Кіріспе

Француз суретшілері

Набилер (, le nabi) – 1888 жылдан 1900 жылға дейін Парижде белсенді болған жас француз суретшілерінің тобы. Олар импрессионизм мен академиялық өнерден абстрактілі өнерге, символизмге және модернизмнің басқа да алғашқы бағыттарына көшуде маңызды рөл атқарды. Топқа Пьер Боннар, Морис Денис, Пол Рансон, Эдуард Вуйяр, Кер Ксавье Руссель, Феликс Валлотон, Пол Серузие және Огюст Казалис кірді. Олардың көпшілігі 1880-ші жылдардың соңында Париждегі Джулиан академиясында оқыды. Суретшілер Пол Гоген мен Пол Сезаннға ортақ құрметпен қарады және сурет өнерін жаңаруға ұмтылыс жасады, бірақ әрқайсысының жеке стильдері едәуір ерекшеленді. Олар өнер туындысын табиғатты бейнелеу емес, суретші жасаған метафоралар мен символдардың синтезі деп есептеді. 1900 жылы суретшілер соңғы көрмелерін ұйымдастырып, өздерінің жеке жолдарымен кетті.

Этимология

Набилер еврей терминінен өз атауларын алды, бұл термин "небиим" немесе "пайғамбарлар" деген сөзден шыққан. 1888 жылы лингвист Огюст Казалис бұл терминді ұсынды, ол бұл суретшілердің сурет өнерін жаңаруға тырысуын (қазіргі өнердің пайғамбарлары ретінде) және ежелгі пайғамбарлардың Израильді жаңартуын салыстырды.

Басталуы

Набилер – Париждегі Джулиан академиясының жас суретшілерінің тобы, олар өнердің негіздерін түбінен өзгертуді көздеді. Суретшілердің бірі, Поль Серузье 1888 жылғы қазан айында Понт-Авенге сапар шекті, онда Поль Гогеннің жетекшілігімен порттың ағашқа салынған кішкентай суретін жасады, ол жарқын түстердің бөліктерінен құралған және порттың сезімін беруге арналған. Студенттер бұл алғашқы Наби суретін «Талисман» деп атады, ол 20-ғасыр өнерінің символына айналды. Тіпті топтың аты 1897 жылға дейін құпия сақталды. Олар студияны «эргастериум» деп атады.

Жапондық ықпал

Жапонияның графика өнері, «жапонизмі» деп аталатын, әсіресе ағаштан жасалған гравюралар, Набилерге маңызды ықпал етті. Бұл стильді Францияда сурет сатушы Зигфрид Бинг танымал етті, ол Хокусай және басқа жапон суретшілерінің гравюраларын жинау үшін Жапонияға сапар шекті, сондай-ақ 1888 жылдың мамырынан 1891 жылдың сәуіріне дейін «Le Japon Artistique» атты ай сайынғы өнер журналын жариялады, онда түрлі-түсті иллюстрациялар ұсынылды. 1900 жылы ол Эколь дез Бо-Арт мектебінде жеті жүз гравюрадан тұратын көрме ұйымдастырды. Пьер Боннар жапон стилінен ерекше әсер алды; Набилер арасында оның лақап аты «Le plus japonard» болды. 1890-91 жылдары жасалған төрт картинаның бірі – «Бақтағы әйелдер» (қазір Орсе мұражайында сақталады) үшін Боннар «какемоно» деп аталатын жапон форматын, тар тік холстты бейімдеді. Модельдер – оның қарындасы Андре және туысы Берте Шаедин. Төрт фигура қисық, иілген поздарда бейнеленген, жапон гравюраларындағыдай. Әйелдердің жүздері суретшіден бұрылып тұр; олардың киімдерінің айқын үлгілері мен олардың артындағы жапырақтар картиналарға басымдық береді. Ол бастапқыда бұл жұмысты жапондық экран ретінде жоспарлаған, бірақ соңында оны төрт картинаға бөлуге шешім қабылдады және декоративтік аспектіні күшейту үшін холсттардың айналасына боялған шекара қосты. Морис Денис және Поль Серузье діни тақырыптарды көбінесе суреттеген Набилер еді. Денистің туындыларына Фра Анжеликоның суреттері әсер етті. Ол көбінесе Киелі кітаптан алынған көріністер мен тақырыптарды бейнеледі, бірақ кейіпкерлерді заманауи киіммен, қарапайым пейзаждарда және сенімнің символы – жарықпен қоршады. 1895 жылы ол Барон Кошиннің Паридегі үйі үшін «Сент-Юбер туралы аңыз» деп аталатын жеті үлкен картинадан тұратын серия жасауға тапсырыс алды. Олар Аквитания орманды аң аулап жүрген Сент-Юбердің, Мәсіхтің көрінісін көргені және христиан дініне айналғаны туралы оқиғаны суреттейді.

Бақшадағы әйелдер

Набилердің ең көп таралған тақырыбы – әдемі бақтағы әйелдер, көбінесе гүлдер мен жемістер жинап жатады. Бұл Морис Денистің (1890–91) жас қыздың жатын бөлмесі үшін салған, жас әйел өмірінің маусымдарын бейнелейтін төрт панносында, сондай-ақ Эдуард Вуйярдың (1894) оның меценаты Александр Натансонның үйі үшін салған Париждің халықтық саябақтарындағы әйелдердің панноларында көрінеді; Пьер Боннардың (1894–96) жеміс бағында алма жинап жатқан әйелдер мен балаларды бейнелейтін екі картинасы; және Пауль Рэнсонның «Көктем» атты гобеленінде үш әйел жеміс жинап жатқан суреттелген. Барлық суреттерде стильдеу өте жоғары, көбінесе әйелдерді, ағаштарды және жапырақтарды бейнелеу үшін бірдей иілген пішіндер қолданылады. Денистің сериясындағы жас әйелдер алғашқы картинада ақ киіммен, ал соңғы картинада есейгенде әртүрлі түстерде жолмен саяхаттап бара жатқандай көрінеді.