Кіріспе

Лейпциг көшесі - Германияның астанасы Берлиннің орталық Митте ауданындағы негізгі жол. Ол батыста Потсдамер-Плацқа жанасатын сегізбұрышты алаңнан шығыста Шпительмарктқа дейін созылады. Ол Bundesstraße 1 тас жолының бөлігі болып табылады, ол бүгінде қаланың негізгі шығыс-батыс жолдарының бірі болып табылады.

Тарих

Лейпциг көшесі осы сызықта 1688 жылы Бранденбургтің курфюрст Фридрих III-нің бұйрығымен салынған барокколық Фридрихштадт кеңейтуінен бастап болды. Ол 1738 жылы жойылған Берлин бекінісінің бір бөлігі болып табылатын Шпиттельмарктқа жақын Лейпциг қақпасының есімімен аталған. 1734 жылы жол жаңа Потсдам қақпасына дейін ұзартылды, қазіргі Потсдам Плац, ол Берлиннің кеден қабырғасының батыс кіреберісінің бірі болды. Шығыс шетінде Лейпциг көшесі de арқылы өтеді, ол Пруссия генерал-лейтенанты Александр фон Донгофтың (16831742) есімімен аталған, онда обелиск Потсдамға баратын жолдағы километрдің нөлдік нүктесін белгіледі. Премьер-министр Карл Август фон Харденберг (1750-1822) бұл жерде қала сарайы салынды, ол 1848 жылдан бастап Пруссияның Ландтагтың ордасы болды. 1860 жылдары бұрыштың айналасында Берлиндегі филармонияның алдыңғы шебері Бенджамин Билзе оркестрінің концерт залы Концертхаус тұрғызылды. Оның жанында Оскар Тиц 1900 жылы өзінің бірінші дүкенін ашты, оны ағасы Герман Тиц (Герти) қаржыландырып, Лейпциг көшесін ірі сауда көшесіне айналдырды. Жақын жерде Иерусалим көшесімен қиылысу орны орналасқан. Оның есімі 15 ғасырдың аяғына таман Берлиндегі ең көне шіркеулердің бірі - Иерусалим шіркеуі атында берілген. Ол 19 ғасырда Карл Фридрих Шинкельдің жобасына сәйкес қайта салынған. Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың бомбалауынан қатты зақымдалған шіркеудің қираған жерлерін 1961 жылы наурыз айында Батыс Берлин Сенаты Axel Springer AG бас кеңсесін салу үшін қиратып тастады. Оның батыс шетінде Лейпциг алаңына 1815 жылы Лейпциг шайқасында Француз империясына қарсы Коалицияның жеңісін атап өту үшін қазіргі атауы берілді. Кейде Лейпциг көшесі де сол уақытта аталған деп болжанады: шын мәнінде бұл атау Лейпцигке дейінгі тарихи сауда жолынан кейін болған. Лейпциг көшесіне қиылысында сол кездегі Еуропадағы ең үлкен универмаг - Вертхайм орналасқан еді. 1955/56 жылдары қираған үйдің құламасында 1990 жылдары Tresor техно түнгі клубы орналасқан. Қазір бұл жерде Берлин сауда орталығы орналасқан. Вильгельмштрассе қиылысының айналасындағы аудан Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын әртүрлі үкіметтік ғимараттардың орналасқан жері болғандықтан, неміс ұлттық әкімшілігінің орталықтарының бірі болды. Лейпциг алаңына жақын жерде 1894 жылы Рейхстаг ғимаратының ашылуына дейін Германияның Рейхстаг парламенті орналасқан. Ибраһим Мендельсон Бартольдидің (1776-1835) бұрынғы резиденциясы болған көрші үйді 1856 жылы Пруссия мемлекеті Пруссияның Лордтар палатасының резиденциясы ретінде сатып алды. Қазіргі кездегі ғимарат 1899-1903 жылдары тұрғызылған. 1918 жылы Лордтар палатасы жойылғаннан кейін ғимарат Пруссияның еркін мемлекетінің Пруссия мемлекеттік кеңесінің орындығына айналды, онда провинциялардың делегаттары жыл сайынғы отырыстарға жиналды. Кельн қаласының әкімі Конрад Аденауэр 1933 жылы нацистік Machtergreifung-ке дейін осы органның президенті болды, содан кейін ғимарат Герман Геринг басқаратын de (Preußenhaus Foundation) бас кеңсесі болды. Ғимарат Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қатты зақымдалды, бірақ жөндеуден өтіп, ГДР кезінде бірнеше мемлекеттік кеңселерді орналастыру үшін пайдаланылды. 1953 жылы 17 маусымдағы көтеріліс кезінде Шығыс Германия үкіметі көтерілісшілермен қолға түсті. Бундесрат өзінің алғашқы отырысын осы ғимаратта 2000 жылы өткізді. 1933-1936 жылдары Герман Геринг Лейпциг көшесі No1 мекен-жайындағы Преусенхаус ғимаратының жанында орналасқан рейхтік әуе министрлігінің ауқымды ғимаратының құрылысын қадағалады. Вильгельм көшесінің қиылысындағы 7-үй. 1949 жылдан кейін, Лейпциг көшесі Шығыс Берлинде орналасқан кезде, едәуір зақымдалмаған кешен ГДР Министрлер кеңесінің штаб-пәтері болды. Бүгінде ол Германияның Федералды қаржы министрлігіне арналған. Ал шығыста Рейхспост министрлігінің ғимараты орналасқан, қазіргі уақытта онда Байланыс мұражайы орналасқан.

Бүгін

Лейпциг көшесіне екінші дүниежүзілік соғыста көп жерлер қираған. Берлин қабырғасы салынғаннан кейін Потсдам плацтағы шығыс-батыс байланысы жабылды. Жол қозғалысының аз болуына қарамастан, Шпительмаркт пен Шарлоттенстрассе арасындағы жолдың шығыс жартысы 1969 жылдан бастап кеңейтілді және әр бағытта төрт автомобиль жолағымен, жаяу жүргіншілер үшін жер астынан өту жолын қоса алғанда, орта және кең тротуарлармен Социалистік астананың беделді көшесі ретінде қайта құрылды. Екі жағында да үлкен тұрғын үй кешендері тұрғызылды. Донхоффплац көгалдандырылған аймақ ретінде қайта салынған және Карл фон Гонтардтың қайта құрылған 18-ғасырдағы колоннадаларымен безендірілген, олар шамамен тарихи сайтта орнатылған. Жолдың батыс жартысы өзінің тарихи өлшемдерін сақтап қалды және Германияның қайта бірігуінен кейін жаңадан салынған. Александрплацтан Потсдам плацқа дейін Лейпциг көшесімен трамвай желісі жоспарланған, кейбір учаскелерде жолдар орнатылған. Лейпциг көшесі бойындағы басқа ғимараттарға Болгария мен Жаңа Зеландия елшіліктері кіреді.