Кіріспе

Адиле Сұлтан сарайы (Адиле Сұлтан Сарайы) - Осман ханшайымы Адиле Сұлтанның бұрынғы патшалық резиденциясы. Оны Адиле Сұлтан қыздар үшін Кандилли анатолиялық орта мектебі үшін мектеп ғимараты ретінде пайдалануға берді және бүгінде мәдени орталық болып табылады. Ол Түркияның Стамбул қаласында Кандилли ауданында орналасқан.

Тарих

Сарай Осман ханшайымы Адиле Сұлтанға (1826-1899), солтан Махмуд II-нің қызы (1789-1839) және солтандар Абдулмеджид I (1823-1861) мен Абдулазиз (1830-1876) әпкесі үшін салынған. Оның жобалаушысы сарай архитекторы Саркис Балян. Ол 1856 жылы оған Сұлтан Абдульмеджид ұсынған киосктің орнында тұрғызылды. Сарайды Сұлтан Әбділәзиз тапсырған және 1861 жылы Балиян салған. Бұл астана Стамбулдың ең көрнекті жерлерінің бірі, Азия жағалауындағы Босфордың ортасында орналасқан төбеде орналасқан. Бұл жерде ғимараттың үш жағындағы барлық бөлмелерден Мрамор теңізінен Қара теңізге дейін жететін Босфордың панорамалық көрінісі бар. Сарайда 55 бөлме бар, оның аумағы 17 000 м2. Әдилә Сұлтан - Түркияның ең ұлы және жалғыз диванға ие болған патшалық әйел ақыны. Ол 1868 жылы күйеуі Мехмед Әли паша қайтыс болғанға дейін осы жерде өмір сүрген. Ол 1899 жылы ақпанда қайтыс болғаннан кейін өзінің резиденциясын қыздар үшін жоғары мектеп ретінде пайдалану үшін мемлекетке сыйға тартты. Қаланы пайдаланудан бұрын, ол қысқа уақытқа Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Соғыс министрлігінің бақылауына түсті. Тек 1916 жылы ғимарат қыздар үшін орта мектепке, Адиле Сұлтан Ынас Мектеб и Султанисиге ("Адиле Сұлтан Императорлық қыздар мектебі") айналдырылды, ал алғашқы түлектер 1920 жылы мектепті тастады. Мектептің 1924 жылы орналасқан жеріне, Кандилли орта мектебіне, есімі берілді. 1931 жылы мектеп Кандилли қыздар орта мектебіне айналды. 1969 жылы мектеп жаңа ғимаратқа көшірілді. Ескі сарай 1986 жылға дейін мектептің интернатта оқитын қыздарына жатақхана ретінде пайдаланылды, ол электр тоғының қысқа тұйықталуына байланысты өртеп тасталды. Тарихи ғимарат төрт қабырғадан тұратын қираған үйге айналды. Қандылы орта мектебінің біраз түлектері көп ұзамай қор құрып, сарайды қайта салу үшін қаражат жинады. Алайда, қалпына келтіру шығындары олардың көлемінен асып түсті. Қайтыс болған миллиардер бизнесмен және меценатты Сакип Сабаңжы мен Стамбул губернаторы Муаммер Гүлердің үлкен қаржылық қолдауымен қалпына келтіру жұмыстары жалғаса алды. Сақып Сабаңшы 2004 жылы қайтыс болуына үш күн қалғанда, ауру төсегінде ұзаққа созылған және мұқият қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу үшін жетіспейтін қаражатты қайтадан берді. Адиле Сұлтан сарайы он жылда 9,5 миллион юань құнын төлеп қайта салынған, ал 2006 жылы 28 маусымда өткен рәсіммен қайта ашылып, жиырма жылдан кейін қайта жаңғыртылды. Ғимарат "Сақып Сабаншы Қандылы білім және мәдениет орталығы" деп аталады. Сарайдың ауданы 5625 м2, онда 500 адамға арналған кездесулер мен банкет өткізуге арналған овалды зал, әрқайсысы 200 адамға арналған тағы екі кездесу залы, коктейльдер мен көрмелерге арналған 1300 м2 зал, 30-40 орындық 20 семинар залы, мұражай, 150 адамға арналған асхана және 60 адамға арналған асхана бар. Сарай бағында 2000 адам отыра алады.