылды. Кейіннен бұл жоба 7-ші штаб-пәтерде қолданылды. Жаңартылған "Луда", "Луху", "Лухай", "Цзянвэй II" және 054 сыныпты соғыс кемелері. Оқуға арналған қондырғы - сегіз жасушалы жүйе, оның ішінде палубаның астында қосымша зымырандар бар. Оның ұшақпен шабуылдау қашықтығы 1012 км. Төмен ұшатын зымырандар мен ұшақтарды шабуылдай алады. HQ 7 ПВО-ның әуе қорғанысының мүмкіндіктеріне қарай маңызды қадам болса да, ПВО-ның флотты қорғауға арналған нақты қорғаныс қамтамасыз ететін орта және ұзақ қашықтықтағы зымыран жүйесі болмады. Ресейдің "Современный" класындағы жойғыштар сатып алуы Қытайға SA N 7 SAM орта қашықтықты және одан кейінгі жетілдірілген үлгілерді алуды білдірді. Бұл зымыран Қытайдың кез келген жобасынан әлдеқайда дамыған. Ракета көп ұзамай ПЛАН-дың 052B класындағы жойғыш кемесінде қызмет етуге бейімделген. Қытай Ресейдің SA N 6 ұзын қашықтықты SAM жүйесін импорттауға тырысты. Бұл Қытайдың бұрыннан қолданып жүрген S 300 зымыранына негізделген. SA N 6 - 100 км қашықтықтағы және АҚШ-тың Патриотқа ұқсас өнімділігі бар тік іске қосылатын жүйе (VLS). Мұндай екі жүйе туралы келіссөздер жүргізілді және олар 2005 жылдың соңына дейін орнатуға дайын болған жоқ (жаңа 051C жойғыштарда). Бұл ретте Қытай HQ 9 жүйесін әзірледі, ол Ресейдің S 300 және АҚШ-тың Патриот технологиясының кейбір ерекшеліктерін (өрт басқару) ішінара алған деп есептеледі. Бұл Қытайдың алғашқы ұзын қашықтыққа ұшырайтын жоғары тиімді әуе қорғанысы зымыраны болды. Бұл 052С сыныпты әскери кемелерге орнатылған. VLS зымырандары, ақыры, PLAN-де қызмет етіп жатқандықтан, HQ 7-ді алмастыратын қысқа қашықтықтағы VLS қаруын көруге деген үлкен оптимизм болды. Болашақтағы қысқа қашықтықтағы ПЛАН САМ-ға үміткерлер арасында HQ 7 вертикальді ұшырылған нұсқасы, ресейлік TOR M1, ресейлік SA N 12, қытайлық LY60N немесе HQ 61 VLS нұсқасы немесе мүлдем жаңа дизайн бар. Бір ғана Цзянху I (жүйесі 516) жуырда ғана өзгертілді. Оның кемеге қарсы зымырандары бірнеше ракеталық пулеметтерге ауыстырылды. Ракеталар 122 мм калибрлі және 89 типті жүйеге негізделген, ол өзі совет BM 21 ракета жүйесіне өте ұқсас. 122 мм-лік ракеталар тұрақтандырылған ұшыру қондырғысынан ұшырылады, яғни егер кеме толқын қозғалысына әсер етсе де, ұшыру қондырғысының өзі тұрақтандырылады. Ракеталардың қашықтығы 40 км-ге дейін жетеді және атыс кезінде жеткілікті дәлдікке қол жеткізе алады. Бұл қондырғыны ПЛАН-ның ескі әскери кемелерді жағалауға қарсы бомбалау платформаларына айналдыру арқылы пайдалану эксперименті ретінде қарастыруға болады. Қазіргі уақытта тек бір ғана кеме сынақтан өткізіліп жатыр, бұл болашақтағы PLAN-ның көптеген ескі Luda's және Jianghu-ның болашақ конверсиясы үшін өте мүмкін тұжырымдама. Әскери-теңіз флоты амфибиялық операцияларды жүргізу кезінде кемелерден отындық қолдауды өте маңызды деп санайды.
Радарлар
PLAN-тің радарлары үшін Қытайдың теңіз радарларын қараңыз.
Болашақ қару жүйелері
Қазіргі кездегі ПЛАН қару-жарағының сапасы мен мүмкіндігі айтарлықтай жақсарды, бұл ПЛАН ескіруі мен батыс стандарттары арасындағы алшақтықты жапты. Болашақтағы PLAN қару жүйелеріне құрлықтағы шабуылға арналған зымыранды зымырандар, жасырын гиперзвуковые зымырандар, қаруланған кемеден ұшырылатын ұшақсыз ұшақтар, радиацияға қарсы зымырандар және құрлықтағы кемеге қарсы баллистикалық зымырандар, EMP бомбалары, алыс қашықтықтағы артиллерия жүйелері, супер жылдамдықтағы торпедалар және жетілдірілген миналар кіруі мүмкін.