Кіріспе

Социотерапия - әлеуметтік ғылым және әлеуметтік жұмыстың түрі, сонымен қатар социология, ол адамдардың топтарын, оның құрамына кіретін адамдарды және олардың мінез-құлқын зерттеуді қамтиды. Бұл саланың кәсіби практик дәрігері, оны социотерапевт немесе өмірді байыту терапевті деп атауға болады, кейде клиникалық социолог деп аталады, әдетте бір мезгілде басқа тиісті мамандықтың мүшесі: дәрігер, психиатр, психолог, медбике, әлеуметтік қызметкер, социолог, криминолог, басқалар арасында белсенділік және демалыс мамандары. Клиникалық социотерапия әдетте балалар, жастар немесе қарт адамдар тобын мақсат етеді, олар емдеу мекемелері немесе қарттар үйлері сияқты өмірлік қамқорлық қоғамдастықтарында жұмыс істейді және жағдайды басқаруға және күтімді жоспарлауға тікелей қатысады.

Кәсіби анықтама

Әлеуметтік ғылым мен мамандық ретінде әлі де балалық шақта, социотерапия дұрыс анықталмаған және осылайша жеке терапевтер, социотерапевтерді және өмірді байыту терапевтерін жұмыспен қамтыған фирмалар мен мекемелер жасаған тиісті анықтамалар бойынша көптеген нысандарды алады. Әлеуметтік терапияны дамыту қоғамы әлеуметтануды "клиенттер тобының өмірлік ортасын әдістемелік басқару ретінде айқындайды, бұл топтың емдеу мақсаттарына жетуге бағытталған және жеке клиенттің емдеу мақсаттарына жету құралы ретінде қарастырылған, әдетте клиникалық емдеу ортасында". Бұл анықтама, әсіресе, қарттар үйлері сияқты өмірлік қамқорлық қоғамдастықтарында көбірек қабылданады. Америка Құрама Штаттарының Социотерапиялық қауымдастығы өмір мен қоршаған ортаны тану, қарым-қатынас жасау және интеграциялауды қолдауға баса назар аударатын социотерапияны сипаттайды. Оның басты назары интрапсихологиялық психопатологияны диагностикалаудан гөрі, және оны мәжбүрлеу және талдау (психология және психотерапия) арқылы өзгертуге тырысудан гөрі, салауатты өмір сүруді жеңілдету әдісі ретінде тұлғааралық қарым-қатынастар процесіне бағытталған. Әлеуметтік терапияны дамыту қоғамы былай дейді: "Әлеуметтік терапия адамзаттың тұтастай көзқарасы арқылы жұмыс істейді. Яғни адам баласы соматикалық, психикалық, әлеуметтік және рухани бірлік ретінде қарастырылады, ол өзінің даму тарихының арқасында ерекшеленеді". Әлеуметтік терапияны әлеуметтік ғылым және мамандық ретінде анықтау да аймақтық диктаға негізделген. Мысалы, Германияның мемлекеттік медициналық сақтандыру жүйесі әлеуметтік-терапиялық мамандардың емдеуін субсидиялау үшін бірегей неміс анықтамасын ұсынды. Социотерапия "емдеу процесінің медициналық емес, әлеуметтік және жұмысқа байланысты компоненттерін білдіреді" делінген.

Кәсіби біліктілікті арттыру

Әлеуметтік терапия қауымдастығы әлеуметтанушылар мен фасилитаторларды аттестациялайды.

Практика

Кез келген социотерапевтік қарым-қатынастың негізі диалогтық қарым-қатынас практикасын, феноменологиялық әдісті, теориялық стратегияларды, эксперименттік еркіндікті, қарсы трансфертті (КТ) басқаруды қамтиды. Әлеуметтік терапия Сарасота Флорида АҚШ-тағы Каннер академиясы мен Қоғамдық мектептерде жасөспірімдерді емдеу мен тәрбиелеуде қолданылған. Бұл жағдайда әлеуметтанудың жұмыс анықтамасы - терапиялық қауымдастықтарды, жеке қарым-қатынастарды және оң әріптестік мәдениетті жеңілдету арқылы салауатты өсу мен өмір сүруді насихаттау практикасы. Бұл әдіс "қарым-қатынас терапиясы" деп аталады. "Қосымша серіктестік" - бұл қиындыққа тап болған адамдарға көмектесудің уақыт сынаған әдісі. Қолдау серіктестері қажет болған кезде ересектерге, жасөспірімдерге, отбасыларға, қарттарға, балаларға және қызмет көрсетушілерге қолдау көрсетеді! Қолдау серіктестік қызметтерінің негізі қарым-қатынас, ал байланыс әдістемесі - социотерапия. Әлеуметтік терапевтер топтық және әлеуметтену динамикасы бойынша теорияларды құруға және жетілдіруге үнемі қатысады. Мысалы, қарттар үйіндегі әлеуметтанушы интровертті тұрғындарды іс-әрекетке тарту үшін әртүрлі әдістерді қолдана алады және осылайша тұрғындардың әлеуметтік оқшаулану қаупін азайтады, бұл тұрғындардың деменциясының одан әрі өршуіне байланысты болуы мүмкін. Бұл мысалда, социотерапевт ойын және жаттығулар сияқты іс-шараларды жеке адамның психикалық денсаулығын бақылау үшін қолданады және басқа тұрғындармен қарым-қатынасты психикалық денсаулықты жақсарту құралы ретінде қолданады.

Феноменологиялық әдіс

Феноменологиялық зерттеудің мақсаты - саналылық. Әлеуметтік терапияда саналылық пен интеграция салауатты өмір сүрудің басты бөлігі болып табылады. Бұл тәжірибелердің көбісі тәжірибе салаларымыздағы сананы қолдау мен жақсарту жолдарына бағытталған. Бұл қарым-қатынас, тәжірибе және феноменологиялық зерттеу арқылы жүзеге асырылады. Феноменологиялық әдіс үш кезеңнен тұрады: 1) эпоха ережесі, 2) сипаттама ережесі және 3) горизонтальдеу ережесі. Эпохалық ережені қолдану арқылы біз жеке бастамаларымыз бен алғыстарымызды бір жағына қойып, күту мен болжамдарды тоқтатамыз. Сипаттама ережесін қолдану арқылы адам түсіндірудің орнына сипаттаумен айналысады. Горизонтальдалу ережесін қолдану арқылы сипаттаманың әрбір элементі бірдей құнды немесе маңызды деп есептеледі. Әлеуметтік-терапевтік қарым-қатынас туралы сөз қозғалғанда, эпохе ережесі терапевт пен клиент арасындағы кездесуде ұсынылған нәрселерге қатысты кез келген бастапқы теорияларды жоққа шығарады. Сипаттама ережесі тәжірибелік жағдайларға салынған кез-келген клиникалық теорияны қолданудан қалыптасқан түсіндірулер мен түсіндірмелерден бас тартып, бірден және нақты байқауларды білдіреді. Горизонтальдалу ережесі тәжірибе деректері басымдыққа ие болып, оларды алған кезде санатталады. Гуссерлдің көзқарасы бойынша феноменология - бұл батыс ой-пікірін Платоннан бері үстем етіп келген рационалистік бейімділікті қабылдамай, жеке адамның "өмірлік тәжірибесін" ашатын ойландыратын зейін әдісін қолдаған философиялық зерттеу әдісі.

Субъективтілік

Интерсубъективтілік біздің идеяларымызды, тәжірибелерімізді және қарым-қатынастарымызды қалыптастыруда ортақ түсінік пен консенсустың маңызды екенін атап көрсетеді. Тіл, негізінен, жеке емес, қоғамдық болып саналады. Сондықтан, жеке адамды жеке әлемге қатысушы ретінде қарау қиын, оның басқа субъектілерден бөлек анықталған мағынасы бар. Бірақ ортақ түсінігімізге қайшы келетін ортақ тәжірибеде, жеке әлемдер пайда болады.