Кіріспе

HMCS Hochelaga - Канада Корольдік Әскери-теңіз флотының (RCN) бірінші дүниежүзілік соғыста және соғыстан кейін 1920 жылға дейін қызмет еткен патрульдік кемесі. Хохелага - Канадамен, Жак Картьедің саяхаттарымен және Монреаль қаласымен байланысты тарихи атау. Бастапқыда 1900 жылы Еуропада Waturus (басқаша Walrus немесе Waterus деп те жазылады) яхтасы ретінде салынған, ал 1902 жылы американдыққа сатылды. 1914 жылы Канаданың шығыс жағалауында қарауылдау кемесі ретінде пайдалануға берілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеме Принс-Эдвард аралы мен Новая Шотландия аралындағы паромға айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеме "Хачаял Ха'Иври" деп аталып, Палестинаға яһудилердің заңсыз көшіп келуіне пайдаланылды. 1950 жылы кеме жойылған.

Дизайн және сипаттама

Бастапқыда ол жағасы клиперлі яхта ретінде салынған. Оның жалпы тоннасы 578 тонна, ұзындығы 59 метр, арқасы 8 метр, су басу тереңдігі 4 метр болатын. Яхтаның қозғалтқышы бумен жұмыс істейтін, оның максималды жылдамдығы 12 фунттық пулядан тұратын.

Қызмет тарихы

1900 жылы Шотландияның Лит қаласында Хоторн және Компания кемесі алғаш рет Waturus деп аталып, Австрияның эрцгерцогы Чарльз Стефанға тиесілі болды. 1902 жылы ол американдық Рэндал Морганға 150 000 долларға сатылды, Морган яхтаны қайта жөндеу үшін тағы 40 000 долларды төледі. Морган Америка Құрама Штаттарының шығыс жағалауында Ватуруспен яхта жарыстарына қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канаданың Корольдік теңіз флоты (RCN) Канаданың шығыс жағалауында патрольдік қызмет үшін қолайлы кемелер іздеді. Канадада кемелердің аз екенін байқаған КСРО кемелерді сатып алу үшін АҚШ-қа агенттерін жіберді. 1915 жылдың шілдесінде RCN Нью-Йоркте екі яхтаны сатып алу үшін Эмилиус Джарвисті жіберді. 1914 жылы "Cox & Stevens" кеме саудагерлері 80 000 долларға сатуға ұсынған "Waturus" - "Jarvis" кемесі, ол "RCN" үшін сатып алынған екі кемелердің бірі. Кеме 1915 жылы 13 тамызда пайдалануға беріліп, Монреальға қарулы яхтаға айналдыру үшін жөнелтілді. Хохелага қыркүйек айында Атлантика жағалауында патрульдік кеме ретінде қызмет атқару үшін Сиднейге келді. Кеме 1916 жылдан 1918 жылға дейін Шығыс жағалауда қарауылдаған. Кеме Галифакс портта болған және жарылыстан зақымданған, бірнеше экипаж мүшелері жарақат алған. 1918 жылы 21 тамызда Хохелага, Жаңа Шотландия жағалауында төрт кемеден тұратын шағын флотилиямен су асты кемелеріне қарсы патрульді жүргізген кезде, SM U 156 неміс су асты кемесімен кездесті, ал су асты кемесі канадалық балық аулау шкуналарын жағалап, батырмақ болды. Хохелаганың командалық офицері, лейтенант Р.Д. Легат кемеге қарсыласты тосқауылдаудың орнына флотильяға қарай бұрылуға және кері қайтуға бұйрық берді. Жаумен бетпе-бет келмегені үшін лейтенант Легат қамауға алынып, қазан айында Галифакста әскери сотқа жіберілді. Легатты кінәлі деп танып, қызметтен босатты. Хохелага соғыстың соңына дейін Атлантикада қарауылдады және 1920 жылға дейін РКК қызметінде болды. Кеме 1919 жылы шілдеде Уэльс принсі Канадаға келген кезде белсенді қызметке қысқа уақытқа қайта қосылды және бірнеше қонақтарды, олардың ішінде адмирал сэр Чарльз Кингсмилл мен Канаданың генерал-губернаторыны алып жүрді. 1919 жылдың қазан айында Хохелага Сент-Лоуренс шығанағы мен Ньюфаундленд жағалауындағы маяқтарды және кеме радиостанцияларын аралауға жіберілді. Хохелага 1920 жылы 30 қазанда төленді және сатылымға шығарылды. Кеме 1923 жылы 23 ақпанда Джон Саймон Халифакстан сатып алғанға дейін сатылмаған. 1923 жылы Халифакстағы Хохелага Shipping and Towing Co. компаниясы басқаратын Хохелага PictouCharlottetown паромға айналды. 1942 жылы ол Нью-Йорктегі Томас Вилвертке сатылды. Ол Бруклиндегі Салливан кеме жасақтауында кеменің көмірмен жұмыс істейтін бу қозғалтқыштарын заманауи мұнаймен жұмыс істейтіндерге ауыстыруға тырысты. АҚШ үкіметі соғыс күш-жігерінің бір бөлігі ретінде кемежайды өз қолына алған кезде, Вилверт кемені өз бетімен жылжытуға мәжбүр болды, бірақ бұл тым қиын болып шықты және ол Хохелаганы қайта құруды аяқтау үшін Тодд кемежайларына алып барды. Осы кезеңде АҚШ-тың жағалау күзеттері кемені тексерді және бірнеше тақтаны ауыстыру керектігін анықтады, ал экипаж саны 24-ке дейін көбейді. 1943 жылы 3 шілдеде кеме АҚШ Маршалдар қызметімен төленбеген шоттарға байланысты тәркіленді. Хохелага өз кезегінде Пуэрто-Рикомен қант саудасында пайдалану үшін United Fruit Company еншілес компаниясына сатылды. Соғыстың соңында "Юнайтед Фрут" компаниясы кемені сатып жіберді. 1945 және 1946 жылдар аралығында кеменің жазбасын қадағалау қиынға соғады, бірақ кеме 1946 жылы Em-ге тіркелген. Марсельдің фостинилері және Гондурастың туымен. Cra Mar компаниясы басқарады. Лас-Пальмас кемесі Хачааль Ха'Иври деп аталды және 1946 жылы еврей иммигранттарын Палестинаға (қазір Израиль деп аталады) тасымалдау үшін қолданылды. 1946 жылы 14 шілдеде Антверпенден шығып, 550 жолаушыны алып бара жатқан ол Хайфадан ағылшын эсминшісімен ұсталды. Кеме Кипрге жеткізіліп, 1953 жылға дейін тізімде қалды, бірақ кеменің соңғы тағдыры белгісіз.