Кіріспе
Глазго епискобы 1273 - 1316 жылдар аралығында шотландтық футболшы Роберт Вишарт Шотландияның Тәуелсіздік соғысы кезінде Глазго епискобы және сэр Уильям Уоллес пен король Роберт Брюстің жетекші жақтасы болды. Уишарт пен оның көптеген шіркеу мүшелері үшін Шотландияның бостандығы мен Шотландия шіркеуінің бостандығы бір-бірімен бірдей болды. Оның ұлттық мүддеге деген қолдауы кейбір қиын кезеңде аса маңызды болды.
the Scottish footballer
Robert Wishart was Bishop of Glasgow during the Wars of Scottish Independence and a leading supporter of Sir William Wallace and King Robert Bruce. For Wishart and many of his fellow churchmen, the freedom of Scotland and the freedom of the Scottish church were one and the same thing. His support for the national cause was to be of crucial importance at some critical times.
Епископ және қамқоршы
Роберт Вишарт Норман француз тектес Питтароудағы Вишарт немесе Дана жүректер отбасына жатады. Ол Шотландияның бұрынғы канцлері, Сент-Эндрюс епискобы Уильям Вишарттың немере інісі немесе немере інісі болды. Вишарттың шіркеудегі алғашқы тіркелген қызметі - Сент-Эндрюс архидиакономы болды. 1273 жылы Глазго епископы болып тағайындалды. Ол шіркеу қызметкері ретінде ғана емес, Александр III тұсында да саяси беделге ие болды. 1286 жылы Александр қайтыс болғаннан кейін Вишарт алты Қорғаушының бірі болды, ол Норвегияның Қызметші қыз Маргаретінің ұлттық істерін басқаруға тағайындалды. Ол мен оның басқа қамқоршылары Англия королі Эдуард I-нің үлкен ұлы принц Эдуардпен Маргареттің болашақ некелерін көздейтін Биргем келісімін жасаса да, олардың келісімі Шотландия корольдігінің тұтастығына қауіп төндірмейтін шартты жасады. 1290 жылы қыздың ерте қайтыс болуы Шотландия тағына жалпы танылған мұрагер қалдырмады. Ел болашақ патшаның атасы Роберт Брюстің және Джон Баллиолдың жақтастары арасындағы династиялық соғысқа түсу қаупімен бетпе-бет келген кезде, Уишарт Эдуард патшамен барлық дипломатиялық келіссөздерге тығыз араласты. Эдуард бұл мәселеге шешім қабылдамас бұрын өзін Шотландияның Лорд-Парамоунты ретінде тануды талап еткенде, Вишарт "Шотландия патшалығы тек Құдайдан басқа ешкімге құрмет көрсетілмейді" деп атап өтті. Эдуард бұл қарсылықтарды елемеді; және мәселені ішкі процестер арқылы шешудің ешбір құралы болмағандықтан, оны қамқоршылар мен талапкерлер бірдей иеленуші ретінде қабылдады. Бервиктегі Твидтегі үлкен феодалдық сотта Брюс пен Баллиолға әрқайсысы қырық аудиторды тағайындауға рұқсат етілді, ал Вишарт оның орнын Брюс лагерінде алды. Ол тіпті кейбір аудиторлар Джон Баллиолға дауыс бергенде де, феодалдық құқықта басымдыққа ие болған кезде де өзінің қолдауында тұрақты болды. Тіпті, көрнекті шіркеу адамы ретінде, ол король Джонның билігі кезінде қоғамдық істердің алдыңғы қатарында болды және 1296 жылдың ақпан айында Франко-шотланд одағын ратификациялағандардың бірі болды. Шотландияны жаулап алғаннан кейін, Эдуард патша басқа басшылармен бірге ағылшын патшасына адал болуға ант берді.
Тәуелсіздік пен шіркеу
Эдуардқа ант бергеніне қарамастан, Уишарт Шотландияның ағылшындықтармен күресіне қатысқан. Ол Сент-Эндрюс епискобы Уильям Ламбертонмен және Морей епискобы Дэвид де Моравиямен бірге Уильям Уоллес пен Роберт Брюстің күресінің маңызды дінбасылық негізін құрды. Олар патриоттар еді, бірақ бұл терминнің екі түрлі мағынасында. Шотландия шіркеуі ұзақ уақыт бойы өзінің тәуелсіз дәстүрлерін әмбебап шіркеудің ішінде сақтап, оны Йорк архиепископлығына бағындыруға тырысқан барлық әрекеттерге қарсы тұрып, Рим мен оның арасында ешқандай делдал болмауын талап етті. Барлық сынақтарға қарсылық көрсетілді, сондықтан папа Николай IV 1289 жылы Шотландиядағы шетелдіктердің шіркеулік қызметке көтерілуіне қарсылық білдіргені үшін дін қызметкерлерін айыптайды. Енді Эдуардтың жаулап алуы онымен бірге Йорк пен Кентерберияға тағы бір рет мойынсұну және шотландтық бос игіліктерге ағылшын дін қызметкерлерін тағайындау перспективасын әкелді. Ланеркосттың жауыздық хроникасы Уишарт пен оған ұқсас адамдар туралы былай дейді: Біз білетініміздей, бұл шын мәнінде жазылған, зұлым діни қызметкерлер халықтың құлдырауына себепші, сондықтан Шотландия патшалығының құлдырауы оның шіркеуінің ішінде болды, өйткені бір келісіммен прелаттық қызметті атқарғандар да, уағыздаушылар да ақсүйектер мен ақсүйектердің құлақтары мен саналарын бүлдірді, кеңестер мен ескертулер арқылы, ашық және жасырын түрде, оларды патшаға және халыққа қарсы жауыздық жасауға итермеледі.
In like manner, as we know, that it is truly written, that evil priests are the cause of the people's ruin, so the ruin of the realm of Scotland had its source within the bosom of her church, for with one consent both those who discharged the office of prelate and those who were preachers, corrupted the ears and minds of the nobles, and commons, by advice and exhortation, both publicly and secretly, stirring them to enmity against the king and nation declaring falsely that it was more justifiable to attack them than the Saracen.
Уишарттың көтерілуі
1297 жылы Уильям Уоллес пайда болғанға дейін, Вишарт ағылшындықтарға қарсы көтерілістің алғашқы басшыларының бірі болды. Ланнеркост хроникасына сәйкес, Уоллесті іс-қимылға итермелеген Шотландияның жоғары басқарушысы Джеймс Стюартпен бірге ол болды. Уишарттың алғашқы көтерілісі 1297 жылдың шілдесінде Ирвин қаласында ағылшындарға беріліп, мерзімінен бұрын аяқталды, бірақ шар дөңгелектеп, тоқтамады. Бас көтерген епископ біраз уақытқа түрмеде отырды, Эдуардқа қайтадан адал болуға ант берді, бірақ босатылғаннан кейін одан бас тартты. 1301 жылдың мамыр айында Эдуард өзі Папа Бонифацийге ашулы көңіл күйде жазды, Уишарттың Глазго кафедрасынан кетіруін сұрады. Бонифаций бұған келіспеді, бірақ ол Уишартқа Эдуардқа қарсылық білдіруден бас тартуды талап етіп, оны "Англияның королі Эдуард пен шотландтардың арасындағы барлық дау-дамай мен келіспеушіліктің басты қозғаушысы және қоздырғышы" деп айыптады. 1304 жылы ақпанда патриоттық партияның берілуі кезінде Вишарт бастапқыда "өзінің келтірген үлкен зұлымдықтары үшін" екі-үш жылға Шотландиядан қууға сотталды.
Епископ пен Брюс
1306 жылы 10 ақпанда Роберт Брюс және оның аздаған жақтастары Джон Коминді өлтірді. Бұл саяси бүлік болды, одан да маңыздысы, бұл ең үлкен қасиетті қорлау. Ол болашақта заңсыз, қауымнан шығарылған, мемлекет пен шіркеудің жауы ретінде көрінуі мүмкін еді. Көп жылдар өткен соң Папа оны кешіруге дайын болды; бірақ бұл қиын кезеңде Уишарт пен басқа да шотланд епископтарының қолдауы баға жетпес маңызды болды. Брюс Глазгоға барып, онда Вишартпен кездеседі, оның епархиясында кісі өлтірілді. Ол графты қауымнан шығарып тастаудың орнына, оған бірден кешірім беріп, өз қауымын оны қолдауға шақырды. Содан кейін ол Брюсті шотландтық таққа отырғызу рәсімдері өткізілетін Сконға ертіп барды. Олар сол жерде оның ағайыны Сент-Эндрюс пен Морей епископтарымен және басқа да беделді шіркеу адамдарымен кездесті, бұл жақсы ұйымдастырылған жоспардың көрінісін береді. Дамфристегі қазадан кейін жеті аптадан аз уақыт өткен соң, олар көптеген танымал жай адамдармен бірге 25 наурызда король Роберт І-нің таққа отырғызылуына куә болды. Ел бірден соғыс жағдайына ұшырады, Уишарт өзі қартайған шағына қарамастан дайындықтың алдыңғы қатарында болды. Ағылшындар оған Глазго соборының қоңырау мұнарасын жөндеу үшін берген ағаш қоршау машиналарын жасау үшін пайдаланылды және ол кейіннен жаудың шағымдағанындай, "соғыс адамы сияқты" Фифтегі Купар қамалына шабуыл жасауды жеке өз мойнына алды. 1306 жылы жазда Аймер де Валенстің қолбасшылығындағы ағылшын әскерінің алға жылжуы бұл үміттер мен күш-жігерді тез арада бұзды: Брюс Мевен шайқасында жеңілді, көп ұзамай жасырынуға мәжбүр болды, ал Вишарт Купарда тұтқындалды. Ол шынжырмен оңтүстікке әкетіліп, ағылшындық тұтқынына қамалды, тек діни қызметкерлердің бұйрықтары бойынша ғана жазадан құтылды. Эдуард осы "саткын және бүлікші" тұтқындалғанына қуанып, қыркүйекте Рим папасына Уишарт пен Уильям де Ламбертонның қамауда тұрғанын және Глазго билік ордасы Геофри де Моубрейге сеніп тапсырылғанын айтты. Уишарт келесі сегіз жыл бойы түрмеде қалады, тұтқындалу барысында соқыр болады. Ол бір кездері Висбех қамауында Ели аралында тұтқында болған болуы мүмкін. Банокберн шайқасында жеңіске жеткеннен кейін ғана патша тұтқын алмасу аясында босатылды. Ол Шотландияға оралып, өмірін салыстырмалы түрде бейбіт өмір сүрді, ақырында 1316 жылы қарашада Глазго қаласында қайтыс болды, "Шотландияның тәуелсіздігі үшін күрестің үлкен тұлғаларының бірі, Уоллес пен Брюстің қамқоршысы және досы, Плантагенеттің талап-тілектеріне қарсылық білдірген, ұзақ соғыстың қаһарман емес батыры". (Барроу, 1976, 372-бет.)
Соңғы демалатын жері
Қабірде жазу жоқ, ал мүсіннің басы кез-келген уақытта, мүмкін Реформация кезінде, бүлінген.