Кіріспе
Анархизмнің саяси философиясына қатысты мәселелер Анархизм әдетте мемлекет қалауы жоқ, қажетсіз және зиянды, сондай-ақ адам қатынастарын жүргізуде билік пен иерархиялық ұйымға қарсылық танытатын саяси философия ретінде анықталады. Анархизмнің жақтаушылары, анархистер ретінде белгілі, иерархиялық емес ерікті бірлестіктерге негізделген мемлекетсіз қоғамдарды қолдайды. Анархизм мемлекетті жағымсыз, қажетсіз және зиянды деп санайды, бірақ оған қарсылық білдіру оның негізгі немесе жалғыз анықтамасы емес. Анархизм барлық адам қатынастарын басқаруда қарсыласушы билік немесе иерархияны қажет ете алады. Анархизм көбінесе солшыл идеология болып саналады және оның экономикасы мен заң философиясының көп бөлігі коммунизм, коллективизм, синдикализм, мутуализм немесе қатысу экономикасының антиавторитарлық түсіндірмелерін көрсетеді. Анархизм бір ғана белгілі бір дүниетанымынан доктринаның тұрақты құрамын ұсынбағандықтан, көптеген анархистік типтер мен дәстүрлер бар, олардың барлығы бір-бірін жоққа шығармайды. Анархистік ойлау мектептері түбегейлі өзгеше болуы мүмкін, олар экстремалды индивидуализмнен бастап толық коллективизмге дейін қолданады. Анархизмнің түрлерін әлеуметтік және индивидуалистік анархизмдер немесе ұқсас қос жіктелімдер деп бөліп қарастыруға болады. Басқа жіктелімдер үшінші санат ретінде өзара түсініктілікті қоса алады, ал кейбіреулер оны индивидуалистік анархизмнің бөлігі деп санайды, ал басқалары оны әлеуметтік анархизмнің бөлігі деп санайды. Анархистер арасында идеология, құндылықтар және стратегия мәселелері бойынша көптеген философиялық айырмашылықтар бар. Анархистік қоғамдар қалай жұмыс істеуі керек деген ойлар, әсіресе экономикаға қатысты, айтарлықтай өзгешеленеді. Сондай-ақ, мұндай қоғамның қалай жасалуы мүмкін екендігі туралы келіспеушіліктер бар, кейбір анархистер зорлық-зомбылықсыз стратегияға беріліп, ал басқалары қарулы күресті жақтап отыр.
Anarchism is generally defined as the political philosophy which holds the state to be undesirable, unnecessary and harmful as well as opposing authority and hierarchical organization in the conduct of human relations. Proponents of anarchism, known as anarchists, advocate stateless societies based on non hierarchical voluntary associations. While anarchism holds the state to be undesirable, unnecessary and harmful, opposition to the state is not its central or sole definition. Anarchism can entail opposing authority or hierarchy in the conduct of all human relations. Anarchism is often considered a far left ideology and much of its economics and legal philosophy reflect anti authoritarian interpretations of communism, collectivism, syndicalism, mutualism, or participatory economics. As anarchism does not offer a fixed body of doctrine from a single particular worldview, many anarchist types and traditions exist, not all of which are mutually exclusive. Anarchist schools of thought can differ fundamentally, supporting anything from extreme individualism to complete collectivism. Strains of anarchism have often been divided into the categories of social and individualist anarchism or similar dual classifications. Other classifications may add mutualism as a third category while some consider it part of individualist anarchism and others regard it to be part of social anarchism. There are many philosophical differences among anarchists concerning questions of ideology, values and strategy. Ideas about how anarchist societies should work vary considerably, especially with respect to economics. There are also disagreements about how such a society might be brought about, with some anarchists being committed to a strategy of nonviolence while others advocate armed struggle.
Анықтамалық мәселелер
Анархизм - бұл ерікті бірлестік, еркіндік және орталықсыздандыруға негізделген қоғамның пайдасына барлық адам қатынастарын жүргізуде билік пен иерархиялық ұйымға (мемлекет, капитализм, ұлтшылдық және барлық байланысты институттар) қарсы келетін саяси философиялар тобы деп айту дұрыс болса да, бұл анықтаманың этимологияға негізделген (бұл тек билеушінің теріске шығаруы) немесе анти-мемлекеттік (анархизм одан да көп) немесе тіпті анти-авторитарлық (бұл кейіннен жасалған шок) сияқты өзінің кемшіліктері бар. Дегенмен, анархизмнің анықтамасындағы негізгі элементтер мыналарды қамтиды: 1888 жылы бірнеше жыл бұрын индивидуалистік анархист Бенджамин Таккер "Мемлекеттік социализм және анархизм" атты эссесіне Эрнест Лесиннің "Социалистік хаттың" толық мәтінін енгізді. Лесинье бойынша, екі социализм бар: "Бірінші - диктаторлық, екіншісі - либертариандық". Анархизмнің антикапиталистік және либертариандық социалистік философиясы ретінде саяси спектрдің сол жақ шетінде орналасады. Анархизмнің түрлері жиі әлеуметтік және индивидуалистік анархизмдер немесе ұқсас қос жіктелімдер болып бөлінеді. Дегенмен, антикапитализмді анархистердің көпшілігі анархизмнің қажетті элементі деп санайды.
Индивидуалистік анархизм мен әлеуметтік анархизм
Көптеген анархистік ойлау мектептеріне байланысты анархизмді екі немесе одан да көп санатқа бөлуге болады, ең көп қолданылатын - индивидуалистік анархизм мен әлеуметтік анархизм. Басқа категорияларға жасыл анархизм және/немесе сол және оң анархизм кіруі мүмкін. Анархосоциализм немесе социалистік анархизм сияқты терминдер әлеуметтік анархизмнің синонимі ретінде де қолданылуы мүмкін, бірақ бұл көпшілік анархистердің қабылдамауы, өйткені олар өздерін либертариандық дәстүрдің социалистері деп санайды және либертариандық немесе мемлекетсіз социализмнің синонимі ретінде қолданылмағанда қажетсіз және шатастыратын болып көрінеді. Анархизм тарихи тұрғыдан социалистік және антикапиталистік қозғалыстармен сәйкестендірілді, негізгі бөліну орталықтандырылған экономикалық жоспарлаудың кейбір түрлерін қолдайтын нарыққа қарсы анархистер мен еркін нарықтық социализмді қолдайтын нарыққа жақтаушы анархистер арасында болды, сондықтан мұндай терминдерді негізінен анархокапитализм теоретиктері және анархокапитализмді мойындайтын ғалымдар екі аралықта айырмашылық жасау үшін қолданады. Осыған ұқсас себептермен анархистер сол және оң анархизм (анархокапитализм және ұлттық анархизм) сияқты санаттарға жатқызуды да қабылдамайды, анархизмді либертариандық социалистік және радикалды солшылдық немесе солшылдық идеология ретінде қарастырады. Анархокоммунизмді жеке адамның бостандығын жүзеге асырудың ең жақсы әлеуметтік жүйесі деп қарастырған. Атауына қарамастан, ұжымшыл анархизм индивидуализм мен ұжымшылдықтың қоспасы ретінде де қарастырылады. Анархизм жалпы алғанда индивидуалистік философия болып саналады, ол авторитарлық коллективизмнің барлық түрлеріне қарсы тұрады, бірақ жеке адамды немесе қауымдастықты өзара ерекшеленетін емес, бірін-бірі толықтыратын ретінде қарастырады, әсіресе анархокоммунизм мен әлеуметтік анархизм индивидуалистік-коллективистік дихотомияны қабылдамайды. Ақырында, әлеуметтік анархизм - бұл АҚШ-та Мюррей Букчиннің шеңберін және оның бір атпен аталатын журналын атау үшін қолданылатын термин. Анархофеминизм, анархопацифизм, анархопримитивизм, анархотрансгуманизм және жасыл анархизм сияқты ойлау мектептерінің экономикалық көзқарастары әр түрлі және олар индивидуалистік анархизмнің немесе әлеуметтік анархизмнің бір бөлігі болуы мүмкін. Оны индивидуалистік анархизмнен ажырату үшін анархистер әлеуметтік анархизмді пайдалануды жөн көреді, бұл термин анархизмнің кейбір агрессивті анархизмін сипаттауға арналған термин, ал біріншісі әлеуметтік аспектіге назар аударады және жалпы алғанда ұйымдық болып табылады, сондай-ақ орталықсыздандырылған экономикалық жоспарлауды қолдайды, ал екіншісі жеке адамға назар аударады және жалпы алғанда ұйымға қарсы болып табылады, сондай-ақ екі санатты өзара ерекшеленетін немесе капитализмге қарсы социализм ретінде қарастырудың орнына, анархизмге анархизмге әкелетін атрибуттарсыз. Мутуализм әлеуметтік анархизм мен индивидуалистік анархизм арасындағы орта немесе үшінші категория ретінде қарастырылады, бірақ ол әлеуметтік анархизм мен индивидуалистік анархизмнің бір бөлігі болып саналады. Пьер Жозеф Прудон әлеуметтік индивидуализм туралы айтып, мутуализм мен оның ұстанған бостандығын коммунизм мен меншік арасындағы синтез ретінде сипаттады. Материалистік тұрғыдан алғанда, индивидуалистік анархизм - индустриалды революция алдындағы капитализмге дейінгі және негізінен аграрлық және меркантиллистік капитализмдегі анархистік форма, оның ішінде индивидуалистік анархизм қолөнер және өзін-өзі жұмыспен қамтыған социализмнің бір түрі болды, әсіресе АҚШ-та. Керісінше, әлеуметтік анархизм - бұл индустриалды қоғамдағы анархизм, индустриалды немесе пролетариаттық социализмнің түрі, солшыл анархиядан кейінгі анархизм және оның өнеркәсіптік технологияны сынға алуы және индустриалды қоғамнан кейінгі жұмысшыларға қарсылық. Кейбір анархистер мұндай категорияларды осы терминдерде көруі мүмкін. Олардың айырмашылықтарына қарамастан, бұл либертариандық социализмнің барлық түрлері. ХХ ғасырда социализм марксистік-лениндік мемлекеттермен және сыншылар мемлекеттік капитализм және жоспарлы экономика емес, әкімшілік командалық экономика деп санайтын авторитарлық және мемлекеттілік социализмнің ұқсас формаларымен байланысты болғанға дейін социализм сөзі капиталистік экономикадағы түбегейлі өзгерістер а�...
Мемлекеттік демократияға қатысу
Анархистердің көпшілігі дауыс беруге немесе мемлекеттік институттарға қатысуға қатаң қарсы болса да, келіспейтіндер бар. Белгілі анархист Пьер Жозеф Прудон 1848 жылы екі рет Француз конституциялық жиналысына сайлауға қатысты. 1890 жылдары Пауль Брусс Швейцарияда либертариандық муниципализм концепциясын әзірледі, бұл жергілікті сайлауға қатысуды қамтиды. Анархистер бірнеше себеппен дауыс беруге қарсы. Тарихи тұрғыдан алғанда, сайлауға қатысу радикалдардың өздері қарсылық білдіретін жүйені жоюдың орнына, оның бір бөлігіне айналуына әкеліп соқты. Дауыс беру мемлекеттің заңдылығын мойындайды. 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауы кезінде анархистік ұжым CrimethInc. "Біреуге дауыс бермей, белсенділік таныт" атты сайлауалды өзгерістердің орнына тікелей іс-қимылдың маңыздылығын насихаттаған науқанды іске қосты. Басқа елдердің анархистері жиі осындай дауыс беруге қарсы науқандарға қатысады және референдумда дауыс беруді қоса алғанда, прагматикалық тәсілдерді қолданады. Говард Цинн және Ноам Чомский сияқты басқа да танымал анархистер Ральф Надер сияқты прогрессивті кандидаттарды қолдауға уәде берді. Тек дауыс берумен қатар, кейбір анархистер, мысалы, Прудон және жақында исландиялық белсенді Смари Маккарти ұлттық заң шығарушы органдарға сайлауға қатысып, жеңіп шықты. Америкалық индивидуалист анархист Лайсандр Спунер дауыс беру мемлекеттің өзін-өзі қорғаудың заңды құралы екенін және мемлекеттің көптеген жақтастары дауыс беруді де, дауыс беруден бас тартуды да мемлекеттің заңдылығын мойындау деп санайтынын атап өтті. Спунердің "Сыбайлас жемқорлық жоқ" атты очеркі қазіргі демократиялық үкіметтер көпшілік келісіммен ақталады деген аргументке жеке анархисттік қарсылық ұсынады. 2014 жылғы Шотландияның тәуелсіздік референдумы кезінде анархистік ортада дауыс беруден бас тарту, тәуелсіздікке дауыс беру немесе Ұлыбританияда қалу үшін дауыс беру туралы пікірталас болды. Осылайша, анархистер референдумда "Иә" / "Жоқ" дауыс берушілерінің оңай қос тізбегіне сирек кірді, барлығы сайлауда ұсынылған таңдаудан тыс болуға тырысты. Шотландияның тәуелсіздігі анархистік қозғалысқа және әлеуметтік күрес үшін нені білдіреді деген пікірталас да болды. Шотландиядағы анархисттер федерациясы сияқты топтар (негізінен Эдинбург пен Глазго) Шотландияның тәуелсіздігінің пайдасына күмәнмен қарады. Ұлыбританияда 2016 жылы Brexit туралы дауыс беру кезінде айтарлықтай пікірталас болды. Анархистер дәстүрлі түрде Еуропалық Одаққа қарсы, алайда дауыс беру оңшылдардың екі фракциясының таңбалауы ретінде қаралды. Тағы да, Еуропалық Одақта қалу үшін дауыс беру, дауыс беруден бас тарту (кейбір солшы коммунистер дауыс беруден бас тартуды ұсынды) немесе дауыс беру туралы пікірталас болды, өйткені Ұлыбритания үкіметі (консервативтік партия) негізінен қала беруді жақтады, ал Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясы және оңшыл партиялар шығып кетуді жақтады. Сол жақ анархистер мен өздерін Лекситке (сол жақтан шығу) ие деп санайтындар арасында да пікірталастар болды. "Бейбітшілік" партиясының жеңісі анархистерді, дауыс берушілерді де, дауыс беруден бас тартқандарды да, дауыс беру нәтижесіне байланысты орын алған деп саналатын расистік оқиғаларға және оңшыл популизм мен неоұлтшылдықтың өрлеуіне қарсы біріктірді. Көптеген анархистер мен авторитарлыққа қарсы солшылдар Brexit әлеуметтік күрес пен, әсіресе, мигранттар үшін теріс әсер еткенін айтады және Leave нәтижесі неге болғанын талдау үшін едәуір күш-жігер жұмсалды.
Анархизмдегі демократия
Индивидуалистік анархистер үшін "демократиялық жүйе, көпшілік шешім, жарамсыз және жарамсыз болып саналады. Адамның табиғи құқықтарына кез келген қол сұғу әділетсіз және көпшіліктің төрешілігінің белгісі". Либертариандық муниципалист Мюррей Букчин индивидуалистік анархистерді демократияға қарсылық танытқандары үшін сынға алды және көпшілік билік анархизмге сәйкес келеді деді. Демократияға қарағанда жиналыс терминін артық көрген кезде, Букчин өз кезегінде муниципалды мемлекеттілік, яғни анархизмді емес деп айыпталды. Кейіннен Букчин анархизмнен бас тартып, өзін коммунизмнің жақтаушысы ретінде танытады.
Бейбітшілік
Анархистердің көпшілігі милитаризмге қарсылық білдіруді өз философиясының ажырамас бөлігі деп санайды. Кейбір анархистер одан әрі қарай барады және Лев Толстойдың зорлық-зомбылықсыздыққа деген сенімін ұстанады (біздегі анархо-пацифистер Толстой сияқты христиан анархистер емес екеніне назар аударыңыз), олар зорлық-зомбылықсыз қарсылықты шынайы анархистік революцияға жетудің жалғыз әдісі ретінде қолданады. Анархистік әдебиетте соғыс көбінесе мемлекет ішкі және сыртқы елдерде билікті иемденуге және нығайтуға тырысатын іс-әрекет ретінде суреттеледі. Көптеген анархистер Рэндольф Борнның "соғыс - мемлекеттің денсаулығы" деген көзқарасына қосылады. Анархистер егер олар соғысты қолдаса, мемлекет нығаяды деп санайды. Шынында да, Петр Кропоткин Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастарға қолдау білдіргенде басқа анархистерден алыстады.
Индивидуализм мен коллективизм
Кейбір анархистер ұжымдық меншікті немесе мүлкі жоқ мүлікті жақтаса, Бенджамин Таккер және Лизандер Спунер сияқты кейбір американдық индивидуалистік анархистер жеке меншік нысанын қолдайды, ал пайдаланылмайтын жерлерге меншік құқығына қарсылық білдіреді. Текер меншік саласындағы коллективизм абсурдты деп санайды: "Барлық жердің заңды иесі болып табылатын қоғамдастық ретінде белгілі бір ұйым бар, мен қоғамдастық - бұл ұйым емес, оның жоқ екенін растаймын". Ол коммунизмге қарсылық білдіруде ерекше табанды болды, тіпті жеке меншікке қарсы шыққандар анархист емес деп мәлімдеген: "Анархизм - бұл адамның өз өнімін немесе оның өнімінің еркін нарықтағы алмасу арқылы әкелгенін бақылау еркіндігін қамтымаса, мағынасы жоқ сөз, яғни жеке меншік. Жеке меншікті жоққа шығаратын әркім міндетті түрде Архист". Сол сияқты, Альберт Мелтцер Текер сияқты индивидуалистік анархистер жеке әскерлер идеясын насихаттағандықтан, олар "шекаралы мемлекетті" қолдайды, "анархизмді еркін, коммунистік және оған қарсы тұрудың қысымға ұшырауының экономикалық қажеттілігін ұсынбайтындай ғана елестету мүмкін" деп мәлімдеді. Анархокоммунистер сын-пікірлерді қабылдамайды, олардың теориясын негіздеген және оны мемлекеттік коммунизмнен ерекшелейтін ерікті бірлестік қағидатына назар аударады. Кейбір индивидуалистік анархистер мұндай коммунизмді заңды форма ретінде тануға дайын. Кевин Карсон "еркін нарық, либертариандық коммунизм, синдикализм және басқа да коллективистік анархистер бүгін корпоративтік мемлекетке қарсы күресте, ал ертең оны алмастыратын панархияда бейбітшілік пен өзара құрметте өмір сүруді үйренуі керек" деп жазады. Анархокоммунизмнің кейбір түрлері, мысалы, бүлікші анархизм, эгоизм мен радикалдық индивидуализмнің әсеріне қатты ұшырайды, анархокоммунизм жеке адамның бостандығын жүзеге асыру үшін ең жақсы әлеуметтік жүйе деп санайды. Макс Багински меншік пен еркін нарық - бұл тек "жындар", Штирнер оны жай ғана иллюзиялар немесе санадағы арбақтар деп атады, деп жазды: "Қазіргі коммунистер Штирнерге қарағанда жекешіл. Олардың көзінде тек дін, адамгершілік, отбасы және мемлекет емес, сонымен қатар меншік те - тек қана арбау, оның атынан жеке адам құлдыққа түседі. [ ] Коммунизм осылайша жеке тұлғаның бостандығы мен Eigenheit үшін негіз жасайды. Мен коммунистпін, өйткені мен индивидуалистпін. Коммунистер Штирнердің талап ету орнына алу деген сөзді қолданған кезде, мүлкімізді жоюға, иеліктен айыруға әкелетін сөздерімен шын жүректен келіседі. Индивидуализм мен коммунизм бір-бірімен тығыз байланысты". Питер Кропоткин "Коммунизм - бұл жеке адамның еркіндігіне ең көп кепілдік беретін идея, егер қоғамдастық туғызатын идея - еркіндік, анархия [ ]. Коммунизм экономикалық еркіндікті басқа кез келген бірлестік түрінен жақсы қамтамасыз етеді, өйткені ол бір күндік жұмыс орнына бірнеше сағат жұмыс істеуге байланысты әл-ауқатты, тіпті сән-салтанатқа қол жеткізуге кепілдік береді". Диэло Труда да осыған ұқсас пікірде болды: "бұл басқа қоғам - либертариандық коммунизм, онда әлеуметтік бірлік пен еркін жекелік толық көрініс табады және бұл екі идея кемелді үйлесімде дамиды". "Менің көзқарастарым" (2: 12) деген еңбегінде: "Мен жеке адам мен коммунизм, жеке адам мен сыныптар арасындағы төңкеріс пен күрес, адам мен табиғаттың пайдалануына қарсы күрес арасындағы екіге бөлінуді жалған дихотомия ретінде көремін және оларды қабылдағандар өздерінің сын-пікірлерін және күресін кедейлендіреді деп ойлаймын". Құрсақтық құқығы - бұл 1974 жылы америкалық Ситуационисттік ұжымның "Өздері үшін: Жалпыланған өзін-өзі басқару кеңесі" деп атаған кітабы. Блэк оны өзінің алғы сөзінде "сол жақ қанаттың пайда болуы туралы ұжымдық әлеуметтік көзқарасты жеке (ерекше сөздің жоқтығы үшін) этикамен синтездеудің батыл әрекеті" деп сипаттады. Оның авторлары "эгоизм туралы оң түсінік, коммунистік эгоизмнің көзқарасы біздің теориялық және практикалық үйлесімділігіміздің өзегі және бірлігі болып табылады" дейді. Кітап Макс Штирнердің еңбегіне қатты әсер етті, Блэк ол марксизм мен Штирнер философиясының синтезі екенін және оны Марксизм-Штирнершілдік деп атауға болатынын, Граучо Марксизм туралы эссе жазғандай, ашкөз болу құқығының алғы сөзінде былай деп жазды: "Егер марксизм Штирнершілдікті елестете алса, еркіндік немесе азаттық туралы әр ортодоксальдық әңгіме, соның ішінде анархизм де сұраққа тартылады. Бұл кітапты оқып, одан қандай пайда ала алатыныңды біл�...
As between one country, one province and even one place and another, living conditions will always evince a certain inequality which may be reduced to a minimum but never wholly eliminated. The living conditions of Alpine dwellers will always be different from those of the plainsmen. The concept of a socialist society as a realm of equality is a one sided French concept deriving from the old "liberty, equality, fraternity," a concept which was justified in that, in its own time and place, it signified a phase of development, but which, like all the one sided ideas of earlier socialist schools, ought now to be superseded, since they produce nothing but mental confusion, and more accurate ways of presenting the matter have been discovered. In Philosophy and Real Politics (2008), Raymond Geuss argues that Marx makes two main points about equality in his 1875 Critique of the Gotha Programme. Firstly, Marx claims that it makes no sense to speak of equality in the abstract because we can only understand what it means for x to be equal or unequal with y if we first specify the dimensions along which they are being compared. For x to be equal to y is for them to be equal in a particular concrete respect. If x and y are people then they can only be judged equal relative to particular criteria such as their height, how many shoes they own, or how much cake they have eaten. Therefore, one can only be in favour of equality along specific dimensions such as equality of cake consumption and never equality as an abstract ideal. Secondly, Marx claims that advocating equality along one dimension such as everyone in a society earning the same amount of money per hour worked will lead to inequality along other dimensions. If everyone earning an equal amount per hour of work would lead to those who work more having more money than those who work less. As a result, those unable to work a large amount, if at all, such as disabled people, old people, or women who are expected to do the majority of housework, will be unequal with those who can work more such as the able bodied, young people, or men. Those doing manual labour and so unable to work long hours due to fatigue will be unequal to those who engage in non manual labour and so can work more hours. If a society decides to instead ensure equality of income by paying all workers the same daily wage, then there would still be inequality along other dimensions. Workers who do not have to provide for a family with their wage will have more disposable income than workers with families. Therefore, Geuss argues that we can never reach full equality, but merely move equality and inequality around along different dimensions. In Marx on Equality (2014), Allen Woods similarly argued that "Marx thinks the idea of equality is actually a vehicle for bourgeois class oppression, and something quite different from the communist goal of the abolition of classes. [ ] A society that has transcended class antagonisms, therefore, would not be one in which some truly universal interest at last reigns, to which individual interests must be sacrificed. It would instead be a society in which individuals freely act as the truly human individuals they are. Marx's radical communism was, in this way, also radically individualistic". Marx and Engels believed that an international proletarian revolution would bring about a socialist society which would then eventually give way to a communist stage of social development which would be a classless, stateless, moneyless, humane society erected on common ownership. However, Marx's view of classlessness was not the subordination of society to a universal interest (such as a universal notion of equality), but it was about the creation of the conditions that would enable individuals to pursue their true interests and desires, making his notion of communist society radically individualistic. He is a believer in human freedom and human development. For Marx, the "true realm of freedom" consists in the "development of human powers as an end in itself". He conceives of a communist society as one in which "the full and free development of every individual forms the ruling principle". Marx justified the forms of equality he did advocate such as the communal ownership and control of the economy on the grounds that they led to human freedom and human development rather than simply because they were egalitarian, writing that in such a society there are "[u]niversally developed individuals, whose social relations, as their own communal relations, are hence also subordinated to their own communal control". This communal control includes "their subordination of their communal, social productivity as their social wealth".
Жынысы
Анарха-феминизм - патриархат қоғамдағы негізгі проблема екендігіне сенетін радикалды феминизмнің бір түрі, бірақ ол 1970 жылдардың басында екінші толқын феминисттік қозғалысы кезінде нақты түрде тұжырымдалмаған. Алғашқы толқынның феминисттері Мэри Уолстонкрафт протоанархистік көзқарасты ұстады, ал Уильям Годвин көбінесе феминист анархистінің алғысы деп саналады. Дженни д'Эрикурт және Джульет Адам сияқты ерте француз феминисттері де 1850 жылдары Пьер Жозеф Прудонның анархизміндегі әйелге жек көрушілікті сынға алды. Бұл кезеңдегі анархистердің көпшілігі бұл идеяларды маңызды қабылдамаса да, Флоренс Финч Келли мен Мозес Харман сияқты басқалары гендерлік теңдікті маңызды тақырып ретінде ұстады. Анархофеминизм 20-ғасырдың басындағы авторлар мен теоретиктердің, соның ішінде Эмма Голдман мен Вольтер де Клэйрдің еңбектері арқылы одан әрі назар аударды. Испанияда Азамат соғысында анархист-феминисттер тобы Mujeres Libres анархист және феминист идеяларын қорғауға ұйымдасты.
Ұлты
Қара анархизм мемлекет, капитализм және түстi адамдардың бағындыруына және үстемдігіне қарсы және қоғамның иерархиялық емес ұйымына жақтасады. Теориялық тұрғыдан Ашанти Алстон, Лоренцо Комбоа Эрвин және Сэм Мбах. Бұл теоретиктердің кейбіреулері бұрын "Қара пантералар" партиясымен тәжірибеде болған және "Қара пантералар" партиясының марксистік-ленинистік брендіне сыншыл болғаннан кейін анархизмге келді. Анархистік түстi адамдар (APOC) ақ емес анархистерге анархистік қозғалыстағы, әсіресе АҚШ-тағы нәсілдік мәселелер туралы өз ойларын білдіру үшін форум ретінде құрылды. Расизмге қарсы іс-қимыл - анархистік топ емес, бірақ көптеген анархистер қатысады. Ол антисемиттерге, расистерге, расистерге және басқаларға қарсы, мысалы, Ку-клукс-клан, неонацистік топтар және тағы басқаларға қарсы ашық қарсылық көрсетуге бағытталған. Қазіргі және тарихи анархистердің көпшілігі өздерін нәсілшілдікке қарсы деп атайды. Көптеген ерте анархистер, әсіресе Люси Парсонс (түсті және бұрын құл болған америкалық) нәсілшілікті капитализмнің көптеген жағымсыз жанама әсерлерінің бірі ретінде қарастырды және ол капитализмнен кейінгі әлемде жоғалады деп күтті. Алайда, қазіргі анархистер арасында расизмге қарсылық көбірек маңызды рөл атқарады және расизмді, әдетте, жойылуы керек әлеуметтік иерархия мен қабатталудың бірнеше түрлерінің бірі ретінде қарастырады. Анархистік ұйымдар ешқашан өз платформасының бір бөлігі ретінде расизмді қамтыған емес және көптеген - әсіресе қазіргі заманғы құрылымдар - ашық антирасизмді қамтиды, ұлттық анархистік қозғалыс басқа себептердің арасында оның расизм деп саналуы үшін анархизмнің бір бөлігі ретінде қабылданбайды. Мысалы, американдық анархистер XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Қытай мен Мексика жұмысшыларына қарсы расизмге қарсылық білдірген жалғыз адамдар болды. 1970 жылдардың соңынан бастап анархистер неофашистік топтардың көтерілуіне қарсы күреске қатысқан. Германия мен Ұлыбританияда кейбір анархистер марксистік солшылдық мүшелерімен бірге фашистікке қарсы күрес топтарында жұмыс істеді. Олар фашистерге қарсы тікелей күш қолдануды, мемлекетпен күресуді ұсынды. 1990 жылдардың соңынан бастап АҚШ-тағы анархизмде де осыған ұқсас үрдіс дамыды. Расизмге қарсы іс-қимыл - қазіргі уақытта Солтүстік Америкадағы фашизмге қарсы және расизмге қарсы ең ірі қоғамдық ұйымдардың бірі және оның мүшелері арасында көптеген анархистер бар. Олардың неофашистік және ақ нәсілшіл топтарға тікелей қарсы тұруды көздейтін тактикасы анархистік қозғалыста да (кейде олар жақсы ниетті, бірақ тиімсіз ретінде суреттелген) және негізгі қоғамда да (көп жағдайда олар зорлық-зомбылық және бұзылушылық ретінде суреттелген) даулы болып саналады. Көптеген анархистер, сондай-ақ, нәсілдің өзі туралы түсінікке қарсы шығып, оның ғылымда биологиялық негізі жоқ екенін және жұмысшы табыны бөлініп, капитализмді сақтау үшін жасалған әлеуметтік құрылым екенін айтады. Тарихи жағынан белгілі анархистердің аз бөлігі, мысалы, Пьер Жозеф Прудон мен Михаил Бакунин нәсілшілдікпен айыпталды.
Дін
Пьер Жозеф Прудоннан және Михаил Бакуниннен бастап испан анархо-синдикалистеріне дейін анархистердің көпшілігі ұйымдасқан діндерді күмәнге ұшыратып немесе қарсылық білдірді, өйткені олар ұйымдасқан діндердің көпшілігі иерархиялық немесе авторитарлық және көбінесе мемлекет пен капитал сияқты қазіргі билік құрылымдарымен сәйкес келмейді деп санайды. Дегенмен, басқалары анархизмді дінмен үйлестіреді. Буддистік анархизмді кейіннен 1960 жылдары Гари Снайдер сияқты жазушылар қайта тірілтті; осы ой мектебінің инкарнациясын Джек Керуак өзінің "Дхарма бомждары" кітабында танымал етті. Қоршаған ортаға және теңдікке, сондай-ақ оның орталықтандырылмаған табиғатына назар аударған Неопаганизм көптеген Неопаган анархистерге әкелді. Олардың ішіндегі ең танымалдары - Starhawk, ол руханилық пен белсенділік туралы көп жазған. Адам К. 2002 жылы Британиядағы анархистік қозғалысты талқылап, оның "мусульман қауымдастығына деген ерекше надандық пен үстемдікке негізделген түсінігі бар" деп, оны "қозғалыстың [Англо] орталық сипаты" деп атады. Ол анархистік журналдың "Ислам - барлық еркіндікті сүйетін адамдардың жауы" деген сөзін келтіріп, бұл "Джордж Буштың немесе тіпті БНП басшысы Ник Гриффиннің фанатикалық риторикасынан айырмашылығы жоқ" деп дәлелдейді.
Капитализм
Анархизм өзінің бүкіл тарихында оның жақтаушылары капитализмге қарсы тұрып, оны тек мемлекеттік зорлық-зомбылықпен ғана ұстап тұруға болады деп санайды. Анархистер әдетте Пьер Жозеф Прудонның жұмыс орындарының капиталистерге тиесілі болуына қарсылық білдіреді және жалақылы еңбекті жұмысшылар бірлестіктерімен ауыстыруды мақсат етеді. Бұл анархистер Питер Кропоткиннің "анархистік қоғамның басталуының шығу тегі иерархиялық ұйымдар мен қоғамның авторитарлық тұжырымдамаларын сынға алуда" деген түсінігімен келіседі. Олардың пікірінше, жалақы жүйесі иерархиялық және авторитарлық сипатқа ие, сондықтан капитализм анархистік бола алмайды. Керісінше, анархокапиталистер жалпы алғанда жалақылы еңбекті қолдайды және жалақылы еңбек ерікті деп мәлімдей отырып, көпшілік анархистер қолдайтын жұмыс орнындағы демократияға қарсы тұрады. Алайда, анархистердің көпшілігі белгілі бір капиталистік операциялар, соның ішінде жалақылы еңбек ерікті емес екенін және капиталистік қоғамның сыныптық құрылымын сақтау үшін анархистік принциптерді де, анархокапитализмнің агрессиясыздық принципіне де қарсы келетін мәжбүрлеуді қажет ететінін айтады. Анархистер жалақылы еңбекті қолдаған жағдайда жұмыс берушілер мен қызметкерлерге бірдей жұмыс сағаты үшін бірдей ақы төленеді және бір партияның екіншісіне билігі болмайды. Осы принципке сай әрекет еткенде, ешкімнің де басқа адамның еңбегінен пайда көрмейді. Бұл анархистер осындай жұмыс беруші-қызметкер қатынасында алынған жалақыны жеке жұмысшының толық өнімі деп сипаттайды және әдетте мұндай қоғамда әрбір жұмысшы өзін-өзі жұмыспен қамтыған және өзінің жеке өндірістік құралдарына ие болады, еңбек шарттарын бұзуға еркін болады. Кейбір жақтастары анархокапитализм - индивидуалистік анархизмнің бір түрі деп санайды. Алайда, ертедегі индивидуалистік анархистердің көпшілігі өздерін "индивидуалистік ұстанымы мен капитализмді қабылдамау арасында ешқандай қарама-қайшылықты көрмейтін" "жұмжырлы антикапиталистер" деп санайды. Көпшілігі өздерін социалист деп атады. Бұл ертедегі индивидуалистік анархистер капитализмді әртүрлі жолдармен анықтады, бірақ ол көбінесе пайдақорлық тұрғысынан талқыланды: "Анакоманың үш түрі бар, ақшаға пайыз, жер мен үйге жалға алу және айырбастаудағы пайда. Кімде-кім осылардың бірін қабылдаса, ол - өсімқор". Оларды қоспағанда, олар еркін сауданы, еркін бәсекелестікті және жеке меншік нормаларына негізделген өзара иелiк сияқты жеке меншік деңгейін қолдауға бейім болды. Дәл осы айырмашылық анархизм мен анархокапитализм арасындағы ажырысқа әкелді. Тарихи тұрғыдан анархистер өздерін социалистер деп санайды және капитализмге қарсылық білдіреді, сондықтан анархокапитализмді көптеген анархистер анархизмнің бір түрі емес деп санайды. Бұдан басқа, анархосоциализм немесе социалистік анархизм сияқты терминдерді анархистердің көпшілігі қабылдамайды, өйткені олар өздерін жалпы алғанда либертариандық дәстүрдің социалистері деп санайды, бірақ олар анархокапитализмді танитын анархокапитализм теоретиктері мен ғалымдарымен екеуін ажырату үшін қолданылады. Анархо-капиталист автор Мюррей Ротбард, бұл терминді 1970 жылдары пайдаланып, осындай философияны дамытты, ол индивидуалистік анархизм капитализмнен ерекшеленеді, өйткені индивидуалистік анархистер еңбек теориясын сақтайды және көптеген жазушылар анархо-капитализм анархизмнің бір түрі екенін жоққа шығарады. Басқа анархистер мен ғалымдар анархизмді тек мемлекеттің барлық аспектілерін жекешелендіруге қарсылық ретінде қарастырады және анархо-капитализмді анархизмнің бір түрі деп санайды. Гари Чартьер Кевин Карсон, Родерик Т. Лонг, Чарльз В. Джонсон, Шелдон Ричман және Крис Мэтью Скарбараға қосылды. Атап айтқанда, Шартье шын мәнінде еркін нарықты жақтаушылар, оларды солшыл либертариандар (солшыл нарық анархистері немесе нарыққа бағдарланған солшыл либертариандар деп аталады) капитализмді ашық түрде қабылдамауы және жаһандық антикапиталистік қозғалысқа сәйкестендіруі керек деген жалпы түсініктен ажырату үшін еркін нарық деп аталады. Шынында да, осы көзқарасты жақтаушылар классикалық либералды идеяларды нық растайды өзіндік меншік және еркін нарық, сонымен бірге олардың логикалық қорытындыларына сәйкес, бұл идеялар экономикадағы антикапиталистік, антикорпоратистік, антииерархиялық және прорабора позицияларын қолдайды; сыртқы саясаттағы антиимпериализм; және генде�...
Personal property, or possession, includes items intended for personal use (e. g. one's toothbrush, clothes, homes, vehicles and sometimes money). It must be gained in a socially fair manner and the owner has a distributive right to exclude others. Anarchists generally agree that private property is a social relationship between the owner and persons deprived (not a relationship between person and thing), e. g. artifacts, factories, mines, dams, infrastructure, natural vegetation, mountains, deserts and seas. In this context, private property and ownership means ownership of the means of production, not personal possessions. To anarchists and socialists alike, the term private property refers to capital or the means of production while personal property refers to consumer and non capital goods and services.
Жаһандану
Көптеген анархистер антиглобализациялық қозғалысқа белсенді түрде қатысады, корпоративтік глобализацияны әлемдік деңгейде экономикалық мәжбүрлеуді қолданудың неоколониалистік әрекеті ретінде қарастырады, ол Дүниежүзілік банк, Дүниежүзілік сауда ұйымы, Сегіздік тобы және Дүниежүзілік экономикалық форум сияқты мемлекеттік институттар арқылы жүзеге асырылады. Глобализация - әр түрлі анархистік топтарға әр түрлі мағына беретін екіжақты термин. Көптеген анархистер бұл терминді неоколониализм және/немесе мәдени империализм (олар оны байланысты деп қарауы мүмкін) деген мағынада қолданады. Басқалары, әсіресе анархокапиталистер, жаһандануды еңбек және сауда бөлінісінің бүкіл әлем бойынша кеңейтілуін білдіреді, олар үкіметтер араласпағанша пайдалы деп санайды. Анархокапиталистер мен нарық анархистері сауда арқылы еңбек бөлінісінің дүниежүзілік кеңеюін (глобализация) игілік ретінде қарастырады, бірақ олар Дүниежүзілік банк, Дүниежүзілік сауда ұйымы және Солтүстік Америка еркін сауда келісімі (NAFTA) және Орталық Америка еркін сауда келісімі (CAFTA) сияқты "басқарылған сауда" келісімдерімен бекітілген реттеу мен картелизацияға қарсы. Көптеген адамдар орталық банктер шығаратын ақшаға қарсы және ақшаның құнын төмендету мен байлықты тәркілеуге қарсы. "Көшелерді қайтарып ал" секілді топтар жаһандануға қарсы қозғалыстың бастамашыларының бірі болды. 1999 жылы 18 маусымда өткен Капитализмге қарсы карнавал жалпы алғанда, жаһандануға қарсы алғашқы ірі наразылық ретінде қарастырылады. WOMBLES секілді анархистер кейде келесі наразылықтарды жоспарлауда, ұйымдастыруда және қатысуда маңызды рөл атқарды. Намаздар тікелей әрекет ету қағидалары бойынша ұйымдастырылды, әртүрлі іс-әрекеттерге толеранттылық танытылды.
Сол және оң анархизм
Сол анархизм немесе солшыл анархизм термині әлеуметтік анархизмді анархокапитализмнен және мемлекетке қарсы оң либертариандық философиялардан ажырату үшін кейде қолданылады. "Сол анархистер" дегеніміз - жеке меншік өзара қарым-қатынаспен және иерархиялық емес қоғаммен алмастырылатын болашақ қоғамды көздейтін саяси философияларды білдіреді. Сол анархизм термині кейде либертариандық социализм, солшыл либертариандық немесе әлеуметтік анархизмге синоним ретінде қолданылады. немесе ұлтшылдық. Синдикалист Ульрике Хайдер анархизмді сол анархизм, оң анархизм және жасыл анархизм деп бөліп көрсетті. Оң анархизм немесе оңшыл анархизм терминдері, әдетте анархизмнің бөлігі болып саналмайтын ойлау мектептерін, соның ішінде анархокапитализмді атауға арналған.
Ұлтшылдық
Анархизмнің империализмге қарсы тұру тарихы ұзақ, ол негізгі халықтарда (отарлаушылар) және шеткі халықтарда (отарланған) кездеседі. Жалпы, анархистер өз елінде революция құруға және басқа елдерде жолдастары үшін ынтымақты жұмыс істеуге назар аударуды жөн көрді, мысалы, Гай Олдред Шямжи Кришнаварманың "Индийский социолог" атты еңбегін басып шығарғаны үшін түрмеге жабылды. Бұған тағы бір мысал - Рудольф Рокер, белгілі неміс анархисі және фашизмге қарсы, еврей жұмысшыларының арасында белсенді болды. "Национализм және мәдениет" еңбегінде ол еврейлерді қамтитын "еуропалық халықтар федерациясын" ұсынды. Ол биологиялық нәсіл теориясын және ұлт ұғымын қабылдамады, өйткені Еуропа мемлекеттері әлемнің қалған бөлігін жаулап алып, отарлап алғандықтан, еуропалықтардың арасында сәтті либертариандық ұйым "әлемдік федерацияны құрудың бірінші шарты болды, ол сондай-ақ отарлаушы халықтарға бақытты іздеу үшін бірдей құқықтарды қамтамасыз етеді. Көптеген қазіргі анархистер мен басқа да антиимпериалистер осы көзқарасты қолданады. Тарихи тұрғыдан анархизм эсперанто тіліне, сондай-ақ этнос-ұлттық қозғалысқа қолдау көрсетті. Испанияда Франконың тұсында азаматтық соғыс аяқталғаннан кейін анархистер мен каталон ұлтшылдарын қуғындады, олардың арасында эсперанто тілі кеңінен қолданылды. Ұлттық анархистік қозғалысты анархистер мен ғалымдар ұлтшылдыққа, ұлт мемлекетіне, тайпалық және нео-тайпалық және ұлттық анархизмнің нәсілшілдік пен сексизмге қарсылық танытуы салдарынан анархизмнің бөлігі ретінде танымайды. Бұл радикалды оңдықтың ойлауының одан әрі эволюциясын білдіреді, бұл мүлдем жаңа өлшем емес деп дәлелдейді. Кейбіреулер ұлттық анархистерді этникалық және нәсілдік сепаратизмді насихаттайтын ақ ұлтшылдар деп айыптайды, ал басқалары мұндай талаппен бірге келетін тарихи және философиялық жүксіз өздерін анархист деп атаудың ұрысшыл сәнін қалайды деп айтады. 2014 жылы Шотландияның тәуелсіздігі туралы референдум кезінде анархистік ортада дауыс беруден бас тарту туралы пікірталас болды, барлығы сайлауда ұсынылған таңдаудан тыс болуға тырысты. Шотландияның тәуелсіздігі анархистік қозғалысқа және әлеуметтік күрес үшін нені білдіреді деген пікірталас да болды.
Қоршаған орта
Қоршаған орта мен тұрақтылық анархистер үшін кем дегенде 1899 жылы Питер Кропоткиннің "Егістер, фабрикалар және шеберханалар" кітабынан бастап мәселе болды, бірақ 1970 жылдардың соңынан бастап ағылшын тілді әлемдегі және Еуропа елдеріндегі анархистер табиғи ортаны қорғау үшін агитация жасап келеді. Экоанархистер немесе жасыл анархистер көбінесе терең экологияны, биологиялық әртүрлілік пен тұрақтылықты дамытуға ұмтылатын дүниетанымын қабылдайды. Экоанархистер Жерді жоятын институттарға қарсы тікелей іс-қимыл жасайды. Ең бастысы - Жер! Ағашта отыру сияқты іс-әрекет жасайтын қозғалыс. Жерді азат ету майданының белсенділері "Ер алдымен" деп аталады! анархистік қозғалысқа да қатысы бар. Тағы бір маңызды компонент - табиғаттың үстемдігін әйелдердің үстемдігіне метафора ретінде қарастыратын экофеминизм. Мюррей Букчиннің әлеуметтік экология бойынша жұмысы, Дэвид Уотсонның Fifth Estate журналымен жұмысы, Стив Буттың Ұлыбританиядағы Green Anarchist басылымындағы жұмысы және Грэм Пурчэйздің жасыл синдикализм туралы жазбалары жасыл анархистік / экоанархистік ой мен әрекеттің кең ауқымына және ауқымына ықпал етті. Жасыл анархизм сонымен қатар өнеркәсіптік капитализмді сынға алуды және кейбір жасыл анархистер үшін (анархо-примитивистерді қоса алғанда) өркениеттің өзін қамтиды.
Солшылдармен қарым-қатынастар
Көптеген анархистер (әсіресе жаһандануға қарсы қозғалысқа қатысқандар) өздерін солшыл қозғалыстар деп санайды, ал кейбір ойшылдар мен белсенділер анархизмнің дәстүрлі солшылдықпен қарым-қатынасын қайта бағалау қажет деп санайды. Көптеген радикалды идеологиялар сияқты, анархистік ойлау мектептерінің көпшілігі белгілі бір дәрежеде сектанттық болып табылады. Әр мектепте басқа мектептерге қалай әрекет ету немесе олармен қарым-қатынас жасау туралы әртүрлі пікірлер бар. Көптеген анархистер саяси көзқарастардың кең ауқымынан, мысалы, Сапатист Ұлттық азаттық армиясы, Ситуационисттер, ультра солшылдар, автономиялық марксизм және әртүрлі жергілікті мәдениеттер. Постсол анархиясы деп аталатын қозғалыс өзін дәстүрлі солшылдардан - коммунистерден, социалистерден, социал-демократтардан және сол сияқтылардан - алшақтап, жалпы идеологияның шектерінен құтылуды көздейді. Постсолшылдар анархизмнің солшыл қозғалыстармен және бір мәселелік (соғысқа қарсы, ядролық қаруға қарсы және т.б.) себептерге ұзақ уақыт беріліп тұруымен әлсірегенін айтады. Ол анархистік ойдың синтезі мен солшыл ортадан тыс, әміршілдікке қарсы революциялық қозғалысты шақырады. Пост-сол анархиямен байланысты маңызды топтар мен жеке тұлғаларға CrimethInc., журнал Anarchy: A Journal of Desire Armed және оның редакторы Джейсон Маккуинн, Боб Блэк, Хаким Бей және басқалар кіреді. Пост-анархизм терминін Саул Ньюман шығарды, ол алғаш рет өзінің "Бакуниннен Лаканға дейін" атты кітабында классикалық анархистік теория мен постструктуралистік ойдың синтезі ретінде танымал болды. Ньюманның терминді қолдануынан кейін ол өз өмірін және автономияны, солшыл анархиядан кейінгі анархияны, ситуационизмді, постколониализмді және сапатизмді қоса алғанда, көптеген идеяларды қабылдады. Өз табиғаты бойынша пост-анархизм доктриналар мен нанымдардың бірізді жиынтығы болуы керек деген ойды жоққа шығарады. Соған қарамастан, пост-анархизммен байланысты негізгі ойшылдарға Саул Ньюман, Тодд Мэй, Жиль Делез және Феликс Гуатари жатады. Өздерін көтерілісші анархистер деп атаған кейбір белсенділер ресми анархистік еңбек одақтары мен федерацияларын сынға алады және бейресми ұйымды қолдайды, әр түрлі күрес түрлерінде қарсылық әрекеттерін жүргізеді. Оның жақтастары арасында Вольфи Ландстрихер және Альфредо М. Бонанно, оның ішінде "Қораллы қуаныш" және "Анархистік шиеленістік" сияқты еңбектердің авторы. Бұл үрдіс АҚШ-та "Мұсаға еріксіз мойынсұнбау" және "Кинг Абакусты өлтіру" сияқты журналдарда көрініс тапқан.
Коммунизм
Коммунизмді көптеген анархистер әлеуметтік және экономикалық ұйым ретінде ұсынса, басқа анархистер оны адамның бостандығы мен еркін дамуына қауіп төндіреді деп санайды. Анархизмнің көпшілік мектептері коммунизмнің либертариандық және авторитарлық формалары арасындағы айырмашылықты мойындады. Пьер Жозеф Прудон коммунизм туралы "мақсаты утопиялық немесе марксистік түрінде болсын, ол жеке адамның өндіріс құралдарын басқаруына тыйым салып, еркіндікті жойды" деп айтты, әрі былай деп қосты: "Коммунизм - күштілерді әлсіздер қанау". Михаил Бакунин: "Мен коммунизмді жек көремін, өйткені ол еркіндікті жоққа шығарады және мен үшін адамзатты еркіндіксіз елестету мүмкін емес. Мен коммунист емеспін, себебі коммунизм қоғамның барлық күшін мемлекет игілігі үшін өзіне шоғырландырады және жұтып алады, өйткені ол мүлкін мемлекеттің қолына шоғырландыруға әкеледі". Алайда, Бакунин коммунизм мен социализмнің авторитарлық және мемлекеттілік формалары туралы айтып отырды, бұл соңғы жолмен расталды, онда мемлекеттік меншікті атап өтті. "Анархокоммунистер мемлекеттік меншікті және билікті, әсіресе орталықтандырылған билікті ашық түрде қабылдамайды" және әйгілі түрде жариялады: "Біз социализмсіз еркіндіктің артықшылық пен әділетсіздік екеніне, ал бостандықсыз социализмнің құлдық пен қатыгездік екеніне сенімдіміз". Тіпті америкалық индивидуалист анархист Бенджамин Такер, барлық қауымдастықтардың ерікті табиғатына және көпшілік билікке, ұйымдасқан дінге және неке институтына қарсылық білдірген, өйткені олардың мәжбүрлі табиғаты: "Кімде-кім жеке меншікті жоққа шығарса, ол міндетті түрде Архист. Бұл міндетті коммунизмге сенетіндердің барлығын анархизмнен шығарады. Ал коммунизмге сенушілер (олардың арасында өте аздар бар) жеке меншікті иелену еркіндігіне сенуші, өйткені өз меншігімен басқалардың меншігін біріктіру - бұл меншік құқығының қолданылуынан басқа ештеңе емес". Маркс коммунистік қоғамды "әрбір адамның толық және еркін дамуы басқарушы принципті құрайды" және "әркімнің еркін дамуы - барлық адамдардың еркін дамуының шарты". Маркс экономиканың қоғамдық меншігі мен бақылауы сияқты теңдік формаларын адам бостандығына және дамуына әкелетіндігіне негіздеп, "бостандық әлемі шын мәнінде тек қажеттілік пен дүниенің қарастыруымен айқындалған еңбек тоқтаған жерде басталады; сондықтан ол заттардың табиғатында нақты материалдық өндіріс сферасынан тыс жатыр. Аллен Вудстың айтуынша, коммунистік қоғам - бұл таптық қарама-қайшылықтардан асып түскен және "әдеттегідей жалпыға бірдей мүдде билік ететін, жеке мүдделерді құрбан ету керек қоғам емес. Оның орнына, бұл адамдар өздерінің шын мәнінде адам ретінде еркін әрекет ететін қоғам болады", - деп Маркстың коммунистік қоғамын түбегейлі индивидуалистік етеді. Олар оның стратегиясын қабылдамады және оның табиғи түрде авторитарлық екенін айтты. Апплтонның пікірінше, "коммунизм табиғи заңға қарсы болғандықтан, егер ол өзін іс жүзінде жүзеге асырса, табиғи емес әдістерді қолдануы керек" және "тонау, қатыгез күш пен зорлық-зомбылықты" қолдануы керек. Алберт Мелтцер жеке анархистер жеке әскерлер идеясын алға тартқандықтан, олар "шекаралы мемлекетті" қолдайды деп, "анархизмді еркін, коммунистік және оған қарсы тұру үшін экономикалық қажеттіліксіз ғана елестету мүмкін" деп жауап берді. Боб Блэк пен Ферал Фаун/Волфи Ландстрихер де Штирнерлік эгоизмді қатты ұстанады. 1980 жылдары "Артық болу құқығы" кітабының қайта басылуы Блэктің қатысуымен жасалды, ол сонымен бірге оған алғы сөз жазды. Бей сондай-ақ былай деп жазды: "Марк пен мен белсенді мүшелері болып табылатын Маккей қоғамы Макс Штирнердің анархизміне арналған, Бенж. Текер және Джон Генри Маккей. [ ] Макей қоғамы, бұл ретте, революциялық еңбекпен байланысын ешқашан үзбеген, аз белгілі индивидуалистік ой-пікірдің ағымдарын білдіреді. Дайер Лум, Езра және Анжела Хейвуд осы ойлау мектебін білдіреді; Таккердің "Тәуелсіздігі" үшін жазған Джо Лабади өзін американдық "сары желі" анархистерінің, "философиялық" индивидуалистердің және қозғалыстың синдикалистік немесе коммунистік саласының арасындағы байланыс құралы етті; оның ықпалы Маккей қоғамына ұлы Лоуренс арқылы жетті. Италиялық стирнершілдерге ұқсап (олар бізге біздің марқұм досымыз Энрико Аригони арқылы ықпал етті), біз барлық авторитаризмге қарсы ағымдарды, олардың қарама-қайшылықтарына қарамастан қолдаймыз".
Марксизм
Анархизмнің марксизммен арақатынасы Карл Маркс өмір сүрген кезден бері шиеленісіп келеді. Маркс пен Михаил Бакунин арасындағы дау анархизм мен марксизм арасындағы айырмашылықтарды көрсетті, Бакунин Марксты оның авторитарлық бейімділігі үшін сынға алды. Бакунин сондай-ақ, бірқатар марксистердің кейбір идеяларына қарсы, барлық төңкеріс күш қолдануы қажет емес деп дәлелдеді. Мысалы, ол Маркстың пролетариат диктатурасы туралы тұжырымдамасын қатты қабылдамады, бұл ұғымды авангардтық социализм, соның ішінде марксистік-ленинизм, бір партияның пролетариатты білдіретін партияның жоғарыдан билігін ақтауы үшін қолданады. Бакунин революцияларды халық тікелей басқаруы керек деп тұжырымдаған, ал кез келген "ағартылған элита" тек "көрінбейтін [ ] ешкімге таңдалмайтын [ ] [ және] барлық ресми құқықтар мен маңыздан айырылған" болып қала отырып, ықпал етуі керек. Ол мемлекеттің бірден жойылуы керектігін, өйткені барлық үкіметтер ақырында қанаушылыққа әкеледі деп сендірді. Бакунин "жұмыскерлерді капиталға кіріктіруді революциялық күштерді жою деп санайды. Бакунин үшін революциялық архетип шаруалар ортасында (бұл ұзақ уақыттан бері көтерілісші дәстүрге ие, сондай-ақ қазіргі әлеуметтік формасында - шаруалар коммунасында коммунистік архетип) және білімді жұмыссыз жастар арасында, барлық таптардан шыққан әртүрлі маргиналды адамдар, қарақшылар, қарақшылар, кедейленген бұқаралық және қоғамның шетіндегі адамдар, олар қашып кетті, шығарылды немесе әлі күнге дейін пайда болған өндірістік жұмыстың тәртібін қабылдамады. [ ] [I] қысқаша айтқанда, Маркс "лампенпролетариат" категориясына жатқызуға тырысқандардың барлығы". Анархистер, әсіресе әлеуметтік анархистер, тапсыз, мемлекетсіз қоғамды жамағаттың тікелей әрекеті арқылы құру керек деп санайды, оның ұлылығы әлеуметтік революциямен аяқталады және пролетариат диктатурасы сияқты кез келген аралық кезеңнен бас тартады. Алайда, либертариандық марксистер Маркс бұл сөз тіркесін өндіріс орнында жұмысшы бақылауын емес, қоғам социалистік принциптерге сәйкес қайта ұйымдастырылмайынша, партия әлі де мемлекет болатынын білдіреді деп айтады. Бакунин үшін негізгі қарама-қайшылық марксистер үшін "анархизм немесе бостандық - мақсат, ал мемлекет және диктатура - құрал, сондықтан көпшілікті азат ету үшін олар алдымен құлдықта болуы керек". Анархизм мен марксизмнің бір бөлігін децентрализация мен орталықтандыру деп атайды. Анархистер децентрализацияны жақтаса, марксистер өнеркәсіптік революция мен оның кейінгі кезеңдері нәтижесінде белгілі бір дәрежедегі билік пен орталықтандыру қажет немесе болмай қалмауы мүмкін деп санайды. Анархистер мен көптеген марксистік емес либертариандық социалистер социализмді тек орталықтандырылмаған, мәжбүрлеусіз ұйым арқылы ғана орнатуға болады деп, уақытша мемлекеттік кезеңнің қажеттілігін жоққа шығарады. Казармалық социализм немесе казармалық коммунизм деген сөз тіркестері бұл сынның қысқаша нұсқасы болды, азаматтардың өмірі казармадағы әскери қызметшілердің өмірі сияқты реттелген. Иронияға орай, казармалық коммунизм (Kasernenkommunismus) термині Маркстың өзімен бірге өмірдің барлық аспектілері бюрократиялық тәртіпке енгізілген және қоғамдық болып табылатын шикі, авторитарлық, мәжбүрлі коллективизм мен коммунизмді білдіреді. Маркс бұл сөзді Сергей Нечаевтың "Болашақ әлеуметтік жүйенің негіздері" атты еңбегінде сипатталған көзқарасын сынға алу үшін қолданған. Бұл көзқарасы Пётр Ткачев пен Владимир Ленин сияқты басқа да орыс революционерлеріне үлкен әсер етті. Бұл жерде казарма деген сөз әскери казармаларға емес, сол кездегі Ресей империясының көптеген жерлерінде өнеркәсіптік жұмысшылар тұратын жұмысшылардың казарма типіндегі бастапқы жатақханаларға қатысты. Кейіннен Кеңес Одағының саяси теоретиктері бұл терминді Мао Цзэдунның Қытайға қатысты қолданды. және оның туындылары, мысалы, сталиндік және маолық. Либертариандық марксизм, сондай-ақ, социал-демократтар ұстаған сияқты реформашыл ұстанымдарды жиі сынға алады. Либертариандық марксистік ағымдар көбінесе Маркс пен Фридрих Энгельстің кейінгі еңбектерінен, атап айтқанда Грундрисса мен Францияның Азамат соғысынан, жұмысшы сыныбының революциялық партияның немесе мемлекеттің орнын алмасуы немесе оның азаттыққа қол жеткізуіне көмектесуі қажетсіз өз тағдырын қалыптастыру қабілетіне деген марксистік сенімге баса назар аударады. Анархизммен бірге либертариандық м...
Солтүстік Атлантикалық бейімділік
Люсьен ван дер Уолт анархизмнің көптеген тарихшылары арасында (мысалы, Джордж Вудкок, Дэниел Гуэрин және Питер Маршалл) колониалды және постколониалды әлемнің көп бөлігінде анархизм мен синдикализмнің ықпалын елемеу үрдісін сынға алды. Ван дер Уолт Аргентина, Бразилия, Куба, Мексика және Португалия сияқты елдерде күшті анархистік қозғалыстар назардан тыс қалды деп айтады.