Кіріспе

Оңтүстік Вьетнамдағы саяси партия: позициясы = Синкретикалық. Діні = Түстері = Жасыл. Лозунг = Еңбек Революция Персонализм ((Cần lao Cách mạng Nhân vị) ел = Вьетнам туы = Cần Lao Nhân Vị Cách Mạng Đảng (Parti Révolutionnaire Personnaliste du Travail) туы. Персоналистік еңбек революциялық партиясы, көбінесе Cần Lao партиясы деп аталады, 1950 жылдардың басында Оңтүстік Вьетнам президенті Нго Джин Дим және оның ағасы және кеңесшісі Нго Джин Нху құрған Вьетнамдық саяси партия. Бұқаралық ұйымдар мен құпия желілерге негізделген партия Диемнің билігі үшін саяси негіз жасауда елеулі рөл атқарды және оған Оңтүстік Вьетнамдағы барлық саяси іс-шараларды бақылауға көмектесті. Партияның ілімі Нго Джин Нхуның Адамның қадір-қасиеті теориясы (вьетнамша: Thuyết Nhân Vị) және Эммануэль Муньердің Персонализмге негізделген.

Құрылу

Нго Дин Нхуның айтуынша, партия 1950 жылдардың басында өзі құрған топтардың "қосылуы" болды. Солтүстік Вьетнамда ол католикалық белсенді, кейін Оңтүстік Вьетнамның қорғаныс министрінің орынбасары болған Трэн Трунг Дунгпен ынтымақтасты. Орталық Вьетнамда Нго Джин Чонның адалдық желісі Нхуның тірек нүктесі болды. 1954 жылдың басында Чон Вьетнам мемлекетінің армиясы мен азаматтық қызметіне қолдаушылар топтарын құрды. Оңтүстік Вьетнамда Нху негізінен "Рух" (вьет. Tinh Thần) атты журналға байланысты зиялылардың саяси пікірталастары үшін дөңгелек үстел ретінде қызмет еткен топ құрды. 1953 жылы Нху Вьетнамның еңбек конфедерациясын басқаратын Trần Quốc Bửu кәсіподақшысымен одақтасты. Олар "Қоғам" (вьетнамша: Xã hội) деп аталатын журнал шығара бастады, ол жұмысшылар мен фермерлер кооперативтерін құруды және Сайгондағы өнеркәсіптік жұмысшылардың кәсіподақ құру құқығын қолдады. Бьоумен одақ арқылы Миллер Cần Lao бағдарламасы синдикализмді ұстанатынын және ұлттық өнеркәсіпті капиталистер мен еңбек өкілдерінің бірлесіп басқаруын, сондай-ақ өнеркәсіптің мүддесі мен технологиялық дамуына жұмысшылардың қатысуын қолдайды деп айтады. Вьетнам Республикасының 116/BNV/CT жарлығына сәйкес Cần Lao партиясы 1954 жылы 2 қыркүйекте құрылды. Нху партияның Бас хатшысы болды. Бастапқыда партия "Жұмысшылар мен шаруалардың жекешіл революциялық партиясы" (Нông Công Nhân vị Cách mạng Đảng) деп аталды, содан кейін бұл атау "Жұмысшыл революциялық партиясының жекешіл партиясы" (Cần Lao Nhân vị Cách mạng Đảng) деп өзгертілді. Миллердің айтуынша, "Чэн Лао" атауы Нхуның француздық унионисттік идеологияға байланысты вьетнамдық еңбектердің саяси әлеуетін терең қамқорлығын көрсетеді. Франциядан оралғаннан кейін Нху танымал француз католик философы Эммануэль Муньердің персонализміне құштар болды және Либерализм мен коммунизмді (материализмді) қабылдамаған Муньердің идеологиясы Вьетнамдағы әлеуметтік дамуға (және спиритуализмге) қолданылатын "үшінші жол" бола алады деп сенді. Нго бауырлары сонымен қатар Персонализм олардың үшінші күшімен жақсы жұмыс істей алады деп сенді, бұл француз отаршылдығы немесе Вьетмин коммунизмімен сәйкес келмеді. Дием режимі үшін персонализм Азияның ең жақсы дәстүрлі құндылықтарын қалпына келтіріп, оларды мемлекет пен қоғамдық мүдделерге қызмет ету үшін батыс құндылықтарымен біріктірген жалғыз ілім ретінде қарастырылды. Бұл коммунистік ілімге қарсы тепе-теңдік бола алады. 1952 жылдың сәуірінен бастап Нхуның персонализм туралы идеялары Вьетнамның Да Лат қаласындағы Ұлттық әскери академиясында сөйлеген сөзінде сипатталды. Ол бастапқыда персонализм католик идеологиясы болды деп мәлімдеді, бірақ ол жалпыға бірдей маңызды және соғыстардың қирауынан зардап шеккен Вьетнаммен үйлесімді болды. Нху үшін персонализм революцияның марксистік социализмге қарағанда көбірек өзгеруші түрі болды және ол өзін "персоналистік революцияның" жақтаушысы деп сипаттады. Нго Джин Дим "инсандық" терминіне "инсандық" терминіне "инсандық" деген мағынаны білдіретін "инсандық" немесе "адамдық" деген мағынаны білдіретін " nhân vị" этимологиясында түсінді. Нго бауырлары өздерінің ұлт құру бағдарламаларын жеке революция деген терминмен сипаттады. Дегенмен, кейбір ғалымдардың айтуынша, Нхуның персонализмі "идеялардың бүкпес араласқыны" немесе "құрастыру" ретінде бағаланды, өйткені "онда католик ілімдері, Мунье персонализмі, Конфуций гуманизмі, Капитализмнің кейбір факторлары және антикоммунистік спиритуализм" және оның нақты мәні "жалғандай ашық емес". Осылайша, тіпті вьетнамдық зиялылар да Нхудың ілімін түсінбеді; америкалықтар да түсінбеді, олар оның ілімін зерттеуге көп уақыт жұмсап, берілді. Соңғы уақытта Нго бауырларының Персонализм (Chủ nghĩa nhân vị) құндылықтары қайта қаралды. Нгуен Нгок Танның айтуынша, олардың персонализмі, батыс құндылықтары мен азиялық құндылықтардың квинтэссенциясы комбинациясы ретінде персонализмге негізделген демократиялық этикалық режимімен бірге, саяси ғылымға, әсіресе, қазіргі Вьетнам сияқты колониялық елдердегі демократиялық мәселелерді шешуде үлкен үлес қосты. Нгуен Лập Дуй, екінші жағынан, персонализмді марксистік гуманизмнің бір түрі ретінде сипаттауға болады деп дәлелдеді.

Іс-шаралар

Бастапқыда партия жасырын әрекет етті, ұяшықтар желісі мен мүшелері бірнеше мүшелердің жеке басын ғана білетін; қажет болған кезде партия үкіметтің рөлін алмастыра алатын. Сонымен қатар, оның агенттеріне әскерге, ұлттық жиналысқа, полицияға, білім беру жүйесіне және БАҚ-қа енуге көмектесетін кез келген факторлар қамтылған. Фолл партияны өзінің үкіметтік механизмі бойынша "мемлекет ішінде мемлекет" деп сипаттайды, бұл коммунистік партияның істегені. 1950 жылдардың басында Дием мен Нху партияны Диемнің саяси қозғалыстарына қолдау көрсету үшін пайдаланды. Партияның кадрлары католиктік ұйымдар болды, мысалы, Католиктер одағы, Католик жастар және Католик қоғамы, католик сарай қызметкерлері мен ізбасарлары, әскер офицерлері. Нго Джин Нху Орталық Комитет Басқармасының бас хатшысы болды, оның ішінде Трень Трунг Дунг, Нгуен Танг Нгуен, Ли Трунг Дунг, Ха Дунг Мин, Трень Кун Бьо, Во Нгуен Нгуен және Ле Ван Дунг. Партия революциялық идеология үшін күрестің мақсаттарын да жариялады: Персонализм; рух, қоғам, саясат және экономика сияқты төрт аспектіде ұлтты құру. Партияның қағидаты орталықтандырылған демократия болды. Өзінің саяси манифестісінде ол капитализмді де, коммунизмді де сынға алды. 1955 жылы 26 қазанда Дием Вьетнам Республикасының құрылуын жариялады. 1955 жылы 29 қазанда Дием 4-ТПП декретін жариялап, алғашқы үкіметті құрды, оған негізгі лауазымдардағы Кан Лао партиясының мүшелерінің көпшілігі кірді. Партияның Ұлттық Ассамблеяда 112/123 орын болды. 1956 жылы Дием мен Нху Оңтүстік Вьетнамда персонализмді насихаттау үшін негізгі қызметкерлерді даярлау үшін епископ Нго Джин Тху басқаратын Винь Лонг провинциясында Персонализмді оқыту орталығын құрды. Әкімшілік және оқытушылар құрамына католик діни қызметкерлері мен шәкірттері кірді. 1957 жылы 31 желтоқсанда Дием үкіметтің әкімшілік және әскери қызметкерлерін персонализм бойынша оқуларға қатысуға мәжбүр етті. 1956-1963 жылдары Орталық үкімет үшін шамамен 25 000 қызметкерді даярлады. 1961 жылы партияның әйелдер қанаты "Әйелдер бірлігі қозғалысы" құрылды, оны бірінші ханым мадам Нху басқарды. Сондай-ақ, әйелдерге әскери дайындықты ұйымдастырып, қан тапсыру, ауылдарға дәрі-дәрмек таратып, майдан шебіндегі жауынгерлерге барып қалу сияқты қайырымдылық шараларын ұйымдастырды. 1963 жылы қарашада әскери төңкеріс кезінде Дием мен Нху өлтірілді, ал партия кейіннен тыйым салынды және таратылды. Партия кейін 1965 жылы қайта құрылды.