Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осман империясының 29-шы сұлтаны, 1807 жылдан 1808 жылға дейін билеген.
29th Sultan of the Ottoman Empire from 1807 to 1808
Мұстафа IV (8 қыркүйек 1779 – 16 қараша 1808) – 1807 жылдан 1808 жылға дейін Осман империясын билеген сұлтан.
Mustafa IV ('/m//ʊ//s//t//ə//f//ə/; ; 8 September 1779 – 16 November 1808) was the sultan of the Ottoman Empire from 1807 to 1808.
Ерте өмір
Мұстафа IV 1779 жылдың 8 қыркүйегінде Константинопольде дүниеге келді. Ол Сұлтан Абдул Хамид I (1774–1789) мен Сынпервер Сұлтанның ұлы еді. Ол және оның інісі Махмуд II Осман әулетінің соңғы еркек мүшелері болды, олардың туысы, реформатор Сұлтан Селім III (1789–1807) қайтыс болғаннан кейін. Сондықтан, Селімнен таққа мұрагерлікке олар ғана лайықты болды, және Селім оларға жақсы қарымта жасады. Мұстафа үлкен болғандықтан, таққа ие болуда інісінен басымдық танытты. Өзінің қысқа билік кезеңінде Мұстафа туысының өмірін сақтап қалып, кейін оның өлтірілуіне бұйрық берді. Мұстафа Сұлтан Селім III-нің сүйікті тақ мұрагері болғанмен, ол туысын алдап, тағын басып алу үшін көтерілісшілермен бірікті.
Mustafa IV was born on 8 September 1779 in Constantinople. He was the son of Sultan Abdul Hamid I (1774–1789) and Sineperver Sultan. Both he and his brother, Mahmud II, were the last remaining male members of the House of Osman after their cousin, the reformist Sultan Selim III (1789–1807). They alone were therefore eligible to inherit the throne from Selim, by whom they were treated favorably. Since Mustafa was the elder, he took precedence over his brother to the throne. During his short reign, Mustafa would save his cousin's life and order him murdered. Mustafa was Sultan Selim III's favourite crown prince, but he deceived his cousin and cooperated with the rebels to take his throne.
Билік
Мұстафа 1807 жылғы 29 мамырда өзінің туысы Селім тақтан алынғаннан кейін таққа отырды. Ол Селімге қарсы фетваға әкелген аласапыран оқиғалардан кейін таққа келді, себебі Селім "мұсылмандар арасына кәпірлердің әдеттерін енгізгені және янычерлерді басуға ниеттенгені" үшін айыпталған болатын. Селім сарайға қашып, жаңа сұлтан ретінде туысына адал болуға ант берді және өзін-өзі өлтіруге тырысты. Мұстафа туысы ішпек болған удың ыдысын сындырып, оның өмірін сақтап қалды. Бірақ одан да қауіптісі – ресейліктермен жасалған бітім, ол Дунайдағы реформатор командир Мұстафа Пашаға Селімді қайта орнату үшін әскерін Константинопольге қайтаруға мүмкіндік берді. Адрианопольдің бас визирінің көмегімен әскер астанаға жорықтап, сарайды басып алды. Шевкинұр Кадын. Баскадын (бірінші әйел). Ол 1812 жылы қайтыс болып, Абдулхамид I мазарында жерленген. Пекидил Кадын. Оны 1808 жылы II Махмуд, IV Мұстафамен бірге өзіне қарсы құлық жасады деп айыптап, өлім жазасына кесті. Дилпезир Кадын. Ол 1809 жылы қайтыс болып, Абдулхамид I мазарында жерленген. Сейяр Кадын. Ол 1817 жылы қайтыс болып, Абдулхамид I мазарында жерленген.
Mustafa ascended to the throne after the deposition of his cousin, Selim, on 29 May 1807. He came to the throne in the wake of the turbulent events that led to the fatwa against Selim for "introduc[ing] among the Muslims the manners of infidels and showing an intention to suppress the Janissaries". Selim fled to the palace, where he swore fealty to his cousin as the new sultan, and attempted to commit suicide. Mustafa spared his life by smashing the cup of poison that his cousin tried to drink. More threatening, however, was a truce signed with the Russians, which freed Mustafa Pasha, a pro reformist commander stationed on the Danube, to march his army back to Constantinople to restore Selim. With the aid of the Grand Vizier of Adrianople, the army marched on the capital and seized the palace. Şevkinür Kadın. BaşKadin (first consort). She died in 1812 and was buried in Abdülhamid I's mausoleum. Peykidil Kadın. She was executed in 1808 by Mahmud II, accused of plotting against him with Mustafa IV. Dilpezir Kadın. She died in 1809 and was buried in Abdülhamid I's mausoleum. Seyare Kadın. She died in 1817 and was buried in Abdülhamid I's mausoleum.