Кіріспе

Мария Эджворттың 1812 жылғы романы, осы атқа ұқсас тақырыптар

"Жоқ" – Мария Эджворттың 1812 жылы "Модалы өмір туралы әңгімелер" жинағында жарияланған романы. Ол ағылшын-ирландтық жер иелерінің жүйелі кемшіліктерін және ирланд шаруаларының қиын жағдайын көрсетеді. Роман Ирландия туралы көптеген сюжеттік бұрылыстарды, мағлұматтарды, ирланд диалектін, лондондық әлеуметтік өмірдің егжей-тегжейлерін қамтиды, сондай-ақ мүлік иелерінің ирланд жерлерін пайдалану ресурсы ретінде қарауының, сыныптар арасындағы қарым-қатынас емес, салдарына тоқталады. Осы тұрғыдан алғанда, ол оның алғашқы романы "Касл Рэкрент" романындағы сияқты тақырыптарды қозғайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жасы жеткенге дейін, романның сезімтал кейіпкері Лорд Коламбр анасы, Леди Клонбронидің Лондонның жоғары қоғамына жол табуға жасаған әрекеттерінің тек қысымға ұшырағанын, ал әкесі, Лорд Клонбронидің әйелінің өмір салты мен өзінің жауапкершіліксіздігі салдарынан қарызға батқанын біледі. Сол кездегі әдетке сай, яһудилерге деген жек көрушілік сезімімен бейнеленген Мардокай оны қарызға салуға асығыс. Коламбрдің анасы оны Грейс Нюгенттің досы, Мисс Броадхерст сияқты мұрагер қызға үйлендіруді қалайды. Бірақ Коламбр леди Клонбронидің серігі ретінде отбасымен бірге тұратын туысы Грейс Нюгентке ғашық болып қалған. Анасы оны сүймейтін адамға үйлендіруге мәжбүрлейді деп уайымдап, Коламбр Лондонның әлеуметтік өмірін тастап, Ирландияның Уиклоу графтығындағы ата-бабаларының үйіне баруға шешім қабылдайды. Дублинге келгеннен кейін Коламбр сэр Джеймс Брукпен жақын дос болады, ол Коламбрға жақсы ықпал етеді және оны Дублиннің әлеуметтік өміріне жаңа келгендердің – Леди Дашфорт пен оның жесір қызы Леди Изобельдің жоспарларынан сақтандырады. Леди Дашфорт бай ирландтық ақсүйек адамды, ал оның адал емес қызын кез келген жолмен тұзаққа түсіруге тырысып жатыр дегені белгілі. Сэр Джеймстің ескертуіне қарамастан, Коламбр Леди Изобельді күйеу ретінде алуды қалайтын, сөз шебер Леди Дашфорттың ықпалына түседі. Клонброни үйінде бұрынғы қызметшінің берген мәліметі Леди Дашфортке Лорд Коламбрдың шын мәнінде туысы Грейс Нюгентті жақсы көретінін білдіреді. Олардың үйленуіне кедерес келтіру үшін Леди Дашфорт Грейстің некеден тыс туылғанын, сондықтан заңды емес екенін аңғыртпақ айтады. Бұл туралы оның анасы хат арқылы растайды, ол әлеуметтік өрлеуші және көбінесе жеңіл мінезді болғанымен, Грейске өте жақсы көреді және оған ешқашан туғандығы туралы айтпаған. Коламбрдің жүрегі ауырып, мұндай тегі бар әйелді ешқашан сүйе алмайтынына сенімді. Ол отбасылық меншігіне барады және әкесінің агенттері жергілікті шаруаларды қанағанын және әкесін де алдап отырғанын біледі. Ол агенттерге өзін таныстырады, содан кейін Лондонға қайтуға асығысқан, Коламбр әкесіне кейбір жақсы шаруаларды құртатын құжаттарға қол қоймауға тырысады (ал агенттер Клонброни мен Коламбрды алдап, қағаздарға қол қоюға тырысады). Коламбр әкесінің құрып кетуінен сақтап қалғанға жетеді, содан кейін ол әкесінің қарыздарын төлеуге көмектеседі, бірақ Клонброни отбасы Ирландияға оралуға келіседі. Соңғы бөлімде Коламбрдың Грейске деген махаббаты және оның заңды мұрагер екені қалай анықталғаны туралы айтылады.