Одилон Редон: Француз суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Odilon Redon
Одилон Редон (1840-1916) – француз суретшісі, символизм ағымының өкілі. Көмірмен салған суреттері, пастель, май бояуларымен жұмыстарымен танымал. Шығыс мәдениетінің әсері зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз суретшісі (1840–1916)
French painter (1840–1916)
Одилон Редон (туған аты Бертран Редон; ɔdilɔ̃ ʁədɔ̃; 20 сәуір 1840 – 6 шілде 1916) – француз символизмі суретшісі. Карьерасының басында, Франко-пруссия соғысына дейін және одан кейін Редон көбінесе көмір және литографиямен жұмыс істеді, бұл туындылары «ноирлер» деп белгілі. Ол 1884 жылы Жоррис Карл Гюйсманның «Табиғатқа қарсы» (À rebours) романында оның суреттері туралы айтылғаннан кейін танылды. 1890 жылдары Редон пастель және майлы бояулармен жұмыс істей бастады, олар оның сүйікті құралына айналды және 1900 жылдан кейін бұрынғы «ноирлер» стилін толығымен тастады. Ол индуизм және буддизм діндері мен мәдениетіне қызығушылық танытты, бұл оның туындыларында көріне бастады. Редон бүгінде 20 ғасырдың басындағы жапон өнерінен шабыттанған, абстракцияға ұмтылған, арман сияқты суреттерімен танымал. Оның туындылары сюрреализмнің алғабасшысы саналады.
Odilon Redon (born Bertrand Redon; ɔdilɔ̃ ʁədɔ̃; 20 April 18406 July 1916) was a French Symbolist artist. Early in his career, both before and after fighting in the Franco Prussian War, Redon worked almost exclusively in charcoal and lithography, works known as his noirs. He gained recognition after his drawings were mentioned in the 1884 novel À rebours (Against Nature) by Joris Karl Huysmans. During the 1890s, Redon began working in pastel and oil, which quickly became his favorite medium, abandoning his previous style of noirs completely after 1900. He developed a keen interest in Hindu and Buddhist religion and culture, which increasingly showed in his work. Redon is perhaps best known today for the dreamlike paintings created in the first decade of the 20th century, which were inspired by Japanese art and leaned toward abstraction. His work is considered a precursor to Surrealism.
Ерте өмір
Одилон Редон Аквитанияның Бордо қаласында жақсы жағдайдағы отбасында дүниеге келді. Редонның әкесі 1830 жылдары Луизианадағы құл саудасы арқылы байлық жинаған. Редон Нью-Орлеанда ұйықтап жатқан кезде, оның анасы Мари Герин, француз креолы, жүкті болған және олар Францияға Атлантика арқылы қайтып келді, оның інісі Гастонды күтіп. Редон бала кезінен сурет салуға бейім болды; он жасында мектепте сурет салу бойынша жүлде алды. Ол он бес жасында сурет салуды ресми түрде оқуға кірісті, бірақ әкесінің талабы бойынша сәулет өнеріне ауысты. Париждегі Сәндік өнер мектебіне кіру емтихандарын тапсыра алмағандықтан сәулетші болу жоспарлары тоқтап қалды, бірақ ол 1864 жылы Жан Леон Жеромтен сурет салуды қысқа мерзімге оқыды. (Оның кіші інісі Гастон Редон белгілі сәулетші болды.) Туған жері Бордоға оралғаннан кейін ол мүсін жасаумен шұғылданды, ал Родольф Брестдин оған граверлеу және литографияны үйретті. 1870 жылы Франко-прусс соғысына әскерге шақырылғаннан кейін оның суретшілік мансабы үзіліске ұшырады, соғыс 1871 жылы аяқталғанша.
Odilon Redon was born in Bordeaux, Aquitaine, to a prosperous family. Redon's father made his fortune in the slave trade in Louisiana in the 1830s. Redon was conceived in New Orleans and the couple made the transatlantic journey back to France while his mother Marie Guérin, a French Creole woman, was pregnant with his brother Gaston. Redon started drawing as a child; at the age of ten, he was awarded a drawing prize at school. He began the formal study of drawing at fifteen but, at his father's insistence, he changed to architecture. Failure to pass the entrance exams at Paris' École des Beaux Arts ended any plans for a career as an architect, although he briefly studied painting there under Jean Léon Gérôme in 1864. (His younger brother Gaston Redon would become a noted architect.) Back in his native Bordeaux, he took up sculpting, and Rodolphe Bresdin instructed him in etching and lithography. His artistic career was interrupted in 1870 when he was drafted to serve in the army in the Franco Prussian War until its end in 1871.
Мансап
Соғыс аяқталғаннан кейін Редон Парижге көшіп, негізінен көмір және литографиямен жұмыс істей бастады. Ол қара түстерде жасалған көріп тұрған туындыларын "ноарлары" деп атады. Оның жұмысы 1878 жылы "Guardian Spirit of the Waters" туындысы арқылы ғана танылды. 1879 жылы ол өзінің алғашқы литографиялық альбомын "Dans le Rêve" деп атады. Алайда, Редон 1884 жылы Жоррис Карл Гюйсманстың "À rebours (Табиғатқа қарсы)" атты культты романы жарық көргенге дейін салыстырмалы түрде белгісіз болып қалды. Романның басты кейіпкері Редонның суреттерін жинаған декадент аристократ еді. 1886 жылы Редон импрессионистермен бірге соңғы көрмеде жұмыстарын көрсетті. Сол жылы ол Брюссельдегі "Les XX" көрмелеріне де қатыса бастады. 1890 жылдары Редон пастель және май бояуларымен жұмыс істеді; ол 1900 жылдан кейін "ноарларын" жасамайтын болды. 1899 жылы ол Дюран Руэль галереясында "Набилермен" бірге көрмеге қатысты. Редон индуизм және буддизм діндері мен мәдениетіне қызығушылық танытты. Будда бейнесі оның туындыларында көбірек көріне бастады. Оның өнеріне жапондықтардың ықпалы сезілді, мысалы, 1899 жылғы "Будданың өлімі", 1906 жылғы "Будда", 1905 жылғы "Якоб пен Періште" және 1905 жылғы "Жапон жауынгері бейнеленген ваза" сияқты туындыларында. Барон Роберт де Домеси (1867–1946) 1899 жылы Редонға Бургундиядағы Сермизельс қаласына жақын Домеси сарайының асханасы үшін 17 сәндік панель жасауды тапсырды. Редон бұрын жеке үйлер үшін үлкен сәндік жұмыстар жасаған, бірақ 1900–1901 жылдары Домеси сарайы үшін жасаған композициялары сол кезге дейін оның ең радикалды туындылары болды және әшекейлік суреттен абстрактілі суретке өтуді білдірді. Ландшафт ешқандай нақты орынды немесе кеңістікті көрсетпейді. Көрінетін нәрсе – тек ағаштардың, жапырақтары бар бұтақтардың және гүлдердің шексіз көкжиектегі бейнелері ғана. Пайдаланылған түстер көбінесе сары, сұр, қоңыр және ашық көк түстері. Оның түстерін таңдауында және көптеген 2,5 метрге дейін жететін панельдердің тікбұрышты пропорцияларында жапондық сурет өнерінің, әсіресе биёбу (жапсырмалы экрандар) стилінің ықпалы байқалады. Олардың он бесеуі 1988 жылы сатып алынған Орсе мұражайында сақталады. Домеси Редонға әйелі мен қызы Жаннаның портреттерін салуды тапсырды, олардың екеуі Музей д'Орсе және Калифорниядағы Гетти мұражайының коллекцияларында сақталады. Көптеген суреттер 1960 жылдарға дейін Домеси отбасының жинағында болды.
At the end of the war, Redon moved to Paris and resumed working almost exclusively in charcoal and lithography. He called his visionary works, conceived in shades of black, his noirs. It was not until 1878 that his work gained any recognition with Guardian Spirit of the Waters; he published his first album of lithographs, titled Dans le Rêve, in 1879. Still, Redon remained relatively unknown until the appearance in 1884 of a cult novel by Joris Karl Huysmans titled À rebours (Against Nature). The story featured a decadent aristocrat who collected Redon's drawings. In 1886, Redon exhibited his work with the Impressionists in their the last exhibition. The same year, he also began participating in the exhibitions of Les XX in Brussels. In the 1890s, Redon worked in pastel and oil; he did not make noirs after 1900. In 1899, he exhibited with the Nabis at Durand Ruel's. Redon had a keen interest in Hindu and Buddhist religion and culture. The figure of the Buddha increasingly showed in his work. Influences of Japonisme blended into his art, such as the painting The Death of the Buddha around 1899, The Buddha in 1906, Jacob and the Angel in 1905, and Vase with Japanese Warrior in 1905, among others. Baron Robert de Domecy (1867–1946) commissioned Redon in 1899 to create 17 decorative panels for the dining room of the Château de Domecy sur le Vault near Sermizelles in Burgundy. Redon had created large decorative works for private residences in the past, but his compositions for the château de Domecy in 1900–1901 were his most radical compositions to that point and mark the transition from ornamental to abstract painting. The landscape details do not show a specific place or space. Only details of trees, twigs with leaves, and budding flowers in an endless horizon can be seen. The colors used are mostly yellow, grey, brown and light blue. The influence of the Japanese painting style found on folding screens, byōbu, is discernible in his choice of colors and the rectangular proportions of most of the up to 2.5 metres high panels. Fifteen of them are located today in the Musée d'Orsay, acquired in 1988. Domecy also commissioned Redon to paint portraits of his wife and their daughter Jeanne, two of which are in the collections of the Musée d'Orsay and the Getty Museum in California. Most of the paintings remained in the Domecy family collection until the 1960s.
Жеке өмір
40 жасында Редон Камил Фальтке үйленді, ол Île Bourbon аралынан шыққан жас креол қызы еді. Олардың Арий Редон деген ұлы болды (30 сәуір 1889 – 13 мамыр 1972, Париж қаласында). Өзі де суретші болған Арийдің әйелі Сузан Редон еді. Редон 1916 жылдың 6 шілдесінде Парижде қайтыс болды.
At 40, Redon married Camille Falte, a young Creole from Île Bourbon. They had a son, Arï Redon (30 April 1889 – 13 May 1972 in Paris). A visual artist himself, and subject of his father's portraiture as a child, Arï's partner was Suzanne Redon. Redon died on 6 July 1916 in Paris.
Мұра
1903 жылы Редон Құрмет легионымен марапатталды. Оның танымалдылығы 1913 жылы Андре Меллерионың эфирлік суреттер мен литографиялар каталогын жариялағаннан кейін артты. Сол жылы Нью-Йорк, Чикаго және Бостон қалаларында өткен АҚШ-тың халықаралық заманауи өнер көрмесінде (Армори шоу) оның туындылары ең көп көрсетілді. Оның мансабының екінші жартысындағы түс таңдауы мен тақырыптары Редонды дадаизм мен сюрреализмнің алға басушысы деп есептеуге мүмкіндік берді. Сюрреалист Андре Массонның сөзіне сәйкес, Редонның гүл пастельдеріндегі жарқын түстерді пайдалануы және сирек немесе қиял тудыратын түрлерді бейнелеуі оның туындыларын «стильді натурализмнен азат етті», соның салдарынан «лирикалық хроматиканың шексіз мүмкіндіктерін» көрсетті. 1923 жылы Меллерио «Одилон Редон: Суретші, суретші және гравер» деген кітап жариялады. Меллерионың құжаттарының архиві Чикаго өнер институтының Райерсон және Бернхам кітапханаларында сақталады. Редон 1995 жылы Гай Мэддиннің «Одилон Редон, немесе көз, ғажайып шар тәрізді, шексіздікке қарай көтеріледі» атты қысқаметражды фильміне шабыт берді.
In 1903, Redon was awarded the Legion of Honour. His popularity increased when a catalogue of etchings and lithographs was published by André Mellerio in 1913; that same year, he was given the largest single representation at the groundbreaking US International Exhibition of Modern Art (aka Armory Show), in New York City, Chicago and Boston. His choice of color and subject matter in the second part of his career led to Redon being considered a precursor to Dadaism and Surrealism. According to Surrealist André Masson, Redon's use of bright colors in his flower pastels, as well as his choice of depicting uncommon or imaginary species renders his works "released from stylized naturalism", thus demonstrating the "endless possibilities of lyrical chromatics". In 1923, Mellerio published Odilon Redon: Peintre Dessinateur et Graveur. An archive of Mellerio's papers is held by the Ryerson & Burnham Libraries at the Art Institute of Chicago. Redon was the inspiration for Guy Maddin's 1995 short film Odilon Redon, or The Eye Like a Strange Balloon Mounts Toward Infinity.