Кіріспе

1992-2006 жылғы ұлттық футбол құрамасы Сербия және Черногория ұлттық футбол құрамасы - Сербия және Черногорияның мемлекеттік одағын құраған ұлттық футбол құрамасы. Оны Сербия мен Черногория футбол федерациясы басқаратын. 11 жыл бойы, ол ФР Югославия ұлттық футбол құрамасы ретінде белгілі болды, мемлекет Югославия Федеративтік Республикасы деп аталған кезде, 2003 жылдың ақпанына дейін, елдің атауы Сербия және Черногория деп өзгертілгенге дейін. 2006 жылы Черногория Сербиядан тәуелсіздігін жариялады, нәтижесінде елдің футбол құрамасы 2006 жылдың 28 маусымында Сербия ұлттық футбол құрамасы деп аталды. Черногория ұлттық футбол құрамасы Черногорияның жаңа мемлекеті ретінде құрылды. Саяси жағынан бұрынғы Югославияның мұрагері ретінде танылмаса да, футболға қатысты ФИФА мен УЕФА Сербия мен Черногорияны Югославияның тікелей және жалғыз мұрагері деп санады, сондықтан әртүрлі Югославия ұлттық құрамаларының тарихы мен жазбаларын талап етуге және пайдалануға құқылы.

Слободан Сантрач дәуірі (1994-1998)

Югославия Федеративтік Республикасы 1992 жылы 28 сәуірде құрылғанмен, оның командаларына барлық халықаралық спорттық іс-шаралардан, соның ішінде футболдан тыйым салынды. Нәтижесінде ұлттық құрама жаңа ел ретінде алғашқы кездесуін 1994 жылдың 23 желтоқсанына дейін ойнаған жоқ. Порту-Алегреде Бразилияға қарсы 2:0 есебімен жеңілді. Бұл Сербия мен Черногориядан шыққан ойыншылар құрамына кірген алғашқы команда болды, ал Югославияның бұрынғы ұлттық құрамасының ойыншысы Слободан Сантрач команданың алғашқы менеджері болып тағайындалды. Келесі кездесу үш күннен кейін, Буэнос-Айресте Аргентинаға 1:0 есебімен ұтылып өтті. Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық санкцияларына байланысты команда 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеуіне, сондай-ақ 1996 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының іріктеу процесіне қатыса алмады. 1995 жылы 31 наурызда команда тарихтағы алғашқы ресми жеңісін, Уругвайға қарсы 1:0 жолдастық кездесуін, сонымен бірге Белградтағы "Крвена Звезда" стадионында өткен команданың алғашқы үй матчын және Саво Милошевичтің арқасында ұтыс ойынында бірінші гол соқты. Бір жылдан сәл көп уақыт өткен соң, команда өзінің алғашқы матчында ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турниріне 3-1 есебімен Фейрер аралдарына қарсы жеңіске жетті. Көп ұзамай команда өзінің тарихтағы ең үлкен жеңісін, тағы да Фарер аралдарына қарсы, 81 есебімен тіркеді. Югославия 6-топта Испаниядан кейін екінші орынға ие болды, яғни, біліктілік алу үшін плей-офф жүйесіне өту керек болды. Югославия Венгриямен жұптасты, және қиын кездесу болады деп сенген Югославия үшін оңай жеңіске жетті, Будапештте 71 және Белградта 50, жиынтық ұпай 121. Бұл Югославияның жаңа ел ретінде әлем чемпионатына алғаш рет қатысуына жеткілікті болды. 1998 жылғы әлем чемпионатының сеансында Югославия 21-ші орында болды, бірақ Югославия ұлттық құрамасы әлем чемпионатының көлеңкелі фавориттері ретінде Францияға барды. "Нью-Йорк Таймс" газеті Югославия сол жылғы әлем чемпионатының жартылай финалисі бола алатынын жазды. Мұндай бағалауды негіздей отырып, жартылай югославтық ойыншылардың есімдері, ірі еуропалық командалардың мүшелері және дәлелденген футболшылар табылды. Жеребе салуы команданы Ф тобында Германия, АҚШ және Иранмен бірге орналастырды. Югославия өзінің алғашқы матчын Иранға қарсы 10 есебімен қорғаушы Синиша Михайловичтің голымен жеңді. Келесі матч Югославия үшін теңдестірілді; Германияны 2:0 есебімен бастап, соңғы ойынның батыры Михайлович неміс фрикисінен кейін бақытсыз гол соқты, ал Оливер Биерхофф матчқа он минут қалғанда 2:0 есебімен теңестірді. Соған қарамастан, Югославия АҚШ-қа қарсы келесі кездесуде жауап берді және Нант қаласында алғашқы голдың арқасында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Югославия F тобында екінші орын алды, өйткені Германиямен ұпайлар бойынша тең болса да, Германия артық гол айырмашылығы арқылы бірінші орынды иеленді. Екінші орын алған Югославия 16 раундқа Нидерландымен тең түсті. Югославия матчқа жалғыз шабуылшымен келді, бірақ оның қорғаныс тактикасы сәтсіз болды, өйткені Деннис Бергкамп 38-ші минутта Нидерландыны алға шығарды. Екінші тайм басталғаннан кейін Югославия голландиялықтарға қысым жасады, олар міндетті түрде Слободан Комленовичтің бас соққысын қабылдады. Алайда, бұл матчтың бұрылыс нүктесі Владимир Югович айыппұл алаңында фаул жасағаннан кейін Югославияға берілген айыппұл болды. Предраг Миятовичтің соққысы Эдвин ван дер Сарды шашты, бірақ қиылысқа емес, ал ұпай сызығы 11 болып қалды. Ойынның соңғы секундтарында Эдгар Дэвидс 20 метрден соққы берді, ол голкипер Ивица Кральяны жеңді, бұл югослав ойыншылары мен жанкүйерлерінің сенбеушілігіне әкелді. Бұл Югославияның әлем чемпионатына қатысуының аяқталуына әкелді.

2000 жылғы евро

2000 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу турнирінің жеребелеуі көптеген адамдардың назарын аударды, өйткені бірінші орынға ие Югославия Хорватиямен бірге топқа түсті, бұл Югославияның ыдырауынан кейін екі команда арасындағы алғашқы кездесу болды. Топтың басқа командалары Ирландия Республикасы, Македония және Мальта болды. Таңдау кезеңінің басталуында жаттықтырушы Милан Живадинович болды, бірақ 1999 жылдың шілдесінде ол отставкаға кетті және оның орнына Вуядин Бошков тағайындалды. Команда Белградта Ирландияны 1:0 есебімен жеңіп, Та-Калиде Мальтаны 3:0 есебімен жеңді. Мальталықтарға қарсы үй матчы соңынан өтті, бірақ НАТО Югославияны бомбалауына байланысты Грекияның Салоники қаласына көшті. Дегенмен команда 4 есебіне 1 есебімен жеңіске жетті. Хорватияға қарсы бірінші, көп күтілген матч бомбалау аяқталғаннан кейін көп ұзамай Белградта өтті. Екінші таймның басында электр қуатының үзілуі салдарынан ойын тоқтап, 43 минуттан кейін қайта басталды және ақырында 0:0 аяқталды. Дублинде Ирландияға қарсы 21 жеңістен кейін Македонияға қарсы үйде және үйде жеңіске жетті (тиісінше 31 және 42), яғни Югославия Хорватияға қарсы соңғы іріктеу ойындарында жеңіске жетуі керек еді. Ирландия жарақат алған кезде теңестіруді жеңіп алды, яғни Югославияның хорваттармен 2 - 2 есебімен теңестіруі автоматты түрде іріктеу үшін жеткілікті болды. 2000 жылғы Еуропа чемпионатының финалдық кезеңіндегі жеребе Югославияны Испания, Норвегия және басқа бір бұрынғы Югославия республикасы Словениямен бірге C тобына орналастырды. Словениялықтар алғашқы матчта таңғаларлық 3 - 0 есебімен басымдық алды, бірақ екінші жартының алты минутында Югославия үш гол соққанда 3 - 3 есебімен тең түсті. Содан кейін команда Лиегеде Саво Милошевичтің артқа соққы беруі арқасында Норвегияны 1:0 есебімен жеңді. Брюггеде Испанияға қарсы өткен топтық соңғы матчта югославтар үш рет көш алды, одан кейін Гейска Мендиетаның айыппұл салуы және жарақат алған уақытта Альфонсоның соққысы испандықтардың 4-3 есебімен жеңіске жетіп, топтағы бірінші орынды иеленді. Югославия екінші орынға ие болды, Норвегиямен тең, бірақ Лиеждегі жеңіспен алда тұрды. Үш матчтың әрқайсысында Югославия бір ойыншыны: Синиша Михайловичті, Матея Кежманды және Славиша Йокановичті алаңнан шығарып салды. Төртінші финалда Югославия тағы да Нидерландымен жұптасты. Алайда, соңғы кездесуден айырмашылығы, қос үйлестірушілер Югославияны жеңілдетіп, Роттердамда 61 жеңіске жетті, Патрик Клауиверт хет-трик жасады. Югославия құрамасының бүкіл турнирдегі бірнеше жарқын нүктелерінің бірі Саво Милошевич болды, ол Патрик Клювертпен бірге турнирдің үздік бомбардирі болды. Екі ойыншы да бес гол соқты, бірақ Милошевич бір матчқа аз ойнады.

2002 жылғы әлем чемпионатына қатыса алмады

2002 жылғы әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Югославия БҰҰ-ның санкцияларынан кейін "үлкен сахнаға" қайта оралғаннан бері бірінші рет ірі турнирге қатыса алмады. Проблемалар елдегі және Югослав Федерациясының саяси ахуалдарынан басталды, бұл жаңа бас бапкер Илия Петковичті тек бір матчтан кейін, Люксембургке қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткеннен кейін отставкаға кетуге мәжбүр етті. Милован Дьорич команданы басқарып алды, бірақ оның басшылығымен команда екі теңдікке қол жеткізді, үйде Швейцарияға қарсы 11 және Словенияға қарсы 11. Екі матчта да қарсыластар матчтың соңғы кезеңдерінде теңесті. Содан кейін Югославия өз үйінде Ресейге 0:0 есебімен ұтылып, ресми матчтарда елдің алғашқы үйдегі жеңілісін көрсетті. Дьоричтің отставкасынан кейін жаттықтырушылық міндеттерді Деян Савицевич, Вуядин Бошков және Иван Ćurković құрамында үш адамнан тұратын комиссия өз бетімен алды, содан кейін Савицевич өз бетімен болды. Команда Ресейде тең ойнап, Швейцарияда жеңіске жетті, бірақ соңғы ойын алдында Словенияны жеңе алмады, осылайша біліктілік топтарын үшінші орынға аяқтады.

Илия Петкович дәуірі (20032006)

Савичевичтің бас бапкер ретінде апатты кезеңнен кейін ел саяси өзгерістерге ұшырады, ал Илия Петкович Сербия мен Черногорияның жаңа жаттықтырушысы болды. Бастапқыда, оның басшылығымен команда 2004 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде Сербия мен Черногория ретінде алғаш рет бәсекелескен кезде сәтсіздікке ұшырады. Топ фавориттері және топ жеңімпазы Италияға қарсы екі матчта тең ойнаған және топтың екінші орынды иеленушілеріне қарсы екі матчта жеңіске жеткен Уэльске, Сербия мен Черногорияға, негізінен, үйде 22 теңдік пен Әзірбайжанға 21 есебімен ұятқа қалдырған жеңіске қарамастан, іріктеуден өтпеді. Алайда Сербия мен Черногория 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысады. Сербия мен Черногория 2006 жылғы әлем чемпионатын бірінші орынға ие болды. Сербия мен Черногория құрамасы да 10 кездесуінде бір гол соқты, бұл барлық 51 команданың ең жақсы қорғаныс рекорды. 2006 жылғы іріктеу үшін Сербия мен Черногория Испания, Бельгия, Босния мен Герцеговина, Литва және Сан-Мариномен бірге топқа түсті. Ілия Петковичтің басшылығымен Сербия мен Черногория тағы да әсерлі қорғаныс футбол ойнады: Неманья Видич, Младен Кристаич, Горан Гавранчич және Ивица Драгутиновичтен тұратын "Танымал төртеу" қорғанысы, Даргослав Жеврич қақпашы ретінде он матчта тек бір гол соқты және 640 есебімен топтың бірінші орынды иеленді. 2006 жылы 3 маусымда референдумнан кейін Черногория Сербиядан тәуелсіздігін жариялады. Әлем чемпионаты басталар алдында Сербия мен Черногория құрамасының турнирге қатысатыны туралы шешім қабылданды. Сербия мен Черногория құрамасы турнирден шығарылғаннан кейін жаңа елдерді білдіретін жеке командаларға бөлінді. Осылайша, команда енді жоқ мемлекетті бейнелейтін турнирде ойнады. Әлем чемпионатының топтық кезеңінде Сербия мен Черногория алғашқы кездесуінде топтық фаворит Нидерландыға 1:0 есебімен ұтылып, Арьен Роббен матчтың жалғыз голын соқты. Содан кейін олар екінші кездесуінде Аргентинаға 6-0 есебімен жеңіліп, ең нашар халықаралық нәтижеге қол жеткізді. Команданың екі жеңілісі және Нидерланды мен Аргентинаның екі ойынды жеңгенімен, Сербия мен Черногория енді нокаут матчтарына қатыса алмады және математикалық жағынан шығарылған Пил Сүйеті жағалауына қарсы соңғы топтық матчта тек мақтаныш үшін ойнады. Бірінші жартысында 2 - 0 есебімен алда жүрсе де, "Сарылар" қайта оралып, 3 - 2 есебімен жеңіске жетті, Сербия мен Черногория 0 - 0 - 3 есебімен жеңіске жетті.

Таратылғаннан кейін

Сербия мен Черногорияның Пил Сызығына қарсы финалдық матшынан бір апта өткен соң Черногорияның футбол ассоциациясы УЕФА-ға жеке мүшелікке өтініш берді. Сербияның футбол федерациясы Сербия мен Черногорияның УЕФА мен ФИФА-дағы орнын иеленді, жаңа Сербия ұлттық құрамасы өзінің алғашқы матчын 2006 жылдың тамызында Чехияға қарсы өткізді. Черногория құрамасы 2007 жылы наурыз айында УЕФА-ға қабылданғаннан кейін алғашқы халықаралық матчын Венгрияға қарсы өткізді.