Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лейпциг көшесі - Германияның астанасы Берлиннің орталық Митте ауданындағы негізгі жол. Ол батыста Потсдамер-Плацқа жанасатын сегізбұрышты алаңнан шығыста Шпительмарктқа дейін созылады. Ол Bundesstraße 1 тас жолының бөлігі болып табылады, ол бүгінде қаланың негізгі шығыс-батыс жолдарының бірі болып табылады.
Leipziger Straße is a major thoroughfare in the central Mitte district of Berlin, capital of Germany. It runs from Leipziger Platz, an octagonal square adjacent to Potsdamer Platz in the west, to Spittelmarkt in the east. Part of the Bundesstraße 1 highway, it is today one of the city's main east–west road links.
Тарих
Лейпциг көшесі осы сызықта 1688 жылы Бранденбургтің курфюрст Фридрих III-нің бұйрығымен салынған барокколық Фридрихштадт кеңейтуінен бастап болды. Ол 1738 жылы жойылған Берлин бекінісінің бір бөлігі болып табылатын Шпиттельмарктқа жақын Лейпциг қақпасының есімімен аталған. 1734 жылы жол жаңа Потсдам қақпасына дейін ұзартылды, қазіргі Потсдам Плац, ол Берлиннің кеден қабырғасының батыс кіреберісінің бірі болды. Шығыс шетінде Лейпциг көшесі de арқылы өтеді, ол Пруссия генерал-лейтенанты Александр фон Донгофтың (16831742) есімімен аталған, онда обелиск Потсдамға баратын жолдағы километрдің нөлдік нүктесін белгіледі. Премьер-министр Карл Август фон Харденберг (1750-1822) бұл жерде қала сарайы салынды, ол 1848 жылдан бастап Пруссияның Ландтагтың ордасы болды. 1860 жылдары бұрыштың айналасында Берлиндегі филармонияның алдыңғы шебері Бенджамин Билзе оркестрінің концерт залы Концертхаус тұрғызылды. Оның жанында Оскар Тиц 1900 жылы өзінің бірінші дүкенін ашты, оны ағасы Герман Тиц (Герти) қаржыландырып, Лейпциг көшесін ірі сауда көшесіне айналдырды. Жақын жерде Иерусалим көшесімен қиылысу орны орналасқан. Оның есімі 15 ғасырдың аяғына таман Берлиндегі ең көне шіркеулердің бірі - Иерусалим шіркеуі атында берілген. Ол 19 ғасырда Карл Фридрих Шинкельдің жобасына сәйкес қайта салынған. Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың бомбалауынан қатты зақымдалған шіркеудің қираған жерлерін 1961 жылы наурыз айында Батыс Берлин Сенаты Axel Springer AG бас кеңсесін салу үшін қиратып тастады. Оның батыс шетінде Лейпциг алаңына 1815 жылы Лейпциг шайқасында Француз империясына қарсы Коалицияның жеңісін атап өту үшін қазіргі атауы берілді. Кейде Лейпциг көшесі де сол уақытта аталған деп болжанады: шын мәнінде бұл атау Лейпцигке дейінгі тарихи сауда жолынан кейін болған. Лейпциг көшесіне қиылысында сол кездегі Еуропадағы ең үлкен универмаг - Вертхайм орналасқан еді. 1955/56 жылдары қираған үйдің құламасында 1990 жылдары Tresor техно түнгі клубы орналасқан. Қазір бұл жерде Берлин сауда орталығы орналасқан. Вильгельмштрассе қиылысының айналасындағы аудан Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын әртүрлі үкіметтік ғимараттардың орналасқан жері болғандықтан, неміс ұлттық әкімшілігінің орталықтарының бірі болды. Лейпциг алаңына жақын жерде 1894 жылы Рейхстаг ғимаратының ашылуына дейін Германияның Рейхстаг парламенті орналасқан. Ибраһим Мендельсон Бартольдидің (1776-1835) бұрынғы резиденциясы болған көрші үйді 1856 жылы Пруссия мемлекеті Пруссияның Лордтар палатасының резиденциясы ретінде сатып алды. Қазіргі кездегі ғимарат 1899-1903 жылдары тұрғызылған. 1918 жылы Лордтар палатасы жойылғаннан кейін ғимарат Пруссияның еркін мемлекетінің Пруссия мемлекеттік кеңесінің орындығына айналды, онда провинциялардың делегаттары жыл сайынғы отырыстарға жиналды. Кельн қаласының әкімі Конрад Аденауэр 1933 жылы нацистік Machtergreifung-ке дейін осы органның президенті болды, содан кейін ғимарат Герман Геринг басқаратын de (Preußenhaus Foundation) бас кеңсесі болды. Ғимарат Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қатты зақымдалды, бірақ жөндеуден өтіп, ГДР кезінде бірнеше мемлекеттік кеңселерді орналастыру үшін пайдаланылды. 1953 жылы 17 маусымдағы көтеріліс кезінде Шығыс Германия үкіметі көтерілісшілермен қолға түсті. Бундесрат өзінің алғашқы отырысын осы ғимаратта 2000 жылы өткізді. 1933-1936 жылдары Герман Геринг Лейпциг көшесі No1 мекен-жайындағы Преусенхаус ғимаратының жанында орналасқан рейхтік әуе министрлігінің ауқымды ғимаратының құрылысын қадағалады. Вильгельм көшесінің қиылысындағы 7-үй. 1949 жылдан кейін, Лейпциг көшесі Шығыс Берлинде орналасқан кезде, едәуір зақымдалмаған кешен ГДР Министрлер кеңесінің штаб-пәтері болды. Бүгінде ол Германияның Федералды қаржы министрлігіне арналған. Ал шығыста Рейхспост министрлігінің ғимараты орналасқан, қазіргі уақытта онда Байланыс мұражайы орналасқан.
Leipziger Straße has existed along this line since about the Baroque Friedrichstadt extension, laid out in 1688 at the behest of Elector Frederick III of Brandenburg. It was named after Leipzig Gate near Spittelmarkt, part of the Berlin Fortress which was finally slighted in 1738. In 1734 the road was extended up to the new Potsdam Gate, present day Potsdamer Platz, one of the western entrances in what was then the Berlin Customs Wall. Near the eastern end, Leipziger Straße traversed de, named after Prussian general lieutenant Alexander von Dönhoff (1683–1742), where an obelisk marked the zero point of the mileage on the road to Potsdam. Prime minister Karl August von Hardenberg (1750–1822) had a city palais built here, which from 1848 served as seat of the Prussian Landtag. Around the corner a Concerthaus was erected in the 1860s, the concert hall of the Benjamin Bilse orchestra, predecessor of the Berlin Philharmonic. Next to it Oscar Tietz opened his first department store in 1900, financed by his uncle Hermann Tietz (Hertie), starting the development of Leipziger Straße into a major shopping street. Nearby is the intersection with Jerusalemer Straße, named after Jerusalem Church, one of Berlin's oldest churches, dating from the late 15th century, rebuilt in the 19th century according to plans designed by Karl Friedrich Schinkel. The church was heavily damaged by Allied bombing in World War II and its ruins were demolished by the Senate of West Berlin in March 1961 to build the Axel Springer AG headquarters. At its western end Leipziger Platz was given its current name in 1815 in celebration of the Coalition victory over the French Empire at the Battle of Leipzig, and it is sometimes assumed that Leipziger Straße was named at the same time: in fact it already had this name after the historic trade route to Leipzig. On the corner with Leipziger Straße stood the Wertheim department store, then the biggest in Europe. Demolished in 1955/56 the preserved basement of its ruins housed the Tresor techno nightclub in the 1990s. It is now the site of the Mall of Berlin shopping mall. The area around the Wilhelmstraße intersection before World War II was one of the centres of German national administration, being the location of various governmental buildings. Near Leipziger Platz was the first seat of the German Reichstag parliament, before the inauguration of the Reichstag building in 1894. The neighbouring house, former residence of Abraham Mendelssohn Bartholdy (1776–1835), was purchased by the Prussian state in 1856 as seat of the Prussian House of Lords. The present day building which now houses the Bundesrat, the upper house of the German Parliament, was erected between 1899 and 1903. After the House of Lords was abolished in 1918, the building became the seat of the Prussian State Council of the Free State of Prussia, where delegates from the provinces met for annual sittings. The Cologne mayor Konrad Adenauer served as president of this body until the Nazi Machtergreifung in 1933, when the building became the seat of the de (Preußenhaus Foundation), controlled by Hermann Göring. The building suffered severe damage during World War II, but was repaired and used during the GDR period to house several government offices, where the East German government was seized by insurgents during the Uprising of 17 June 1953. The Bundesrat held its first session in this building in 2000. Between 1933 and 1936 Hermann Göring oversaw the construction of the vast Reich Air Ministry building next to the Preußenhaus at Leipziger Straße No. 7, on the corner of Wilhelmstraße. After 1949, when Leipziger Straße was located in East Berlin, the barely damaged complex became the headquarters of the GDR Council of Ministers. Today it houses the German Federal Ministry of Finance. Further east was the Reichspost Ministry building, today home of the Museum for Communication.
Бүгін
Лейпциг көшесіне екінші дүниежүзілік соғыста көп жерлер қираған. Берлин қабырғасы салынғаннан кейін Потсдам плацтағы шығыс-батыс байланысы жабылды. Жол қозғалысының аз болуына қарамастан, Шпительмаркт пен Шарлоттенстрассе арасындағы жолдың шығыс жартысы 1969 жылдан бастап кеңейтілді және әр бағытта төрт автомобиль жолағымен, жаяу жүргіншілер үшін жер астынан өту жолын қоса алғанда, орта және кең тротуарлармен Социалистік астананың беделді көшесі ретінде қайта құрылды. Екі жағында да үлкен тұрғын үй кешендері тұрғызылды. Донхоффплац көгалдандырылған аймақ ретінде қайта салынған және Карл фон Гонтардтың қайта құрылған 18-ғасырдағы колоннадаларымен безендірілген, олар шамамен тарихи сайтта орнатылған. Жолдың батыс жартысы өзінің тарихи өлшемдерін сақтап қалды және Германияның қайта бірігуінен кейін жаңадан салынған. Александрплацтан Потсдам плацқа дейін Лейпциг көшесімен трамвай желісі жоспарланған, кейбір учаскелерде жолдар орнатылған. Лейпциг көшесі бойындағы басқа ғимараттарға Болгария мен Жаңа Зеландия елшіліктері кіреді.
Large sections of Leipziger Straße were destroyed in World War II. Upon the erection of the Berlin Wall, the east–west connection at Potsdamer Platz was closed. Despite the low traffic volume, the eastern half of the road between Spittelmarkt and Charlottenstraße from 1969 onwards was broadened and rebuilt as a prestigious street of a Socialist capital with four car lanes in each direction, a median and broad pavements including an underpass for pedestrians. On both sides large housing estates of the de were erected. Dönhoffplatz was rebuilt as a green area and decorated with the reconstructed 18th century colonnades by Carl von Gontard, installed roughly at the historic site. The western half of the road retained its historic dimensions and has been newly built up almost completely since German reunification. A tram line from Alexanderplatz to Potsdamer Platz along Leipziger Straße is planned, tracks are already installed on some sections. Other buildings along Leipziger Straße include the Bulgarian and New Zealand embassies.