Кіріспе
Оттомандық серальодағы құл немесе кәнизак – Осман империясындағы әйелдер
the women in the Ottoman Empire
An odalisque (, odalık) was a chambermaid or a female attendant in a Turkish seraglio, particularly the court ladies in the household of the Ottoman sultan. In western European usage, the term came to mean the harem concubine, and refers to the eroticized artistic genre in which a woman is represented mostly or completely nude in a reclining position, often in the setting of a harem. It was part of a fascination with Orientalism, particularly in Great Britain and France.
Одалиск (odalık) – түрік серальосындағы үй қызметшісі немесе әйел қызметші, әсіресе Осман сұлтанының үйіндегі сарай қыздары. Батыс Еуропада бұл термин гаремдегі кәнизак мағынасын білдіреді және әйелдің көбінесе немесе толығымен жалаңаш күйде, көбінесе гарем ортасында бейнеленген эротикалық сурет салу жанрын көрсетеді. Бұл, әсіресе Ұлыбритания мен Францияда, Шығыс мәдениетіне деген қызығушылықтың бір бөлігі болды.
the women in the Ottoman Empire
An odalisque (, odalık) was a chambermaid or a female attendant in a Turkish seraglio, particularly the court ladies in the household of the Ottoman sultan. In western European usage, the term came to mean the harem concubine, and refers to the eroticized artistic genre in which a woman is represented mostly or completely nude in a reclining position, often in the setting of a harem. It was part of a fascination with Orientalism, particularly in Great Britain and France.
Түрік одалкысы ретінде пайда болған
Одалик – харемдегі қызметші, бірақ ол кейіннен сарай қызына айналуы мүмкін. Ол харемдегі әлеуметтік жіктелуде ең төменгі сатыда тұрды, үй иесіне емес, оның сарай қыздары мен әйелдеріне жекеше қызметші болып тағайындалған. Одаликтер көбінесе түркі байларының сұлтанға сыйлық ретінде берген құлдары болған. Әдетте, одалик сұлтанға көрінбеген, оның орнына анасы, Валиде сұлтанның тікелей қадағалауында болған. Егер одаликтың ерекше сұлулығы болса немесе билеу немесе ән айтуда ерекше қабілеттері болса, оны сарай қызы ретінде даярлайтын. Егер таңдалса, сарай қызы ретінде оқытылған одалик сұлтанға сексуалдық қызмет көрсеткен. Тек осындай сексуалдық қатынастан кейін ғана оның мәртебесі өзгеретін және сол кезден бастап сұлтанның жұбайларының біріне айналатын.
Терминнің кейінгі батыс қолданысы
В. С. Гилберт Гилберт пен Салливанның «Сабырлық» операсынан полковник Калверлидің «Егер сіз осы танымал құпияның рецептін білгіңіз келсе» әнінде «дивандағы одалисктің әдемілігіне» сілтеме жасайды. «Одалиск» сөзі сондай-ақ бай адамның әулеті, кәнизағы немесе жақын серігін де білдіруі мүмкін. 19 ғасырда одалисктер «Ориентализм» деп аталатын көркемдік бағытта кең таралған бейнелерге айналды, сол дәуірдегі көптеген эротикалық картиналарда бейнеленді. 19 ғасырдың соңында Мелек Ханым сияқты түрік жазушылары ағылшын тілінде жазғанда құл қыздарды атау үшін «одалиск» сөзін қолданды: «Егер әйелдің әдемі құлы болса, бұл факт тез белгілі болады. Одалиск немесе әйел сатып алуға ниетті джентльмендер ұсыныс жасайды. Шындығында, көптеген түріктер құл қызды әйел ретінде алуды артық көреді, себебі мұндай жағдайда әкелерден, аналардан, ағалардан және басқа да жағымсыз туыстардан қорқудың қажеті жоқ». 2011 жылы Британдық Колумбияның Заңгерлер қоғамы белгілі бір заңгерге қарсы тәртіптік іс қозғады, себебі ол басқа заңгердің клиенті одалискпен бірге өмір сүреді деп айтқан. Заңгерлер қоғамы бұл сөздің қолданылуы, өте нашар таңдау болғанымен, кәсіби мінез-құлықтың деңгейіне жете қоймады: «[28] Заңгер, ешкімнен бұрын, сөздерді сақтықпен қолданудың және олардың мәніне мән берудің маңыздылығын білуі керек. Оның бұлай істемеуіне себеп – аңғалдық, кеңесшісінің айтуынша, ақымақтық немесе немқұрайлылық болса да, бұл кемсіздік және әрине, кешірілмейтін жайт».