Кіріспе
Анурадхапурадағы будда ступасы, Шри-Ланка Руванвели Маха Сея, сондай-ақ Маха Тхупа деп те аталады, - Шри-Ланканың Анурадхапура қаласында орналасқан ступа (жарымшар тәрізді құрылыста монументтер бар). Бұл ступада Будданың екі-төрт немесе бір дона монументтері сақталған, бұл оның монументтерінің ең үлкен жинағы. Оны Сингаль патшасы Дутугемуну б. з. б. 140 жылы салған. Ол сондай-ақ Сварнамали Сея, Сваннамали Махацети (пали тілінде) және Ратнамали Сея деп аталады. Бұл "Солосмастхана" (16 ғибадат орны) және "Атамастхана" (8 ғибадат орны) -ның бірі. Бұл ступа әлемдегі ең биік көне ескерткіштердің бірі болып табылады. Мьянмадағы Сагаинг қаласындағы Каунхмудау пагодасы осы ступаның үлгісі бойынша жасалған. Махавамсада ступаның құрылысы мен ашылу рәсімі туралы егжей-тегжейлі мәлімет бар. Ступа 19-шы ғасырдан бастап даламен жабылған. Бхикху қаржы жинауға тырысқаннан кейін, ол 20 ғасырдың басында қайта жаңартылды. Руванвели Сея қалпына келтіру қоғамы құрылды, ең бастысы меценат Хендрик Аппухами 2021 жылы инфляцияға қарай реттелген 20 миллион (1912) рупиясын берді. Бұл қалпына келтіру жұмыстары үшін 611 миллион АҚШ доллары. Қоры 1902 жылы құрылды.
The Ruwanweli Maha Seya, also known as the Maha Thupa , is a stupa (a hemispherical structure containing relics) in Anuradhapura, Sri Lanka. Two quarts or one Dona of the Buddha's relics are enshrined in the stupa, making it the largest collection of his relics anywhere. It was built by Sinhalese King Dutugemunu in 140 B. C., who became king of Sri Lanka after a war in which the Chola King Elāra (Ellalan) was defeated. It is also known as Swarnamali Seya, Svaṇṇamāli Mahaceti (in Pali) and Rathnamali Seya. This is one of the "Solosmasthana" (the 16 places of veneration) and the "Atamasthana" (the 8 places of veneration). The stupa is one of the world's tallest ancient monuments, standing at and with a circumference of The original stupa had been about in height and was renovated by many kings. The Kaunghmudaw Pagoda in Sagaing, Myanmar is modelled after this stupa The Mahavamsa contains a detailed account on the construction and the opening ceremony of the stupa. The stupa was covered by wilderness as of the 19th century. After fund raising efforts by a bhikkhu, it was renovated in the early 20th century. The Ruwanweli Seya Restoration Society was set up, most notably the philanthropist Hendrick Appuhamy, donated Rs 20 million (1912 ) adjusted for inflation in 2021 it is worth 611 million US Dollars for the restoration works, the foundation was founded in 1902 and the modern day crowning (a "crown" is a large gem placed at the very top of the stupa) was done on June 17, 1940, and the final crowning of the stupa took place on November 26, 2019.
Будданың мүсіні
Махавамсада Маурия әулетінің Ашокасы Рамаграмадағы Нагалардың қолында болған Будданың мүсіндерін алып қалмауды таңдайды. Өлім аузында Будда өзінің сегіз доннан бірін Рамаграманың Колиясы құрметтейді деп пайғамбарлық айтқан, содан кейін ол Шри-Ланкада сақталғанға дейін Нагаларға тиесілі болады. Ашокаға архаттар тағы да пайғамбарлық айтады, олар бұл монументтерді патша Дуттагамани болашақта киелі ететінін айтады. Содан кейін Даттагамини хан Сангхадан Будданың ескерткіштерін табытпен алып, алтын павильоннан құдайлар мен Брахмалардың көптеген құрмет көрсетулері мен сый-тартуларының арасында кетіп қалды. Ол үш рет сарайды айналып шығып, шығыстан кірді. Сарайды көмістен жасалған диванға жайып, солтүстік жағына орналастырды. Содан кейін Будданың бейнесі арыстанның жату қалпында (sīhaseyya) жасалды және барлық монументтер сол бейнеде сақталды. Үлкен Руванвели ступасында монументтерді сақтау аяқталғаннан кейін, екі жаңадан келген Уттара мен Сумана монументтерді сақтау бөлмесін бұған дейін қақпақ ретінде пайдаланылатын жасырылған тас блоктарымен жапты. Тхупавамсада көптеген жандар Махатупаға мүсіндерді сақтауға қатысты; Соңғы кезге дейін оларды күзеткен Нага патшасы Махакала. Бұл монументтер Вишвакарманның алтын тағына қойылады. Брахма өзінің көзге көрінбейтін егемендік қосқышын ұсынады, ал патша Дуттагамани өз қосын ұсынады. Архат Индагутта ғаламның үстінде металл шатыр жасайды, сондықтан Мара араласпайды, өйткені монахтар Сутта Питаканы (Будданың баяндамалары жинағын) айтады. Дуттагамани ыдысты бас жағына көтеріп, салтанатты түрде кіреді; бірақ ол ыдысты алтын таққа қоюға дайындалған кезде, монументтер ауаға көтеріліп, Будданы құрайды, әрқайсысы 32 үлкен белгілермен және 80 кіші белгілермен ұлы адам. Осы түрінде ол өлім аузындағы өсиеттерінің бестен бірін орындап, от пен судың қос кереметті орындайды. Бұл тәжірибеден 120 миллион құдай мен адам архаттыққа ие болады. Мүсіндер урнаға қайтарылады, олар жерленеді, ал камера қырық метрлік тас тақталармен бекітіледі. "Ер сілкінісі кезінде де монумент бөлмесі шайқалмайды; Будда Готаманың тәлімі аяқталғанға дейін сол күні ұсынылған жасмин сияқты гүлдер кеуіп кетпейді; Гхи майымен жағылған шамдар сөнбейді; хош иісті заттар мен сандаль ағашына араластырылған балшық кеуіп кетпейді; монумент бөлмесінде тіпті бір ғана сызық пайда болмайды; ұсынылған алтын бұйымдардың ешқайсысында да дақ пайда болмайды. Олар сондай-ақ, жау адамдар реликвия бөлмесіне кіре алмайды деп шешті. Сонымен қатар, патша Дутугемунуның бұйрығымен Шри-Ланка халқы алтын және күміс сандықтар сияқты көптеген басқа заттармен бірге Будданың тағы мыңдаған монументтерін монументтер бөлмесінің үстінде сақтады".
created in the lion’s reclining posture (‘‘sīhaseyya’’), and all the relics were enshrined within that image. When the enshrining of the relics in the Great Stūpa Ruvanveli was completed, the two novices Uttara and Sumana closed the relic chamber with the stone blocks that were previously hidden to be used as a lid. In the Thupavamsa numerous types of beings attended the enshrinement of the relics into the Mahathupa; including the Naga king Mahakala who until recently guarded them. The relics were to be placed atop a golden throne crafted by Visvakarman the divine artificer; the throne brought by Indra. Brahma offers his invisible umbrella of sovereignty, with the king Dutthagamani offering his own. The arhat Indagutta creates a metal canopy over the universe, so that Mara will not interfere, as monks chanted the Sutta Pitaka (the Collection of Discourses delivered by the Buddha). Dutthagamani ceremoniously enters with the urn atop his head; but as he is about to place the urn on the golden throne, the relics rise into the air and form Buddha, with each of the 32 major signs and 80 lesser signs of a great man. In this form he performs the twin miracle of fire and water, fulfilling the fifth of his death bed resolutions. One hundred and twenty million gods and humans gain arhatship from this experience. The relics return to the urn and they are laid to rest and the chamber sealed with forty meter stone slabs. ‘‘"The relic chamber shall not shake even by an earthquake; flowers such as jasmine that were offered on that day shall not wither till the end of Buddha Gotama’s Dispensation; the lamps that were kindled with ghee oil shall not be extinguished; the clay that was mixed with perfume and sandalwood shall not dry; even a single scratch shall not appear within the relic chamber; stains shall not appear in any of the golden goods that were offered.’ All this occurred by the determination power of all Arahants present. They determined also that inimical persons should
not be able to even see the relic chamber. Furthermore, by order of king Dutugemunu, the people of Srī Lanka enshrined, along with many other objects such as golden and silver caskets, thousand more of the Buddha's relics over the relic chamber."
Тарих
Патша Дутугемуну ступаның құрылысын бастады, бірақ ол аяқталмай жатып аурудан қайтыс болды. Құрылыс тек ол Раджаратаны Чола генералдарынан жеңгеннен кейін басталды. Ступа Анурадхапураны жолалар жаулап алған кезде зақымдалған, бірақ Оңтүстік Үндістанға басып кірген I Паракрамбаху (1153 1187), Пандия Надуның бірнеше бөлігін басып алған кезінде қайта жаңартылған. Паракрамбаху тұтқынға алынған тамилды қайта жаңғырту жұмыстарына жұмсаған.