Кіріспе

Джейн Остиннің аяқталмаған романы Уотсондар - Джейн Остиннің, 1803 жылы басталған, бірақ әлі күнге дейін қолға алынбаған романы. Оның неге аяқтай алмағаны туралы бірқатар дәлелдер айтылды, содан бері басқа авторлар бұл тапсырманы орындауға тырысты. Остиннің немере қызының жалғасы 1850 жылы жарық көрді. Қолжазбаның өзі 1871 жылы жарық көрді. Әңгіменің одан әрі толықтыруы мен бейімделуі бүгінгі күнге дейін жалғасып келеді.

Тарих

Джейн Остин 1803 жылы Батта тұрып, аталмаған романымен жұмыс істей бастады және 1805 жылы қаңтарда әкесі қайтыс болғаннан кейін оны тастап кеткен болуы мүмкін. Ол 7500 сөзден тұратын, тарауларға бөлінбеген. Фрагментке Уотсондар деген атау берілді және оны 1871 жылы роман жазушының немере інісі Джеймс Эдвард Остин Ли (1798-1874) өзінің "Джейн Остиннің естеліктері" кітабының қайта қаралған және кеңейтілген нұсқасында жариялады. Бастапқы қолжазба сексен бетті қамтыған, қазір олар Нью-Йорктегі Морган кітапханасы мен мұражайы мен Оксфордтағы Бодлейан кітапханасы арасында бөлінген. Джейн Остин қайтыс болғаннан кейін қолжазбаны оның қарындасы Кассандра мұра етті, содан кейін 1915 жылы бөлінгенге дейін басқа отбасылық туыстарға берілді. Кішігірім бөлігін 1925 жылы Морган кітапханасы сатып алды, ал қалған үлкен бөлігі 2011 жылы Бодлейан сатып алғанға дейін әртүрлі қолдардан өтті. Қолжазбада өшірулер мен түзетулер бар, ал үш жағдайда қағаздың кішкентай бөліктеріне жазылған және жойылған бөліктердің үстінде бекітілген елеулі түзетулер болды.

Сын еткен пікірлер

Бодлей кітапханасында қолжазбаның өз бөлігін алғаннан кейін өткен баяндамада профессор Кэтрин Сазерленд романның Аустиннің басылып шыққан романдарынан шамамен алтыдан бір бөлігі екенін және оның жазуында бұрылыс орнын белгілейтінін сипаттады. Мұнда ол бұрынғы авторлардың пародияларын қалдырып, табиғи сюжетті ұсынады. "Уотсондар" - көркем әдебиетті өмірге, өмірді көркем әдебиетке айналдырудағы тәжірибе және "Остиннің классикалық ингредиенттерінің қоймасы". Соңғысы отбасыдағы шет адам болу және осының салдарынан туыстық қатынас іздеу тақырыбын қамтиды. Сонымен қатар, аустиннің фрагменті шын мәнінде роман ретінде жазылған болуы мүмкін деген болжам да айтылды. Бұл соңғы тармақ жұмыстың аяқталуына жақын екендігі туралы бұрынғы мәлімдемеге қайта оралады, өйткені ол "героиняның әлеуметтік шеттелу жағдайынан кіріктіру жағдайына дейінгі қозғалысының толық тарихын қамтиды". Алайда мұндай дәлел Джейн Остиннің бұл үзіндіге неге толықтай қол жеткізбегені туралы көптеген теорияларға қосымша болды. Жозеф Визенфарттың бұрынғы мақаласында романның автордың жазылған уақытындағы бақытсыз қауымдастықтар салдарынан аяқталмағандығы және оның өз жағдайына тым жақын тақырыпты қамтығаны туралы болжамдарға қарсы пікірлер айтылған. Сонымен қатар, сюжет Эмма ретінде қайта жазылған теорияны қарастырған кезде, Висенфарт Уотсондар "басқа мәтіндерден бұрын келетін мәтін" деген қарсы аргументпен алға шықты. Ол Остиннің "Гордость и предубеждение" сияқты романдарында немесе кейіннен жазатын романдарында алғаш рет алдын ала айтылған жағдайларды қайтадан шеберлікпен қайталап жазды деп санады, сондықтан "оларды қайтадан толық нұсқада пайдалану артық болар еді" Уотсондар.

Ұзақтығы

Фрагменттің уәде еткен бастамасы орындалмағанынан болған қанағатсыздық ақырында романды аяқтауға ұмтылды. Олардың алғашқыларының кейбіреулерін Остин отбасының ұрпақтары жазған. 1850 жылы Джейннің немересі Кэтрин Хаббек сюжетті "Кіші әпке" атты үш томдық романына бейімдеді. Алғашқы тараулар Джейннің отбасы мүшелеріне белгілі, бірақ әлі жарияланбаған, бөлшекті оқиғасына негізделген. Алайда, жазу қолжазбадан сөзбе-сөз алынбаған, ал оқиғаның дамуы кезінде кейбір есімдер өзгертілді және жаңа кейіпкерлер мен эпизодтар, сондай-ақ ұзақ моральдық үзінділер мен көптеген сипаттамалық егжей-тегжейлі енгізілді. Оқиғаның жалғасы Виктория дәуірінде әлеуметтік тапқа қатысты тақырыптар мен көзқарастар бойынша танымал. Мүмкін, ақшасы жоқ қаһарманның жағдайының экономикасына жаңа көңіл бөлінуі осы уақытқа дейін жеткілікті түрде қарастырылмауы мүмкін. Джейн Остиннің үлкен немересі Уильям Остин Ли (18431921) пікірінше, оның әпкесі "өзінің кейіпкерін тым төмен, кедейлік пен белгісіздік жағдайында орналастырғаны" қиындықтарын түсінген болуы мүмкін, сондықтан ол тым төмен нотадан бастаған әнші сияқты, ол созылуды тоқтатты ". Хауббэк ханымның романы Уотсонның кейінгі жалғасуларынан маңызды түрде ерекшеленеді, өйткені ол 1850 жылы шыққанда жалғасы ретінде ұсынылмаған. Бұл факт Джейн Остиннің бұрынғы фрагменті алғаш рет 1871 жылы жарық көргенге дейін айқын болмады, бірақ миссис Хаббектің онымен қарым-қатынасы бастауындағы бағыштамадан анық көрінеді: "Оның әпкесі, марқұм Джейн Остиннің естелігіне, бұл шығарманы авторша сүйіспеншілікпен жазды. Оның үстіне, Хаббек ханым өзінің романының орын алған кезеңін 2 тараудың алғашқы абзацтарында ғана, ғасырлар бойына балалық киімдер стиліне қатысты диверсиядан кейін жариялайды. Ол "алпыс жыл бұрын" болған, сол кезде "ағылшындықтардың ең қиялға салған ойы да, біз қазір көріп отырғандай, ағылшындықтардың доп-добының көрінісі болмас еді". Осы сылтаулармен оқырман Остин романының пастигін күтеді, Регент дәуіріндегі жағдай Викторияның орта кезеңінің көзқарасынан сипатталады. Остин Ли Джейн Остиннің қолжазбасын жариялағаннан кейін елу жыл өткенге дейін Уотсонның жалғасы пайда болған жоқ. Содан кейін 1923 жылы жарық көрген Джейн Остиннің "Уотсондар" және Л. Олтонның "Жиғару" деген кітабы пайда болды. Американдық басылым Оултон ханымның "өз тапсырмасын соншалықты табысты орындағанын, оқырман Остин отбасының мүшелерімен, өз жұмысын көрсеткен, өзінің атақты алдыңғысынан әңгімені қай жерден алғандығын тани алмайтынын бөліседі" деп, жалғастырды деп болжайды. Алайда, The Spectator журналының бір сыншысы "осы әңгімені оқығаннан кейін, біз оның барлық бай шындықтың жоғалып кеткенін және ол, мысалы, Дрезденнің кішкентай тобын, екі өлшемді суретке дейін қысқарғанын түсінеміз", - деп түсіндірді. Бес жылдан кейін Джейн Остиннің "Уотсондар" атты кітабы жарық көрді. Едіт, Кэтрин Хаббектің немересі және оның күйеуі Фрэнсис Браунның ниеттеріне сәйкес аяқталды. Кітаптың кіріспесіне сәйкес, мақсат "Джейннің оқиғасын оның немере қызынан ажырату" болды, дегенмен "Кішкентай әпке" кітабына тәуелділік сақталды. Ханым Хаббек романы 1977 жылы Дэвид Хопкинсон (1914-2002), Диана Хаббектің күйеуі Эдит Браунның немересі. Бұл қарым-қатынас Джейн Остин мен басқа бір автордың "Уотсондар" атты еңбегі басылып шыққанда жасырын сақталған. Бір постскрипт отбасылық жалғасулардың тарихын зерттеп, Браун нұсқасын сынға алды, ол "жазылған сюжеттің дамуын қатты қыстырды, ол Джейннің өз жұмысына әділдіктен аз болды, өйткені ол осындай қорытындыға келді". Алайда, Кэтрин Хаббектің отбасы мүшелерінен "автордың ниеттерінің нақты суретін" сіңіріп алғанын сеніп, ол да өз нұсқасын Кэтриннің түпнұсқалық сөздеріне жақын сақтап, Джейн Остиннің барлық фрагментін кіріктірді. Бұл жерде Хауббек ханымның романның мән-жайын түсіндіру үшін қосқан барлық ауызша түсініктемелері мен оның қарқынын сақтап қалған қосалқы сюжеттері қысқартылған. Одан әрі жалғасын Джон Коутс (1912-1963) жазды, ол отбасылық байланысы жоқ жазушы, бірақ бұрын уақыт саяхаттары романы жазған, Бұл жерде бүгін (1949), Джейн Остинге ұнадым деп мәлімдеген адам. Оның "Уотсондар: Джейн Остиннің үзіндісі жалғастырылды және 1958 жылы британдық және американдық баспалардан жарық көрді. Өзінің постскриптісінде (314-18 беттер) ол кейіпкерлерді басқаша дамыту үшін бастапқы фрагментті қайта жазғанын мойындады, оның ішінде Эмма Уотсонды Эмили деп қайта атады. Ол сондай-ақ Джейн Остиннің үлесі "...

Бейімделулер

Бастапқы романының жалғасы ретінде басқа да авторлар жаңа романдар мен басқа форматтағы бейімделулерді енгізді. Олардың арасында "Джейн Остиннің әсерінен жазылған" және Энн Мичалдың жазған екі "Уотсон романы" бар. Біріншісі, Эмма мен Элизабет (2014), оның артқы мұқабасына сәйкес, "бастапқы фрагменттердің үзінділерін баяндауға араластырады, Джейн Остиннің стилі мен тақырыбына адал бірегей әңгіме жасайды". Оның жалғасы, Бриншор (2015) екі онжылдықтан кейін құрылған және Уотсон мен Сандитонның кейіпкерлері мен жағдайларын біріктіреді. Кэтлин А. Флинннің "Джейн Остин жобасы" (2017) романында романның қолжазбасы уақытқа саяхаттаудың тақырыбы болып табылады. Остин "Уотсондарды" сонда аяқтаған, бірақ кейін оны жойған, сондықтан болашақтағы екі зерттеуші оны қайтарып алу үшін оның уақытына оралады. Тағы бір бейімделуде (уақыт саяхаттарының бағытын кері қайтарады) қазіргі заманнан метатеатрлық кірігу Лора Уэйдтің "Уотсондар" пьесасында, аяқталмаған романының драмалық түрінде орын алады. Онда драматург Лора (актердің рөлін ойнайды) сахнаға шығып, түпнұсқалық, натуралистік оқиғаның үзіндісі болады. Содан кейін драматург пен бүлікші кейіпкерлер арасындағы сюжеттің қалай жалғасуы керектігі туралы ұзақ талқылау басталады.