Кіріспе

Бельгиялық саяси экономист және классикалық либералдық теоретик (1819–1912)

Густав де Молинари (də mɔlinari; 3 наурыз 1819 – 28 қаңтар 1912) – бельгиялық саяси экономист және француздық либералдық мектептің теоретик-ғалымы, Фредерик Бастиа және Гиполит Кастиль сияқты француздық «laissez faire» экономистерімен байланысты болған.

Өмірбаян

Валонияның Льеж қаласында туған Молинаридің мемлекетке сын айтуы кейде оның билік пен жеңілдіктерге жалпы сынға сәйкес келетін себептер мен оқиғаларға қарсы шығуына әкеліп соқты. Мұның мысалы – Америка Азамат соғысы. Молинаридің пікірінше, бұл соғыс құлдықтан гөрі солтүстік өнеркәсіпшілерінің сауда мүдделеріне байланысты болған, бірақ ол құлдықты жою да маңызды фактор екенін мойындады. Молинари либералдық көзқарастарын эволюциялық ұғымдармен негіздеп, "экономикалық мемлекет" (халықаралық сауда жүйесі) толық еркін нарыққа ие болады деп мәлімдеді. Ол мұны бәсекелес сауда акторлары арасындағы тіршілік үшін күрес нәтижесінде туындаған әлеуметтік эволюцияның соңғы сатысы деп санайтын. Оның ойынша, соғыс ертедегі әлеуметтік жүйелерді дамытуға ықпал еткен, өйткені ол жаңалықтар жасауға түрткі болды. Бірақ өнеркәсіп дамығаннан кейін соғыстар зияндырақ бола бастады. Молинари мұның қоғамның барлық топтарына тиімдірек болады деп есептеді, себебі бәсекеге төтеп бере алмағандар іріктеліп алынып, қоғамның жалпы деңгейі көтеріледі. Ол мұндай бәсекелестік мәңгіге жалғасады деп ойлады. Молинари монархия мен социализмге қарсы болды, өйткені олар осы процеске кедергі келтіреді. Ол байлықпен қатар кедейліктің де өскенін мойындап, оны экономикалық прогресспен бірге жүретін моральдық эволюция арқылы жоюға болады деп сақты.

Ықпал

Кейбір анархокапиталистер Молинариді анархокапитализмнің алғашқы қолдаушысы деп санайды. Австрия мектебінің экономисі Ханс Герман Хоппе: "1849 жылғы 'Қауіпсіздікті өндіру' мақаласы, қазіргі заманғы анархокапитализм теориясына ең маңызды үлес болған жазба" деді. Бұрын Молинари жекешіл анархист Бенджамин Таккердің және "Еркіндік" айналымының саяси ойларына әсер еткен. Философ Родерик Т. Лонг басқаратын Молинари институты оны "Базарлық анархизм теориясының бастаушысы" деп атап, оның есімімен аталады.